Cầu Kè được thành lập trên cơ sở hợp nhất ba đơn vị hành chính cấp xã gồm hai xã Châu Điền, Hòa Ân và thị trấn Cầu Kè. Xã có diện tích tự nhiên 54,117 km2, quy mô dân số 35.491 người; trong đó, người dân tộc Khmer chiếm 62,2% dân số. Tháng 12/2025, xã Cầu Kè được Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long công nhận đạt chuẩn xã nông thôn mới nâng cao năm 2025.
Kinh tế nông thôn khởi sắc
Theo ông Lê Hoàng Lam, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Cầu Kè, trong giai đoạn 2023- 2025, hai xã Hòa Ân, Châu Điền đã được Ủy ban nhân dân tỉnh công nhận đạt chuẩn xã nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu về môi trường, thị trấn Cầu Kè đạt chuẩn đô thị văn minh. Đến nay, xã Cầu Kè đã đạt 19/19 tiêu chí xã nông thôn mới nâng cao với nhiều kết quả nổi bật trong từng tiêu chí.
Thực hiện tiêu chí số 13 về tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn, xã đã triển khai nhiều mô hình sản xuất hiệu quả, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu như: Trồng dừa sáp cấy phôi; trồng lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với hợp đồng bao tiêu sản phẩm; nuôi bò sinh sản,...
Năm 2025, thu nhập bình quân đầu người của xã đạt 85,2 triệu đồng, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều được kéo giảm còn 1,39%, cận nghèo 1,04%. Trên địa bàn xã hiện có 5 hợp tác xã đang hoạt động hiệu quả, thu hút 1.625 thành viên. Tiêu biểu như Hợp tác xã nông nghiệp Đạt Thịnh, ấp Ô Tưng thực hiện mô hình trồng lúa phát thải thấp với diện tích 245 ha.
Các thành viên, hộ liên kết của hợp tác xã áp dụng kỹ thuật sạ cụm, giảm lượng lúa giống 60-70 kg/ha, cây lúa phát triển thông thoáng, giảm số lần phun thuốc bảo vệ thực vật, năng suất đạt từ 7-7,5 tấn/ha mỗi vụ, lợi nhuận tăng khoảng 7 triệu đồng/ha. Đồng thời, hợp tác xã cũng áp dụng đồng bộ cơ giới hóa trong sản xuất, bao gồm máy gặt đập liên hợp, máy bay phun thuốc bảo vệ thực vật, máy sạ hàng theo cụm hỗ trợ tốt quy trình kỹ thuật canh tác lúa ngập khô xen kẽ, giúp tiết kiệm nước, giảm phát thải khí mê-tan.
Bên cạnh đó, xã Cầu Kè vận động nông dân ấp Bà My chuyển đổi đất lúa kém hiệu quả sang trồng dừa sáp đạt chuẩn VietGAP, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Xã hiện có hơn 15% sản phẩm chủ lực gồm lúa giống, dừa sáp được người dân, doanh nghiệp, hợp tác xã quảng bá, bán hàng trên các sàn thương mại điện tử thông qua ứng dụng internet, mạng xã hội.
Thực hiện việc truy xuất nguồn gốc, vườn dừa sáp của hộ Nguyễn Thuận Phát, ấp Bà My đã được Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh cấp mã vùng trồng nội địa trên diện tích 12 ha, sản lượng dự kiến đạt 43,7 tấn/năm. Trong quá trình xây dựng nông thôn mới, xã đã huy động hàng trăm tỷ đồng xây dựng hạ tầng kinh tế-xã hội đồng bộ, hiện đại, cảnh quan môi trường sáng, xanh, sạch, đẹp, thích ứng với biến đổi khí hậu. Cầu Kè có 19/19 ấp văn hóa, nông thôn mới, trong đó có 5 ấp nông thôn mới kiểu mẫu. Xã không còn nhà tạm, nhà dột nát và hộ không có đất ở; 95,2% nhà ở đạt chuẩn theo quy định của Bộ Xây dựng; 80,68% hộ sử dụng nước máy…
Phát huy giá trị di sản văn hóa
Hằng năm, cứ vào tháng 7 âm lịch, tại quảng trường xã Cầu Kè diễn ra tuần lễ văn hóa, du lịch gắn với lễ Vu lan Thắng hội của người Hoa gồm nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thi đấu thể thao hấp dẫn du khách tham quan, vui chơi, giải trí. Đặc biệt, tháng 8/2024, nhân dân các xã Cầu Kè, Tam Ngãi, An Phú Tân hân hoan, phấn khởi đón nhận quyết định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận lễ Vu lan Thắng hội là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia.
Theo nhà nghiên cứu Trần Phong Quang, tác giả cuốn sách “Vu lan Thắng hội và hoạt động Shaman giáo ở chùa Ông Bổn Cầu Kè”, qua lễ hội, những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp được giữ gìn và truyền lại cho các thế hệ mai sau, góp phần tạo nên một kho báu di sản văn hóa phi vật thể vô cùng quý giá cho vùng đất, con người Vĩnh Long.
Đến với Cầu Kè, du khách sẽ được hít thở không khí trong lành, đắm mình trong không gian xanh thanh bình, yên tĩnh và thưởng thức đặc sản là các món ăn ngon được chế biến từ dừa sáp Trà Vinh, các loại trái cây đặc sản khác như măng cụt, chôm chôm, sầu riêng. Cùng với đó, được trải nghiệm không gian văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc Kinh, Khmer, Hoa; thưởng thức giá trị của các công trình kiến trúc Phật giáo hơn nghìn năm tuổi, nhà cổ trăm tuổi Huỳnh Kỳ với nhiều cổ vật được bảo tồn, lưu giữ…
Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long Dương Hoàng Sum cho biết, Cầu Kè là vùng đất gắn bó lâu đời của các dân tộc Kinh, Khmer, Hoa; có nền văn hóa đa dạng, nhiều công trình kiến trúc, nghệ thuật độc đáo và các lễ hội truyền thống như Chôl Chnăm Thmây, Ok om bok, Vu lan Thắng hội.
Tỉnh đang tập trung phát huy tiềm năng, lợi thế để phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và du lịch văn hóa, trong đó bao gồm phát huy tiềm năng du lịch ven sông Hậu. Vì vậy, sẽ thực hiện nhiều giải pháp bảo tồn, đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá các giá trị di sản đến với du khách trong và ngoài nước thông qua các sự kiện, hoạt động lễ hội.
