Qua đó, huy động nội lực của cộng đồng dân cư vượt khó, nỗ lực vươn lên, làm giàu chính đáng trên quê hương.
Thay đổi diện mạo nông thôn
Đăk Rơ Wa là xã còn nhiều khó khăn, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số, hạ tầng chưa đồng bộ... Giai đoạn 2021-2025, xã đồng thời triển khai ba Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG): Xây dựng nông thôn mới, Giảm nghèo bền vững, Phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó ưu tiên hàng đầu là đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế-xã hội, hỗ trợ sinh kế, giảm nghèo bền vững và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Quá trình triển khai các chương trình được thực hiện theo hướng lồng ghép, đồng bộ, phù hợp điều kiện thực tiễn từng thôn, từng nhóm dân cư.
Tính đến cuối năm 2023, toàn xã có hơn 62,4 km đường liên xã, trong đó 59,4 km được bê-tông hóa, khoảng 19/37,5 km đường trục chính nội đồng được cứng hóa, tạo điều kiện thuận lợi trong lưu thông và phục vụ sản xuất nông nghiệp. Hệ thống nước sinh hoạt được xã ưu tiên đầu tư đã giúp hầu hết hộ dân được sử dụng nước sạch. Nhiều công trình nước phân tán, tập trung tại thôn, cụm dân cư được vận hành hiệu quả, từng bước nâng cao chất lượng sống và bảo đảm sức khỏe cộng đồng.
Chương trình xây dựng nông thôn mới tại Đăk Rơ Wa tập trung vào các tiêu chí “mềm” liên quan trực tiếp đến chất lượng sống, sản xuất của người dân như nhà ở, nhà sinh hoạt cộng đồng, trường học, y tế... Đến nay, gần 20 hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ sửa chữa, làm mới nhà ở, giúp người dân an cư để tập trung phát triển kinh tế, từng bước vươn lên thoát nghèo.
Một điểm sáng trong thực hiện các CTMTQG tại Đăk Rơ Wa là hiệu quả từ chính sách hỗ trợ sinh kế cho người dân, nhất là đối với hộ nghèo, cận nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số. Chính quyền xã phối hợp chặt chẽ với các thôn, làng trong việc rà soát, phân loại và xác định đúng đối tượng thụ hưởng trên tinh thần “công khai, dân chủ, khách quan”. Việc hỗ trợ về giống cây trồng, vật nuôi, vốn vay ưu đãi và kỹ thuật được thực hiện theo hướng “trao cần câu hơn trao con cá”, người dân không chỉ nhận được hỗ trợ vật chất mà còn được trang bị kiến thức, kỹ năng, nâng cao ý thức trong sản xuất.
Minh chứng sống động là tại thôn Đăk Krăk, với 94 hộ, 501 khẩu, có xuất phát điểm rất khó khăn. Năm 2016, cả thôn đều là hộ nghèo. Sau gần 10 năm, Đăk Krăk "trắng" hộ nghèo. Theo đồng chí Nêp, Bí thư Chi bộ kiêm trưởng thôn Đăk Krăk: “Từ năm 2023, khi nhận bò hỗ trợ từ CTMTQG giảm nghèo, các hộ trong thôn chăm sóc tốt. Bò phát triển khỏe mạnh, đẻ đến 2 lứa.
Từ đó tạo vốn ban đầu, thêm thu nhập, góp phần quan trọng giúp người dân vươn lên”. Chị YHlenh thoát nghèo vào năm 2024, đến đầu năm 2026 tiếp tục thoát cận nghèo, kể: “Năm 2023, tôi nhận được bò hỗ trợ theo hình thức đối ứng 30% và được xã cho đi tập huấn kỹ thuật chăn nuôi, hướng dẫn làm chuồng trại. Đến nay, bò sinh sản được bê con. Gia đình còn trồng thêm 1 ha cao su đang trong giai đoạn khai thác, nhờ vậy đời sống khấm khá hơn”.
Hiệu quả từ việc hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, vốn, kỹ thuật giúp người dân từng bước thay đổi tập quán sản xuất từ tự cung, tự cấp sang sản xuất có kế hoạch, áp dụng kỹ thuật mới, nâng cao năng suất và thu nhập. Đến nay, khoảng 180 hộ nghèo và cận nghèo trên địa bàn xã được thụ hưởng chính sách hỗ trợ từ các CTMTQG, tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân khoảng 0,87%/năm.
Hướng đến phát triển bền vững
Tuy đạt nhiều kết quả tích cực nhưng trong quá trình triển khai, xã Đăk Rơ Wa cũng gặp không ít khó khăn, vướng mắc. Đáng chú ý, sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, một số bất cập nảy sinh trong quy trình lập, thẩm định, điều chỉnh các dự án đầu tư; chậm giải ngân vốn do thủ tục hành chính còn rườm rà; đội ngũ cán bộ, công chức kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, một số cán bộ mới chưa kịp nắm bắt đầy đủ quy định về các CTMTQG...
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Phan Thanh Nam cho biết: “Chìa khóa để các CTMTQG thật sự phát huy hiệu quả chính là phát huy vai trò chủ thể của người dân. Mọi hỗ trợ của Nhà nước chỉ có tác dụng khi người dân chủ động, tích cực vươn lên. Đồng thời, cần có sự chỉ đạo quyết liệt, thống nhất của cấp ủy, chính quyền và sử dụng minh bạch, hiệu quả các nguồn lực được đầu tư”.
Thời gian tới, xã Đăk Rơ Wa xác định, tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ phát triển sinh kế và giảm nghèo bền vững, gắn với việc lồng ghép CTMTQG với các mô hình sản xuất, kinh doanh giỏi. Địa phương phát huy vai trò hạt nhân của các hộ làm ăn giỏi, tổ hợp tác, hợp tác xã để hỗ trợ, dẫn dắt hộ nghèo, hộ mới thoát nghèo tham gia sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Xã tiếp tục triển khai các CTMTQG đúng trọng tâm, trọng điểm; ưu tiên hoàn thiện hạ tầng thiết yếu như giao thông, nước sinh hoạt, công trình phục vụ sản xuất, đồng thời, nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới đã đạt theo hướng bền vững.
