Phòng ngừa bẫy lừa đảo trên không gian mạng

Khi tội phạm trên không gian mạng bị các lực lượng đẩy mạnh đấu tranh thì chiêu trò lừa đảo của loại tội phạm này ngày một tinh vi và mang tính chất xuyên biên giới, có tổ chức và liên kết chặt chẽ.

Lực lượng chức năng hai nước Việt Nam và Campuchia hoàn tất các thủ tục bàn giao công dân tại Cửa khẩu quốc tế Hoa Lư (xã Lộc Thạnh, tỉnh Đồng Nai).
Lực lượng chức năng hai nước Việt Nam và Campuchia hoàn tất các thủ tục bàn giao công dân tại Cửa khẩu quốc tế Hoa Lư (xã Lộc Thạnh, tỉnh Đồng Nai).

Từ đó, những lời mời gọi “việc nhẹ lương cao” và các kịch bản giả danh, thao túng tâm lý... bủa vây người dùng thông qua các trang mạng xã hội.

Thực tế các vụ án vừa bị triệt phá tại Đồng Nai cũng như ở các nước láng giềng là hồi chuông cảnh báo để người dân nâng cao cảnh giác, chủ động tự bảo vệ mình trước những “bẫy” lừa đảo ngày càng khó lường.

Giá đắt của “việc nhẹ lương cao”

Trong những tháng gần đây, tại các cửa khẩu dọc biên giới tỉnh Đồng Nai và Long An đã diễn ra nhiều cuộc trao nhận công dân giữa các cơ quan chức năng của Việt Nam và Campuchia. Đây là những công dân vi phạm pháp luật, như: tổ chức xuất nhập cảnh trái phép, môi giới đưa người ra nước ngoài lao động bất hợp pháp hoặc tham gia các hoạt động lừa đảo công nghệ cao.

Mới đây nhất, ngày 17/3/2026, tại Cửa khẩu quốc tế Hoa Lư (xã Lộc Thạnh, tỉnh Đồng Nai) Cục Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Đồng Nai và Bộ đội Biên phòng tỉnh đã tiếp nhận 344 đối tượng người Việt Nam do lực lượng chức năng Campuchia bàn giao. Bước đầu xác định, những người này tìm việc qua mạng xã hội, xuất cảnh trái phép rồi đến khu Casino ở Campuchia “làm việc” thông qua các ứng dụng hoặc mạng xã hội để lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Nạn nhân của các đối tượng này chủ yếu là những người dùng mạng xã hội thiếu cảnh giác, ít hiểu biết về công nghệ.

Sau khi tiếp nhận, lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Đồng Nai đã xử phạt vi phạm hành chính 331 trường hợp; trong đó, có 328 trường hợp qua lại biên giới quốc gia không làm thủ tục xuất nhập cảnh và ba trường hợp không xuất trình hộ chiếu khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Thiếu tá Nguyễn Đức Hưng, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Hoa Lư cho biết: “Trước khi tiếp nhận công dân từ Campuchia trở về nước, đơn vị phối hợp chặt chẽ các lực lượng liên quan xác minh nhân thân, tra cứu trên phần mềm xuất nhập cảnh, sàng lọc các đối tượng… để ngăn chặn công dân Việt Nam bị dụ dỗ qua Campuchia hoạt động lừa đảo trực tuyến.

Sau khi tiếp nhận các đối tượng từ Bộ đội Biên phòng, lực lượng Công an tỉnh Đồng Nai khai thác thông tin, điều tra, làm rõ hành vi các đối tượng phạm tội trên nước bạn Campuchia. Đến ngày 27/3/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh khởi tố bị can, ra lệnh bắt tạm giam 343/444 đối tượng người Việt Nam do lực lượng chức năng nước bạn Campuchia bàn giao trước đó. Chỉ đạo công tác đấu tranh với các loại tội phạm, nhất là tội phạm công nghệ cao, Thiếu tướng Nguyễn Đức Hải, Giám đốc Công an tỉnh yêu cầu thủ trưởng công an các đơn vị, địa phương chỉ đạo toàn diện theo phương châm “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả” trực tiếp chỉ đạo, chỉ huy, tham gia cùng cán bộ, chiến sĩ, tập trung cao độ lực lượng, phương tiện để tấn công, trấn áp các loại tội phạm, nhất là tội phạm hoạt động trên không gian mạng. Song song với đó, công an các đơn vị, địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền trên nhiều hướng.

Cần tỉnh táo trước mọi tình huống

Nhìn từ thực tế cho thấy, các vụ lừa đảo trên không gian mạng thời gian qua không còn là những tin nhắn hay cuộc gọi vụng về dễ nhận ra như trước đây, mà đã chuyển sang cách thức “đánh” vào lòng tin, cảm xúc và nhu cầu rất đời thường của người dân. Mặt khác, các nhóm đối tượng lập tài khoản facebook, zalo, youtube mang tên gần giống doanh nghiệp thật, lấy hình ảnh, video sản phẩm có sẵn để quảng cáo máy móc nông nghiệp giá rẻ; đồng thời, làm giả giấy phép kinh doanh để lừa bán sản phẩm nhằm chiếm đoạt tài sản được Công an Đồng Nai triệt phá vào cuối tháng 1/2026.

Theo kết quả điều tra của Công an tỉnh, từ năm 2024, các đối tượng đã lừa nhiều người dân cần mua máy móc, thiết bị nông nghiệp chuyển tiền đặt cọc rồi cắt đứt liên lạc để chiếm đoạt. Cơ quan công an xác định, với thủ đoạn trên, nhóm đối tượng đã lừa khoảng 500 bị hại, chiếm đoạt số tiền hơn 5 tỷ đồng. Sau một thời gian điều tra, Công an tỉnh đã khởi tố, bắt giam hai đối tượng liên quan gồm: Nguyễn Hoàng Lam (27 tuổi) và Phan Văn Giỏi (41 tuổi), đều ở tỉnh Vĩnh Long để phục vụ công tác điều tra.

Cũng trên mạng xã hội, không ít người dân Đồng Nai đã trở thành mục tiêu của những “mối tình online” hoặc các kịch bản tạo dựng quan hệ thân thiết để vay tiền. Đơn cử như trường hợp chị D (ở phường Trấn Biên), thông qua mạng xã hội facebook quen một người đàn ông ngoại quốc “đang làm ăn ở Dubai” và hứa hẹn sẽ kết hôn với chị . Tuy nhiên, người này do gặp khó khăn trong kinh doanh nên cần một số tiền để giải quyết. Vì tin tưởng, chị D đến ngân hàng tất toán sổ tiết kiệm 180 triệu đồng để gửi cho “bạn trai”. May mắn cho chị D là sự việc được nhân viên ngân hàng phát hiện, ngăn chặn kịp thời.

Từ những vụ việc đã xảy ra có thể thấy, không gian mạng là những cạm bẫy, sự chủ quan, nhẹ dạ có thể phải trả giá rất đắt. Vì vậy, hơn lúc nào hết, người sử dụng mạng xã hội cần trang bị cho mình “lá chắn” là sự tỉnh táo, kỹ năng kiểm chứng thông tin và ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đừng đặt lòng tin vào những kẻ lạ mặt mà chuyển tiền thiếu suy nghĩ, biến mình thành nạn nhân của tội phạm công nghệ cao. Bởi trong không gian mạng, niềm tin sai chỗ có thể dẫn đến hậu quả nặng nề.

Có thể bạn quan tâm