Phát triển ngành chăn nuôi bền vững, an toàn

Những năm gần đây, các tỉnh Nam Trung Bộ và Tây Nguyên đã trở thành khu vực trọng điểm chăn nuôi của cả nước. Tuy nhiên, cùng với việc thu hút nhiều dự án lớn và mở rộng quy mô, ngành chăn nuôi trong khu vực cũng đối mặt với áp lực ngày càng lớn về kiểm soát chất thải, bảo vệ môi trường.

Tỉnh Đắk Lắk thu hút ngày càng nhiều các dự án chăn nuôi quy mô lớn và công nghệ hiện đại (Ảnh CTV)
Tỉnh Đắk Lắk thu hút ngày càng nhiều các dự án chăn nuôi quy mô lớn và công nghệ hiện đại (Ảnh CTV)

Việc thu gom, xử lý chất thải và thuốc thú y đòi hỏi các giải pháp đồng bộ, phù hợp với điều kiện thực tế. Đây là yêu cầu quan trọng để ngành chăn nuôi phát triển an toàn, bền vững.

Vùng trọng điểm chăn nuôi của cả nước

Tại diễn đàn “Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên” tổ chức tại Đắk Lắk mới đây, Tiến sĩ Nguyễn Trọng Tuyển, đại diện Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, những năm gần đây, ngành chăn nuôi có xu hướng chuyển dịch từ các vùng đồng bằng có mật độ chăn nuôi cao sang khu vực miền núi phía bắc và Tây Nguyên, đồng thời chuyển dần sang mô hình trang trại quy mô lớn, tập trung, ứng dụng công nghệ hiện đại.

Hiện tại khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên có khoảng 468 trang trại chăn nuôi quy mô lớn. Số liệu năm 2025 cho thấy tổng đàn gia cầm của 6 tỉnh, thành phố trong khu vực chiếm 13,09%, đàn trâu chiếm 11,68%, đàn bò chiếm 37,24% và đàn lợn đạt khoảng 5 triệu con, chiếm 19,03% tổng đàn cả nước.

Khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên có nhiều lợi thế phát triển chăn nuôi tập trung nhờ quỹ đất rộng, khí hậu phù hợp, nguồn nguyên liệu thức ăn dồi dào và khả năng cách ly với các vùng đô thị đông dân. Vì vậy, khu vực này đang thu hút ngày càng nhiều dự án đầu tư chăn nuôi của doanh nghiệp trong và ngoài nước. Đây cũng là xu hướng chuyển dịch được xác định trong chiến lược phát triển ngành chăn nuôi Việt Nam đến năm 2045.

Là địa phương thu hút nhiều dự án chăn nuôi trong khu vực, tỉnh Đắk Lắk có 66 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Trong đó, 30 dự án đã hoàn thành, đi vào hoạt động, với tổng vốn đăng ký hơn 4.034 tỷ đồng.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, đến cuối tháng 10, ước tính tổng đàn vật nuôi chính trên địa bàn tỉnh đạt hơn 23,470 triệu con; trong đó đàn trâu ước đạt 29.690 con, đàn bò ước đạt 389.090 con, đàn lợn ước đạt hơn 1,250 triệu con, đàn gia cầm ước đạt hơn 21,8 triệu con.

Trong vòng 5 năm gần đây, sản lượng thịt hơi các loại đã tăng từ 292.079 tấn năm 2021 lên ước đạt 401.920 tấn năm 2026; sản lượng trứng tăng từ 671,7 triệu quả lên hơn 861 triệu quả.

Chăn nuôi trang trại quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao và phát triển theo chuỗi giá trị đang mở rộng tại nhiều xã, phường trong tỉnh. Điển hình là Tổ hợp khu chăn nuôi lợn giống cụ kỵ của Công ty cổ phần Phát triển nông nghiệp công nghệ cao DHN Đắk Lắk và Nhà máy ấp nở trứng gia cầm công suất 2,2 triệu con giống/tháng của Công ty trách nhiệm hữu hạn Japfa Comfeed đã đi vào vận hành.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn cho biết, giai đoạn từ năm 2026 - 2030, thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Đắk Lắk lần thứ I và Chương trình hành động số 02-CTr/TU ngày 30/10/2025 của Tỉnh ủy, tỉnh đứng trước nhiều cơ hội phát triển mới.

Sự kết nối về điều kiện sinh thái, đất đai và nguồn lực giữa vùng cao nguyên rộng lớn với vùng đồng bằng, duyên hải trên địa bàn 102 xã, phường đã tạo lợi thế để quy hoạch các vùng chăn nuôi hàng hóa tập trung, gắn với công nghiệp chế biến, dịch vụ hậu cần (logistics) và xuất khẩu.

Nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường

Cùng với quy mô chăn nuôi ngày càng mở rộng, các tỉnh Nam Trung Bộ và Tây Nguyên cũng đối mặt với áp lực lớn hơn trong kiểm soát chất thải, bảo vệ môi trường. Tiến sĩ Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Việt Nam cho biết, phát triển chăn nuôi bền vững phải dựa trên 3 trụ cột gồm con người, môi trường và động vật. Trong đó, cần bảo đảm an toàn thực phẩm, tạo sinh kế và việc làm cho người dân; bảo vệ tài nguyên, hệ sinh thái, hạn chế ô nhiễm; kiểm soát dịch bệnh, bảo đảm sức khỏe và phúc lợi động vật.

Theo ông Nguyễn Xuân Dương, các địa phương cần xác định chăn nuôi là ngành kinh tế quan trọng, gắn với các lĩnh vực kinh tế khác. Doanh nghiệp phải tự giác tuân thủ pháp luật, kiểm soát an toàn thực phẩm, dịch bệnh, nhất là xử lý chất thải chăn nuôi, đồng hành cùng chính quyền trong phát triển sản xuất bền vững.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn, cùng với quy mô chăn nuôi mở rộng, áp lực xử lý chất thải, bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh ngày càng lớn. Mỗi năm, tỉnh phát sinh hơn 1 triệu tấn phụ phẩm nông nghiệp và hơn 4 triệu tấn chất thải chăn nuôi, đặt ra nhiều thách thức trong công tác bảo vệ môi trường.

Trong khi đó, tỉnh định hướng phát triển chăn nuôi và chế biến thực phẩm trở thành động lực tăng trưởng mới, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững. Vì vậy, tỉnh ưu tiên thu hút các dự án chăn nuôi quy mô lớn, công nghệ cao, an toàn sinh học, gắn với chế biến sâu và hình thành chuỗi giá trị khép kín từ con giống, chăn nuôi đến chế biến, phân phối. Đồng thời, khuyến khích khai thác phụ phẩm, chất thải theo hướng kinh tế tuần hoàn; phát triển các nhà máy chế biến phụ phẩm, chất thải chăn nuôi thành phân bón phục vụ sản xuất, qua đó giảm áp lực môi trường và gia tăng giá trị kinh tế.

“Quan điểm của tỉnh là không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần. Phát triển chăn nuôi bắt buộc phải đi đôi với an toàn sinh học, kiểm soát dịch bệnh, bảo vệ môi trường sinh thái và nâng cao sinh kế bền vững cho người dân”, đồng chí Nguyễn Thiên Văn chia sẻ.

Trước những áp lực về môi trường trong chăn nuôi, các chuyên gia, nhà khoa học đề xuất tập trung vào quy hoạch vùng chăn nuôi; ứng dụng công nghệ thu gom, xử lý chất thải, kiểm soát mùi, tiết kiệm và tái sử dụng nước sau xử lý, phát triển kinh tế tuần hoàn. Những vướng mắc về thủ tục môi trường, tiêu chí kỹ thuật, chi phí đầu tư và vận hành đã được trao đổi, tìm hướng tháo gỡ. Qua đó, góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách về bảo vệ môi trường, thúc đẩy ngành chăn nuôi khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên nói riêng, cả nước nói chung phát triển an toàn, bền vững.

Có thể bạn quan tâm