Nợ đọng thuế còn cao
Theo Cục Thuế TP Hồ Chí Minh, trong chín tháng đầu năm nay, ngành thuế thành phố thu ngân sách được khoảng 110 nghìn 433 tỷ đồng, đạt 70,44% dự toán pháp lệnh năm (DTPL), tăng 7,55% so với cùng kỳ năm 2012. Trong đó, thu nội địa (trừ dầu thô) đạt 64,84% DTPL, tăng 11,44% so cùng kỳ. Ðáng chú ý, trong các khu vực kinh tế thì khối công - thương nghiệp ngoài quốc doanh có số thu chỉ đạt 59,16% DTPL. Trừ dầu thô thì dễ thấy rằng, dù có tăng so cùng kỳ nhưng số thu ở các lĩnh vực đều đạt mức thấp so với DTPL. Ở khu vực kinh tế Nhà nước, số thu tăng cao ở khối doanh nghiệp (DN) Trung ương, tăng hơn 10% so cùng kỳ. Tuy nhiên, số thu từ thuế thu nhập DN ở khối DN Nhà nước Trung ương không phải là nguồn thu bền vững, chủ yếu nhờ việc chuyển nơi khai thuế của các DN thành viên về thành phố chứ không phải nhờ hiệu quả kinh doanh tăng lên. Ngược lại, nguồn thu từ khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài có dấu hiệu đáng mừng khi tăng hơn 18% so cùng kỳ và mức tăng cao này là do các DN có được sự ổn định trong sản xuất, kinh doanh.
Tuy nhiên, do hoạt động sản xuất, kinh doanh của các DN vẫn chưa hết khó khăn cho nên tình trạng nợ đọng thuế tăng ở mức khá cao. Theo Phòng Quản lý nợ và Cưỡng chế nợ thuế (Cục Thuế thành phố), tổng số tiền thuế và tiền phạt còn nợ đến hết tháng 9-2013 đạt 18 nghìn 482 tỷ đồng, tăng 22,63% so với cuối năm 2012. Trong đó, chiếm giá trị lớn nhất là khoản nợ có khả năng thu với hơn 14 nghìn tỷ đồng, tăng gần 43% so với cuối năm 2012. Ở khoản nợ này, nguyên nhân nợ đọng tăng chủ yếu là do khó khăn nên DN cố tình chậm nộp thuế, xảy ra nhiều nhất ở ngành xây dựng, vật liệu xây dựng và kinh doanh bất động sản. Bên cạnh đó, nợ đọng thuế phát sinh từ hoạt động khiếu nại, khiếu kiện trong công tác thanh tra và kiểm tra thuế cũng chiếm giá trị khá lớn... Dự báo, trong thời gian tới, số nợ đọng thuế sẽ còn tăng lên. Ngoài những nguyên nhân đã nói thì việc ngành thuế tăng cường xử phạt việc chậm nộp thuế cũng như thanh tra, kiểm tra cũng sẽ làm tăng đáng kể nguồn thuế nợ đọng.
Chú trọng khai thác nguồn thu
Theo Phó Cục trưởng Cục Thuế thành phố Lê Xuân Dương, với kết quả đạt được trong chín tháng đầu năm, nhiệm vụ còn thực hiện ở các tháng cuối năm là rất nặng nề. Do vậy, Cục Thuế sẽ tập trung vào công tác đôn đốc thu nợ thuế, khai thác các nguồn thu theo kế hoạch đề ra. Theo đó, các đơn vị thuộc ngành thuế sẽ tăng cường kiểm soát việc đăng ký và kê khai thuế, phân tích tình hình biến động nguồn thu, đặc biệt là các DN có số thu lớn. Ðây là một trong những biện pháp ưu tiên bởi trong chín tháng đầu năm, số lượng DN phát sinh tăng cao hơn số DN giải thể, trong đó số DN đăng ký tái hoạt động liên tục tăng, là dấu hiệu tích cực cho nguồn thu các tháng cuối năm. Một nhiệm vụ thường xuyên khác cũng được đẩy mạnh hơn nữa là công tác thanh tra và kiểm tra thuế. Trong đó, tập trung vào các chuyên đề như chống chuyển giá, hoạt động tín dụng, kinh doanh trò chơi điện tử, chuyển nhượng tài sản, sáp nhập DN... Tiếp đó, rà soát, xác định chính xác số thuế còn nợ và giao chỉ tiêu thu nợ đến từng đội và từng công chức. Ðồng thời, các đơn vị chức năng cũng sẽ phân loại đúng các khoản nợ thuế và đối tượng nợ thuế để có biện pháp đôn đốc thu và cưỡng chế đồng bộ, thích hợp và đúng quy định của pháp luật.
Cục trưởng Cục Thuế thành phố Nguyễn Ðình Tấn bổ sung: Ngoài việc phải lập danh sách các nguồn thu trên địa bàn, các chi cục thuế cũng phải xác định được các dự án, đơn vị thuê đất, các đơn vị phải đóng thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Ðây là những nguồn thu đã có sẵn và khá lớn nên cần tập trung, thay vì đi tìm nguồn thu thông qua công tác thanh tra, kiểm tra, vốn còn mơ hồ. Bên cạnh đó, chấn chỉnh tình trạng mua, bán hóa đơn và tăng cường việc đối chiếu chéo hóa đơn.
Cùng quan điểm, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Hồng cũng có những chỉ đạo tập trung vào giải pháp tăng nguồn thu và giảm nợ đọng thuế. Theo đó, Cục Thuế chủ trì, cùng với các sở, ngành liên quan, UBND các quận, huyện phối hợp rà soát trên từng địa bàn để xác định nguồn thu, giải quyết thủ tục, thực hiện việc thu và nộp ngân sách ngay các khoản phải thu; nhất là các nguồn thu lớn như tiền sử dụng đất, giao dịch liên kết, chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng dự án, kinh doanh trò chơi có thưởng... Mới đây, ngành thuế thành phố đã thu được khoảng 1.000 tỷ đồng từ một DN có hoạt động chuyển nhượng dự án trên địa bàn. Vụ này thành phố phải nhờ sự can thiệp từ Bộ Tài chính mới ổn thỏa, vì DN này có trụ sở ở địa phương khác. Theo nhận định của ngành thuế, nếu vụ việc được phát hiện sớm thì giá trị thu thuế có thể còn cao hơn. Với các khoản lệ phí và phí, là những khoản thu có giá trị rất lớn ở thành phố, Cục Thuế, Sở Tài chính và Kho bạc Nhà nước phối hợp rà soát, chuyển nộp vào ngân sách Nhà nước các khoản đã thu, đang trong tài khoản tạm giữ; đề xuất cấp có thẩm quyền xử lý các khoản phí, lệ phí, ghi thu, ghi chi theo quy định. Còn về công tác thanh tra, kiểm tra thuế, ngành thuế cần khách quan, công tâm, có trách nhiệm cao với chức trách của mình; phải phấn đấu thanh tra và kiểm tra ít nhất 15% tổng số DN kê khai thuế nhằm tăng giá trị truy thu thuế cũng như cắt lỗ kịp thời; số thuế truy thu nộp vào ngân sách phải đạt từ 75% đến 80% tổng số thuế cần truy thu phát hiện. Bên cạnh đó, Cục Thuế và Sở Tài chính phối hợp Sở Tài nguyên và Môi trường rà soát các quyết định giao đất (đã ký) của UBND thành phố nhưng các cơ quan chức năng chưa xác định nghĩa vụ tài chính. Sau đó, tập trung xác định giá và yêu cầu, đốc thúc chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ thuế, nghĩa vụ tài chính. Ðể giảm nợ đọng thuế, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Hồng yêu cầu ngành thuế nên "mở đường sống" cho các DN "có triển vọng" tiếp tục hoạt động để DN có thể nộp thuế. Tuy nhiên, đối với những DN chây ì thì kiên quyết xử lý.
