Dự án cầu Trần Bạch Đằng (bắc qua rạch Bà Bộ) được kỳ vọng là trục giao thông huyết mạch kết nối khu tái định cư Trường đại học Y Dược Cần Thơ với khu đô thị, khu tái định cư Cửu Long. Cây cầu đóng vai trò kết nối hai khu vực sầm uất, đông dân cư là phường Tân An và phường Long Tuyền.
Được khởi động từ năm 2016 và chính thức động thổ, đóng cọc vào năm 2018, dự án mang theo kỳ vọng lớn lao về việc giảm tải giao thông cho tuyến Quốc lộ 91B và hoàn thiện hạ tầng đô thị hai bờ rạch Bà Bộ, tạo thuận lợi để người dân đi lại.
Thế nhưng, sau khi đơn vị thi công đến dọn dẹp mặt bằng và đóng vài cây cọc, dự án đột ngột ngừng thi công hơn 8 năm qua. Tại hiện trường phía phường Tân An, tuyến đường Trần Bạch Đằng dù đã được đầu tư khang trang, rộng rãi dài hơn 1 km, nhưng lại kết thúc trước rạch Bà Bộ, trở thành một “đường cụt” tiêu biểu cho sự lãng phí.
Phía đối diện thuộc phường Long Tuyền, tất cả những gì còn lại là bãi đất trống, cỏ dại mọc lút đầu người, xen lẫn là những trụ bêtông và sắt thép hoen gỉ vì phơi mưa nắng suốt nhiều năm qua.
Sự đình trệ của dự án tác động tiêu cực đến đời sống sinh hoạt của hàng trăm hộ dân. Ông Nguyễn Văn Dành, một người dân tại khu vực Bình An, phường Long Tuyền xót xa: “Tôi đã bàn giao hơn 1.000 m² đất cho dự án với mong muốn cây cầu sớm hình thành. Thế nhưng, sau khi nhận tiền bồi thường và giao đất, nhiều năm qua cầu vẫn chưa xong, đất đai bị bỏ hoang, gây lãng phí tài nguyên. Để có đường qua lại rạch Bà Bộ trong khi chờ cầu, người dân đành phải góp tiền làm đường bêtông đủ cho xe máy di chuyển tạm thời giữa hai khu dân cư”.
Nghiêm trọng hơn là vấn đề ô nhiễm môi trường. Do dự án kéo dài, đoạn rạch Bà Bộ tại khu vực này không được đầu tư nạo vét, dẫn đến tình trạng bồi lắng, dòng chảy bị tắc nghẽn. Nước dưới rạch luôn đen ngòm, bốc mùi nồng nặc. Cỏ dại mọc um tùm quanh các hạng mục dang dở tiềm ẩn nguy cơ bùng phát dịch bệnh.
Bà Lê Thị Cúc, một cư dân sống gần khu vực dự án ngậm ngùi: “Đường làm đẹp lắm rồi, ai cũng mừng. Nhưng đi được một đoạn thì hết, thành ra bao nhiêu năm nay muốn qua khu dân cư bên kia rạch Bà Bộ phải đi vòng xa, đông xe, rất bất tiện. Tôi mong cây cầu này sớm thi công trở lại để người dân thuận tiện đi lại, sinh sống”.
Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp thành phố Cần Thơ (chủ đầu tư), cầu Trần Bạch Đằng dừng thi công do vướng mắc giải phóng mặt bằng.
Dù phần lớn người dân đã bàn giao mặt bằng, nhưng dự án còn vướng việc di dời đường điện cao thế 110 kV. Đây là một hạng mục phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp liên ngành để di dời đường điện, nhưng đến nay chưa được thực hiện, khiến cầu không thể thi công.
Vì thế, nhà thầu xin chấm dứt hợp đồng. Thiết kế của cầu ban đầu từ năm 2016 sử dụng cầu thép mạ kẽm với mặt cắt nhỏ, tải trọng hạn chế và tuổi thọ ngắn. Với tốc độ phát triển đô thị nhanh chóng của khu vực trung tâm, quy mô cầu này đã không còn phù hợp với nhu cầu giao thông thực tế, cần phải điều chỉnh quy mô dự án.
Từ cuối năm 2023, Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ đã có những chỉ đạo quyết liệt nhằm rà soát và tái khởi động dự án. Lãnh đạo thành phố và các đơn vị liên quan đã thống nhất điều chỉnh toàn diện quy mô dự án để phù hợp tình hình mới.
Cụ thể, cầu Trần Bạch Đằng sẽ được chuyển đổi từ cầu thép mạ kẽm sang cầu bê-tông cốt thép vĩnh cửu. Mặt cắt cầu và đường dẫn cũng sẽ được mở rộng để đồng bộ với hạ tầng hiện đại của hai khu tái định cư.
Về mặt tài chính, dự án đang lập thủ tục điều chỉnh lớn về nguồn vốn. Từ mức đầu tư ban đầu khoảng hơn 25 tỷ đồng, tổng mức đầu tư điều chỉnh hiện nay đã tăng lên hơn 74 tỷ đồng. Tính đến thời điểm hiện tại, dự án mới chỉ được bố trí khoảng 16,5 tỷ đồng và giải ngân gần 13 tỷ đồng.
Để bảo đảm nguồn lực, chủ đầu tư đang kiến nghị bổ sung gần 46 tỷ đồng vốn trung hạn, chuyển tiếp sang năm 2026. Ông Phan Minh Trí, Phó Giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư tư xây dựng công trình giao thông nông nghiệp thành phố Cần Thơ cho biết: Hiện chủ đầu tư đang tập trung hoàn tất điều chỉnh quy mô dự án, thiết kế bản vẽ thi công, tổ chức lựa chọn nhà thầu nên cần nhiều thời gian.
Dự kiến quý III năm 2026, chủ đầu tư sẽ chính thức khởi động lại dự án, đẩy nhanh tiến độ thi công để công trình sớm hoàn thành, đáp ứng nhu cầu lưu thông, phát triển kinh tế của khu vực trung tâm thành phố.
Người dân hai bên bờ rạch Bà Bộ đang mong chờ từng ngày để nhìn thấy những trụ bê-tông không còn trơ trọi và để con đường Trần Bạch Đằng thực sự được nối liền, mang theo dòng chảy giao thương và niềm tin vào sự đổi thay của đô thị Cần Thơ.
