Vướng đất rừng, không điện
Theo Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lâm Đồng, tính đến tháng 10/2025, toàn tỉnh có hơn 12.000 trạm BTS. Trong đó, cao tốc Liên Khương, cao tốc và đường sắt bắc-nam có khoảng hơn 210 trạm BTS bảo đảm thông tin liên lạc thông suốt và không để mất sóng quá 1 km liên tục. Tuy nhiên, nhiều tuyến đường đèo chưa có hạ tầng điện, đa số chạy dọc cánh rừng hướng về phía đông và phía tây của tỉnh chưa lắp được trạm.
Theo ghi nhận, đèo Gia Bắc (Quốc lộ 28) có nhiều điểm trắng sóng, sóng yếu như thôn Bộ Bê-Gia Bắc, trạm dừng chân đồi Hoa Giấy, thôn Đà Hồng-Gia Bắc (xã Sơn Điền) và xã Di Linh. Tương tự, đèo Đại Ninh (Quốc lộ 28B) có khu vực Hố Khỉ, xã Phan Sơn; đèo Khánh Lê (Quốc lộ 27C) tại thôn Long Lanh, xã Lạc Dương; đèo Đa Mi (Quốc lộ 55), đèo Tà Đùng (Quốc lộ 28) cũng xảy ra tình trạng mất sóng và sóng yếu. Nhiều khu vực dân cư các thôn Tân Hiệp, Tân Phú, Đắk R'Moan (phường Nam Gia Nghĩa) có tình trạng sóng điện thoại yếu, chập chờn. Các thôn Cha Răng Hao, Ma Bó, Tou Neh, Toa Cát, Chơn Rưng, Masara, BL'A (xã Tà Năng) chưa có sóng viễn thông, ảnh hưởng đến việc thông tin, liên lạc của người dân.
Thường xuyên đi Quốc lộ 28B lên trung tâm hành chính, ông Nguyễn Văn Bảo, phường Phú Thủy bức xúc: “Công việc nhiều cho nên tôi phải xử lý trên máy tính, điện thoại để gửi nhân viên. Tuy nhiên, tuyến đường đèo thường xuyên mất sóng điện thoại liên tục. Tình trạng sóng điện thoại chập chờn, dẫn đến “tiếng mất, tiếng còn”, có sóng 4G nhưng truy cập vào mạng rất chậm. Tôi muốn ký văn bản số để gửi nhân viên nhưng cũng đành bất lực và lỡ rất nhiều công việc”.
Do chưa có trạm BTS, trong đợt mưa lũ cuối năm 2025, cơ quan chức năng của xã Hàm Thuận Bắc phải cảnh báo lũ theo phương pháp “thủ công” là cử người đến thôn nằm trong khu vực rừng để thông báo lũ về. Tương tự, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình Thủy lợi Bình Thuận cho biết, do chưa có trạm BTS và lưới điện, cho nên đơn vị không thể triển khai lắp đặt trạm đo quan trắc từ xa của hồ thủy lợi để cảnh báo nước từ thượng nguồn chảy xuống hạ lưu. Nếu trạm quan trắc nằm vị trí càng xa hạ lưu, công ty sẽ cảnh báo nước từ trước để có thời gian cho người dân di tản và điều tiết nước trong hồ, nhằm giảm thiểu thiệt hại người và tài sản.
Thực hiện Nghị quyết số 71/NQ-CP về sửa đổi, bổ sung cập nhật Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, các địa phương, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã thực hiện quản lý hạ tầng viễn thông và dự kiến tham mưu tỉnh triển khai lắp đặt 108 trạm BTS. Trong đó, có 39 trạm thuộc khu vực tuyến đường đèo; 9 trạm nằm trong cụm dân cư lõm sóng băng rộng di động thuộc thôn đặc biệt khó khăn; 60 trạm nằm trong cụm dân cư lõm sóng băng rộng di động không thuộc thôn đặc biệt khó khăn. Trong tháng 2, các doanh nghiệp viễn thông đã khảo sát tại vùng lõm sóng hoặc trắng sóng để đề xuất tỉnh tháo gỡ các vấn đề vướng mắc liên quan xây dựng hạ tầng.
Cần sự chung tay của nhiều đơn vị
Theo Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh, đèo Đại Ninh đang xây dựng trạm BTS dùng chung tại Nhà máy thủy điện Đại Ninh. Các đèo khác cũng còn nhiều vị trí dự kiến lắp trạm BTS nhưng đều vướng quy hoạch đất rừng, không có điện lưới phải dùng năng lượng tái tạo. Một số khu vực có mạng này nhưng không có mạng khác, do đó, các doanh nghiệp viễn thông cần chia sẻ hạ tầng để dùng chung. Tại thôn Tân Phú và Bon Đắk R'Moan, phường Nam Gia Nghĩa, Viễn thông Lâm Đồng đề xuất Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam xem xét quy hoạch bổ sung trạm BTS mới. Bên cạnh đó, Viettel Lâm Đồng đã thực hiện phát sóng một trạm BTS tại cụm dân cư thôn BL'A, xã Tà Năng và đề xuất xây dựng 5 trạm BTS. Ngoài ra, có 42/124 địa phương đề xuất xây dựng 69 trạm BTS.
Theo nhiều doanh nghiệp viễn thông, để lắp được trạm BTS, điều kiện trước tiên cần phải có điện lưới. Giải pháp dùng điện năng lượng tái tạo chỉ là giải pháp tạm thời do chi phí đầu tư cao, nguồn điện không ổn định và phải phá bỏ nhiều cây rừng, ảnh hưởng môi trường tự nhiên. Bên cạnh đó, đầu tư trạm BTS tại khu vực dân cư thưa thớt khiến hiệu quả kinh doanh thấp, vì vậy cần có cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp từ Nhà nước.
Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lâm Đồng Võ Thành Công cho biết, một số người dân phản đối, cản trở việc lắp đặt trạm BTS mới do sợ “bị mắc bệnh”. Do đó, các địa phương tăng cường tuyên truyền để người dân nắm rõ kết luận của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chưa có bằng chứng cho thấy sóng điện từ của các trạm BTS có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Theo quy định có thể lắp trạm BTS trên tài sản công, nhưng các doanh nghiệp viễn thông gặp rất nhiều khó khăn trong việc xây dựng, lắp đặt và thuê đất. Về vấn đề này, Sở Tài chính cần phối hợp các đơn vị liên quan nghiên cứu, hướng dẫn cụ thể. Sở Công thương sớm chỉ đạo ngành điện tiến hành rà soát, khẩn trương cung cấp điện để xóa các điểm thiếu điện tại thôn, bản. Đối với các thôn đặc biệt khó khăn và doanh nghiệp viễn thông khó kinh doanh hiệu quả theo cơ chế thị trường, Sở Khoa học và Công nghệ sẽ tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh đề xuất Quỹ dịch vụ viễn thông công ích Việt Nam tiến hành đấu thầu, đặt hàng, giao nhiệm vụ phủ sóng.
