Phương án khôi phục cầu Long Biên

Vừa qua, lãnh đạo Bộ Giao thông vận tải, Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội... đã tổ chức cuộc họp để nghe một công ty liên doanh tư vấn thuyết trình về công tác khảo sát, điều tra, lập phương án khôi phục.

Bắt đầu được xây dựng từ năm 1898 và hoàn thành vào năm 1902, cầu Long Biên bắc qua sông Hồng vẫn luôn được nhắc tới như một công trình đã ghi lại bao chứng tích, thăng trầm về văn hoá, lịch sử của đất nước, với một kiểu kiến trúc độc đáo. Tuy nhiên, do tác động của thời gian, bị phá hoại không ít trong hai cuộc chiến tranh... cầu hiện đã bị hư hỏng nặng, trong tình trạng không đảm bảo an toàn khai thác.

Việc khôi phục, cải tạo cầu Long Biên đã được lãnh đạo hai nhà nước Việt-Pháp bàn đến lần đầu tiên trong chuyến thăm và làm việc với Tổng thống Pháp của nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu.

Trong hai năm 2000-2001, Chính phủ Pháp đã cử hai đoàn chuyên gia sang nghiên cứu, trao đổi với các cơ quan hữu quan của Việt Nam và cho đến 30-7- 2002, hai bên đã ký một thoả thuận, theo đó Pháp viện trợ không hoàn lại cho Việt Nam khoảng một triệu USD để tài trợ cho việc nghiên cứu khả thi Dự án "Khôi phục cầu Long Biên".

Dự án này đã được giao cho Tổng công ty Đường sắt Việt Nam làm chủ đầu tư. Liên danh tư vấn gồm Công ty Thales, Công ty Coyne & Bellier (Pháp) và Tổng công ty Thiết kế giao thông vận tải của Việt Nam đã được giao làm tư vấn, lập báo cáo cho dự án này.

Liên danh có nhiệm vụ đánh giá đầy đủ hiện trạng cầu Long Biên, đề xuất các phương án khôi phục cầu và tổng mức tài chính đủ để thực hiện việc khôi phục.

Ông Didier Trauber, đại diện cho Công ty Thales, thay mặt liên danh cho biết, quá trình điều tra, khảo sát cho thấy, từ năm 1902 đến nay, qua nhiều lần bị phá hoại (nặng nhất là bị phá 9/18 nhịp cầu trong chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ), cây cầu cũng đã được nhiều lần sửa chữa.

Để khôi phục lai nguyên trạng cây cầu, theo đề xuất của nhóm chuyên gia Pháp, cần thay thế 20% bộ phận đã hư hỏng trên cầu, loại bỏ các trụ cầu tạm được dựng lên trước đây (thay cho những trụ cầu bị bom Mỹ tàn phá) và thay bằng các trụ cầu với nguyên, vật liệu gốc.

Cầu Long Biên năm 1996.

Về công năng của cầu, Liên danh đưa ra ba phương án: phương án 1 là tiếp tục cho phép tàu hỏa chạy qua cầu và hai bên bố trí đường cho xe đạp và người đi bộ; phương án 2 là không có đường sắt, chỉ có đường cho xe bus, khách bộ hành và xe máy; phương án 3 là chỉ dành cho người đi bộ và phương tiện giao thông không có động cơ (xe đạp).

Những đề xuất trên của liên danh cũng gây ra nhiều ý kiến tranh luận tại cuộc họp.

Theo ông Đào Ngọc Nghiêm, Giám đốc Sở Quy hoạch và Kiến trúc Hà Nội, Hà Nội sẵn sàng bỏ nhiều tiền để có cây cầu Long Biên đẹp như xưa. Nhưng chính vì thế, theo ông Nghiêm, báo cáo cần phải chi tiết hơn nữa như xác định rõ các chi tiết lai tạp (trong quá trình tu bổ cầu trước đây) để loại trừ; tính toán kỹ hơn đến quy hoạch giao thông ở hai đầu cầu (trên cơ sở xác định đây là cầu nội đô chứ không chỉ nội thành và ngoại thành.

Đặc biệt là, theo ông Nghiêm, phải quan tâm đến việc song song cùng cây cầu này, cách khoảng 50 m về phía hạ lưu hoặc thượng lưu của cầu Long Biên sẽ có một cầu đường sắt đô thị trên cao (gồm hai làn đường sắt) - cầu Yên Viên - Ngọc Hồi (ngoài ra hiện có cầu Chương Dương cách đó khoảng 500 mét về hạ lưu). Do đó, phải quan târn đến tính thẩm mỹ khi cùng một lúc có cả ba cây cầu ở khoảng cách gần nhau.

Sau khi lắng nghe các ý kiến tranh luận, Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Việt Tiến cho biết, Bộ Giao thông vận tải đồng ý quan điểm là khôi phục toàn bộ cây cầu Long Biên, giống như nó trước đây một thế kỷ và hướng chọn một phương án khôi phục cầu với công năng theo hai giai đoạn.

Giai đoạn 1 vẫn cho phép có đường sắt chạy qua, xe đạp, xe máy, người đi bộ ở làn đường hai bên. Giai đoạn 2, do có tuyến đường sắt trên cao Yên Viên-Ngọc Hồi (dự kiến vào năm 2010), thì bỏ đường sắt đi, bố trí người đi bộ và xe thô sơ đi giữa cầu, còn bên dành cho xe bus, xe tải, xe con, xe máy. Và hướng sẽ mở rộng thêm cánh gà từ một đến hai mét.

Ông Tiến cũng đồng ý với ý kiến phải nâng độ cao của cầu lên 3m để tạo điều kiện cho phương tiện thủy qua lại trên sông Hồng.

Nhóm tư vấn của liên danh cũng nhất trí với ý kiến này và sẽ sớm có báo cáo chi tiết hơn trong cuộc họp vào tháng 10 năm nay, trong đó sẽ nêu cả những góp ý về việc xây dựng cầu đường sắt Yên Viên - Ngọc Hồi thế nào để đảm bảo mỹ quan, tính toán sơ bộ số tiền cần thiết để đầu tư khôi phục cầu Long Biên...