Cam kết tài chính giúp phục hồi nền kinh tế Liban

Quốc gia nhỏ bé Liban đang đối mặt nhiều thách thức lớn cả về an ninh, kinh tế và chính trị. Những khó khăn ngày càng chồng chất xuất phát từ ảnh hưởng của cuộc nội chiến suốt nhiều năm qua tại quốc gia láng giềng Syria. Hiện có khoảng 1,5 triệu người tị nạn Syria đang sinh sống tại Liban, trở thành gánh nặng không nhỏ đối với nước này. Tăng trưởng kinh tế của Liban đã lao dốc xuống dưới 1%/năm từ mức trung bình 8%. Nước này cần sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế để thúc đẩy kế hoạch đầu tư và thực hiện cải cách nhằm chống tham nhũng và cải thiện năng lực quản lý tài chính. Ước tính, Liban cần 10 tỷ USD để nâng cấp cơ sở hạ tầng như đường sá, phương tiện giao thông công cộng.

Không chỉ đối mặt khó khăn kinh tế, Liban cũng phải trải qua cuộc khủng hoảng chính trị sau khi Thủ tướng Saad Hariri hồi tháng 11 năm ngoái bất ngờ tuyên bố từ chức trong phát biểu trên truyền hình từ thủ đô Riyadh của A-rập Xê-út, với lý do "Iran gia tăng ảnh hưởng chính trị trong khu vực" và rằng “tính mạng của ông đang bị đe dọa”. Tuyên bố gây sốc của ông Hariri đã làm dấy lên quan ngại Liban trở thành tâm điểm của cuộc tranh giành ảnh hưởng tại khu vực giữa A-rập Xê-út và Iran. Liban là quốc gia vốn bị chia rẽ giữa phe do ông Hariri, đồng minh của A-rập Xê-út, đứng đầu và phong trào Hồi giáo Hezbollah được Iran ủng hộ. Tuyên bố từ chức của ông Hariri đã không được Tổng thống nước này chấp thuận. Ông Hariri sau đó hoãn từ chức và trở về nước theo đề nghị của Tổng thống.

Bộ trưởng Tài chính Liban Ali Hassan cho biết, trong số 10 tỷ USD mà Liban được hỗ trợ, Ngân hàng Thế giới (WB) cam kết cấp khoản tín dụng bốn tỷ USD trong 5 năm và khoản nợ này sẽ được trả dần trong 20 năm. A-rập Xê-út cũng nối lại khoản viện trợ trị giá một tỷ USD, vốn chưa được sử dụng đến, nhằm hỗ trợ công cuộc phát triển Liban. Ngoài ra, Ngân hàng Tái thiết và phát triển châu Âu, Kuwait và Pháp cũng cam kết cung cấp cho Liban lần lượt 1,35 tỷ USD, 680 triệu USD và 672 triệu USD dưới hình thức cho vay và tài trợ.

Thủ tướng Liban Hariri đã hoan nghênh sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế, đổi lại, các nhà tài trợ cũng yêu cầu Liban cam kết tiến hành công cuộc cải cách vốn bị trì hoãn lâu nay. Liban muốn một phần ba số tiền tài trợ được đầu tư từ khu vực tư nhân, số còn lại từ các khoản viện trợ ưu đãi và viện trợ không hoàn lại. Tuy nhiên, các nhà tài trợ quốc tế muốn Liban phải thực hiện cải cách nhằm cắt giảm nợ công đang ở mức cao mà các nhà kinh tế cho rằng “không thể chấp nhận được”. Đáp lại yêu cầu trên, Thủ tướng Hariri đã cam kết nỗ lực củng cố năng lực tài chính để trong 5 năm tới có thể giảm 5% mức thâm hụt ngân sách, hiện tương đương hơn 150% GDP. Trước đó, Liên hiệp châu Âu (EU) cũng đã thông báo dành hơn 50 triệu euro để hỗ trợ lĩnh vực an ninh cho Liban trong khuôn khổ cam kết dài hạn của EU nhằm bảo đảm sự ổn định và an ninh tại quốc gia này. Với gói hỗ trợ mới này, EU tái khẳng định sự ủng hộ lĩnh vực an ninh và việc củng cố các thể chế của Liban.