Sớm xử lý dứt điểm tình trạng rác thải tồn đọng

Từ nhiều tháng nay, hàng trăm tấn rác thải sinh hoạt ở Hà Tĩnh đang bị ùn ứ, gây ô nhiễm môi trường, tác động xấu đến sức khỏe của người dân. Cùng với việc khẩn trương thực hiện các giải pháp cấp bách nhằm giải tỏa, xử lý rác thải tồn đọng, tỉnh Hà Tĩnh cần có giải pháp căn cơ, nỗ lực tháo gỡ vướng mắc, triển khai công nghệ hiện đại, phân loại rác tại nguồn, đẩy nhanh tiến độ các công trình xử lý rác thải sinh hoạt.

Thiếu trầm trọng nơi tập kết rác

Từ thời điểm Tết Nguyên đán đến nay, điểm tập kết rác thải tại cụm công nghiệp Thạch Kim bị biến thành bãi chứa rác thải sinh hoạt của xã Lộc Hà (Hà Tĩnh). Tình trạng rác ùn ứ lâu ngày, chậm được vận chuyển, xử lý, đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, sức khỏe của người dân.

Anh Trần Văn Trung, thôn Long Hải (xã Lộc Hà) bức xúc: “Điểm tập kết rác nằm sát khu dân cư, trường học khiến chúng tôi hết sức lo lắng, mong chính quyền các cấp sớm có phương án xử lý dứt điểm tình trạng này”.

Cách điểm tập kết rác ở cụm công nghiệp Thạch Kim không xa, một bãi rác tự phát khá lớn cũng được hình thành dọc các tuyến đường giao thông tại khu quy hoạch dân cư xã Lộc Hà. Mặc dù chính quyền và người dân đã cảnh báo các nguy cơ ô nhiễm môi trường đối với việc tập kết rác tràn lan, tuy nhiên, khối lượng rác phát sinh ngày một lớn, lượng rác được vận chuyển đến đây ngày một tăng.

Tìm hiểu được biết, bình quân mỗi ngày xã Lộc Hà phát sinh khoảng 20 tấn rác thải. Trước đây, tất cả số rác này đều được vận chuyển về bãi rác Hồng Lộc để chôn lấp. Tuy nhiên, sau quá trình tiếp nhận, xử lý rác thải sinh hoạt cho các xã thuộc huyện Lộc Hà (cũ), bãi rác Hồng Lộc trở nên quá tải, buộc phải đóng cửa. Sau khi bãi xử lý rác Hồng Lộc đóng cửa, chính quyền địa phương đã liên hệ với các đơn vị liên quan, vận chuyển hơn 700 tấn rác đến xử lý tại các nhà máy trên địa bàn. Tuy nhiên, do công suất xử lý của các nhà máy thấp cho nên lượng rác được vận chuyển đi xử lý còn hạn chế.

Tính đến nay, xã Lộc Hà còn tồn đọng gần 300 tấn rác thải ở các điểm tập kết và một khối lượng rác ùn ứ khá lớn ở các khu dân cư, tuyến đường giao thông trên địa bàn.

Không chỉ ở xã Lộc Hà, tình trạng rác thải sinh hoạt bị ùn ứ, tập kết tràn lan trên các tuyến đường nội đồng, các bãi đất trống xa khu dân cư ngày một tăng cũng diễn ra ở các xã: Mai Phụ, Đông Kinh, Hồng Lộc…

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mai Phụ Nguyễn Xuân Bắc cho biết, mặc dù chính quyền địa phương đã tích cực tuyên truyền, vận động người dân phân loại, xử lý theo phương pháp hữu cơ tại nguồn để giảm tải rác phát sinh, nhưng do quá trình vận chuyển, xử lý rác tổng thể bị gián đoạn khiến tiến độ, kết quả xử lý rác thải tồn đọng cũng như lượng rác phát sinh hằng ngày gặp nhiều khó khăn.

Tìm phương án xử lý

Theo phản ánh của đại diện lãnh đạo chính quyền địa phương các xã: Lộc Hà, Mai Phụ, Hồng Lộc, Đông Kinh, toàn bộ lượng rác thải sinh hoạt phát sinh hằng ngày trên địa bàn các xã thuộc huyện Lộc Hà trước đây đều được thu gom, vận chuyển đến bãi rác Hồng Lộc để xử lý theo phương pháp chôn lấp. Trước thực trạng quá tải, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, tháng 1/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành quyết định ngừng tiếp nhận rác tại bãi Hồng Lộc để bảo vệ môi trường.

Theo phản ánh của đại diện lãnh đạo 2 xã Mai Phụ và Lộc Hà, từ thời điểm bãi rác Hồng Lộc đóng cửa, chính quyền địa phương đã liên hệ với các đơn vị liên quan, vận chuyển hơn 1.200 tấn rác đến các khu xử lý theo quy định. Tuy nhiên, do khối lượng rác phát sinh ngày càng lớn, trong khi năng lực tiếp nhận và xử lý của các nhà máy xử lý rác ở khu vực lân cận còn hạn chế cho nên gần 1 tháng qua, tình trạng rác tồn đọng, ùn ứ ở các địa phương càng trở nên nghiêm trọng.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mai Phụ Nguyễn Xuân Bắc cho biết: “Nhằm góp phần giải quyết tình trạng tồn đọng rác thải, địa phương đã phát động phong trào phân loại, thu gom chất thải có khả năng tái chế, tái sử dụng trong toàn dân. Tuy nhiên, việc phân loại rác tại nguồn ở các hộ kinh doanh, nhà hàng, nơi dân cư đông đúc, đang gặp nhiều khó khăn do thiếu địa điểm và ý thức kém của một bộ phận người dân. Vì vậy, cần có giải pháp đồng bộ để giải tỏa áp lực rác thải sinh hoạt tại các khu dân cư hiện nay”.

Theo số liệu thống kê từ Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh, trên địa bàn toàn tỉnh hiện có 3 nhà máy xử lý rác thải với tổng công suất thiết kế 480 tấn/ngày và 6 lò đốt rác có công suất 120 tấn/ngày, cùng 2 bãi chứa rác xử lý bằng công nghệ chôn lấp có năng lực tiếp nhận 46 tấn rác/ngày. Nhưng tại thời điểm hiện nay, năng lực xử lý rác thải sinh hoạt hiện chưa đáp ứng nhu cầu phát sinh thực tế. Nhiều cơ sở xử lý chưa vận hành đạt công suất thiết kế, một số cơ sở bị suy giảm hoặc gián đoạn hoạt động do ảnh hưởng của thiên tai, hư hỏng, xuống cấp công trình và hạn chế về công nghệ.

Theo kết quả rà soát, toàn tỉnh hiện có 4 điểm tồn đọng rác; trong đó có 2 điểm chưa thực hiện đóng cửa, đang sử dụng với lượng rác tồn đọng khoảng 16.455 tấn, có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. Cùng với đó, lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh khoảng 782 tấn/ngày, trong khi tổng công suất thiết kế của các cơ sở xử lý hiện có khoảng 646 tấn/ngày; vậy còn 120 tấn/ngày chưa có nơi để xử lý.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Tiến Hùng cho biết, Hà Tĩnh phấn đấu đến năm 2029 sẽ áp dụng công nghệ điện rác trên địa bàn toàn tỉnh. Trước mắt, Sở sẽ tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo các đơn vị, địa phương đồng thời triển khai giải pháp giảm lượng rác thải phát sinh cần xử lý thông qua phân loại tại nguồn, tái sử dụng, tái chế; nâng cấp, khôi phục và khai thác tối đa công suất các cơ sở xử lý hiện có; đồng thời đẩy nhanh tiến độ đầu tư Nhà máy đốt rác phát điện.

Đơn vị đã đề xuất với cấp có thẩm quyền ban hành cơ chế tài chính và giá dịch vụ, cũng như điều tiết phân bổ nguồn lực, kinh phí hợp lý, bảo đảm tính liên kết vùng tạo động lực cho các đơn vị nâng cao chất lượng xử lý rác thải.

​