Đến giữa tháng 8/2026, phường Phước Thắng vẫn là địa phương dẫn đầu về tiến độ triển khai khám sức khỏe toàn dân với tỷ lệ hoàn thành hơn 63%. Kế tiếp là xã An Nhơn Tây và đặc khu Côn Đảo cùng đạt hơn 52%, xã Thạnh An khoảng 48,12%. Trong khi đó, phường Bến Thành chỉ đạt 3,34% và phường Bàn Cờ đạt 4,86%.
Những con số đặt ra câu hỏi đáng chú ý: Tỷ lệ người dân được ghi nhận trên hệ thống có phản ánh đầy đủ mức độ người dân đã được tiếp cận dịch vụ y tế hay không?
“Đi từng ngõ, rà từng nhà”
Tại những địa bàn vùng ven, ngoại thành và hải đảo, chương trình có lợi thế từ đặc điểm dân cư tương đối ổn định. Chính quyền cơ sở dễ nắm danh sách hộ dân, huy động các đoàn thể và tổ chức khám theo từng khu phố, từng nhóm dân cư.
Ông Nguyễn Tấn Bản, Bí thư Đảng ủy phường Phước Thắng cho biết, địa phương tổ chức lực lượng y tế “đi từng ngõ, rà từng nhà”, phối hợp các đoàn thể và từng khu phố để thông tin chương trình đến người dân. Địa phương bố trí phương tiện hỗ trợ đưa người cao tuổi, người đi lại khó khăn đến tận nơi tổ chức khám.
Cách làm này tạo hiệu quả rõ rệt khi nhiều tuần liền, Phước Thắng dẫn đầu bảng thống kê về tiến độ triển khai khám sức khỏe toàn dân tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Trong khi đó, ở khu vực trung tâm thành phố, tiến độ triển khai công tác này lại chưa được như kỳ vọng.
Bà Nguyễn Thị Đầm, Quyền Giám đốc Trạm Y tế phường Bến Thành cho hay, địa phương có quy mô dân số khoảng 50.000 người, trong đó nhiều nhà cho thuê, người thuê thường đi làm cả ngày, còn chủ nhà dù đăng ký thường trú tại địa phương nhưng thực tế lại sinh sống ở nơi khác, khiến việc mời người dân ra điểm khám sức khỏe không dễ dàng. Nhiều hộ đã được phát thư mời nhiều lần nhưng không đến khám, phần lớn vì đã khám tại bệnh viện tuyến trên, tại cơ sở y tế khác hoặc theo đơn vị công tác.
Vì thế, cách làm “đi từng nhà” vốn hiệu quả ở địa bàn dân cư ổn định lại trở nên khó khăn khi áp dụng tại khu vực địa bàn vùng lõi đô thị.
Ông Hoàng Văn Xuân, Trưởng khu phố 3, phường Bến Thành cho biết, quy trình ban đầu còn bất cập như phát thư mời, chờ người dân tự đến khám, sau đó những trường hợp không đến lại phải được cán bộ đến từng nhà xác nhận lý do, nếu người dân đã khám ở nơi khác, khu phố tiếp tục thu thập thông tin để cập nhật hệ thống. Một quy trình như vậy tiêu tốn đáng kể nhân lực cơ sở.
Trước thực tế đó, phường Bến Thành đang chuyển hướng tiếp cận, đẩy mạnh khám sức khỏe học đường, đây là nhóm chiếm phần lớn cư dân trẻ của địa phương. Trạm Y tế phường đã phối hợp 5-6 cơ sở y tế công lập và tư nhân tổ chức khám lưu động tại nhiều điểm trường học trên địa bàn. Gần đây nhất, Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức khám sức khỏe được hơn 800 trường hợp.
Để đẩy nhanh tiến độ triển khai khám sức khỏe cho người dân, toàn bộ nhân lực của Trạm Y tế hiện phải tham gia từ khám lưu động đến khám học đường, với lịch hoạt động kín từ thứ hai đến thứ bảy và địa phương đang tính phương án tổ chức thêm ngày chủ nhật để phục vụ người đi làm.
Tăng cường các giải pháp, vì sức khỏe người dân
Chính sự khác biệt giữa vùng ven và lõi đô thị đang đặt ra yêu cầu thay đổi cách nhìn về tiến độ triển khai chương trình.
Ở nơi dân cư ổn định, “đi từng ngõ, rà từng nhà” có thể là cách làm hiệu quả nhưng ở nơi dân cư biến động mạnh, người dân sử dụng nhiều cơ sở y tế khác nhau, vấn đề quan trọng hơn lại chính là khả năng kết nối và cập nhật dữ liệu về sức khỏe.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, ngành y tế đang tập trung hỗ trợ các địa phương có tiến độ thực hiện còn chậm bằng nhiều giải pháp như rà soát người dân chưa được khám, tăng cường truyền thông, bố trí thời gian và địa điểm khám thuận tiện, tổ chức khám ngoài giờ khi cần thiết, cùng với đó, phối hợp chặt chẽ các cơ sở khám, chữa bệnh được phân công hỗ trợ từng địa bàn.
Với những địa phương đã đạt tỷ lệ cao, Sở Y tế yêu cầu tiếp tục rà soát các nhóm còn bỏ sót, nhất là người cao tuổi, người khuyết tật và người gặp khó khăn trong đi lại.
Đây là cách tiếp cận cần thiết để chương trình không trở thành “cuộc chạy đua về tỷ lệ phần trăm thực hiện”, bởi mục tiêu cuối cùng không phải địa phương nào đứng đầu hay đứng cuối bảng mà điều quan trọng là hệ thống phải biết người dân đã được khám ở đâu, tình trạng sức khỏe ra sao và dữ liệu đó có được cập nhật đầy đủ hay không.
Chủ trương khám sức khỏe không phụ thuộc địa giới hành chính của Thành phố Hồ Chí Minh càng làm rõ hơn yêu cầu này. Khi người dân có thể lựa chọn nơi khám phù hợp với nơi ở, nơi làm việc hoặc điều kiện đi lại, dữ liệu sức khỏe cũng cần được kết nối xuyên suốt giữa các cơ sở.
Một người đã khám ở bệnh viện khác thì không cần mời đi khám lại chỉ để hoàn thành một chỉ tiêu. Thông tin về lần khám đó cần được cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử và trở thành một phần của bức tranh sức khỏe chung.
Con số gần 2 triệu người đã được khám sức khỏe và tạo lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho thấy chương trình đang có tốc độ triển khai đáng kể nhưng chặng đường tiếp theo không chỉ là đưa thêm người dân vào một danh sách. Điều quan trọng hơn là làm cho hồ sơ đó đúng người, đúng dữ liệu, được cập nhật liên tục và có thể sử dụng xuyên suốt mạng lưới y tế thành phố.
