Nông nghiệp Đồng Nai phát triển xanh để đi xa hơn

Tỉnh Đồng Nai có gần 99,5 ngàn héc-ta cây ăn trái, với sản lượng hơn 1,6 triệu tấn/năm. Đồng thời, tỉnh hình thành nhiều vùng chuyên canh cây ăn trái lớn ứng dụng công nghệ cao đủ điều kiện xuất khẩu vào những thị trường đòi hỏi cao về chất lượng như: châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc… Đáng chú ý, tỉnh Đồng Nai hiện đang có 194 mã số vùng trồng với quy mô khoảng 14 ngàn héc-ta, cùng 82 cơ sở đóng gói đạt chuẩn phục vụ xuất khẩu sang các thị trường như: Trung Quốc, Mỹ, châu Âu, Australia… Đây là nền tảng quan trọng để nông sản Đồng Nai tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh đó, các xã phía tây bắc tỉnh Đồng Nai nhiều nhãn hiệu được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ gồm: chỉ dẫn địa lý “Hạt điều Bình Phước”, “Hồ tiêu Lộc Ninh”, “Gà thả vườn Thanh Lương”, “Nhãn tiêu da bò Thanh Lương” và “Cao su Bình Phước”. Trong đó, một số xã đã có sản phẩm OCOP được xếp hạng từ 3 đến 5 sao và đã hình thành hàng trăm liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị.

Trong chế biến và xuất khẩu nông sản phải kể đến ngành điều của tỉnh Đồng Nai. Hiện tỉnh là “thủ phủ điều” của Việt Nam với diện tích và sản lượng điều lớn nhất cả nước. Nơi đây còn được xem là trung tâm chế biến điều số một của thế giới. Theo thống kê của Sở Công thương Đồng Nai, toàn tỉnh hiện có hơn 1,4 nghì cơ sở chế biến hạt điều quy mô nhỏ và vừa, tập trung tại các xã, phường như: Bù Đăng, Phước Long, Phước Bình, Lộc Ninh, Bù Gia Mập…

Các cơ sở chế biến điều đang tạo việc làm ổn định và thường xuyên cho hơn 50 ngàn lao động địa phương, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn và nâng cao thu nhập cho người dân. Định hướng của tỉnh là phát triển chế biến điều theo hướng quy mô lớn, với thiết bị và công nghệ hiện đại, sản phẩm có chất lượng, đủ sức cạnh tranh trên thị trường thế giới. Theo đó, tỉnh có nhiều chương trình, đề án khuyến công hỗ trợ các cơ sở công nghiệp nông thôn chế biến điều trên địa bàn tỉnh xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật sản phẩm hạt điều theo công nghệ mới, ứng dụng máy móc, thiết bị vào sản xuất sản phẩm hạt điều và các sản phẩm khác từ điều… Mục đích góp phần đa dạng hóa các sản phẩm từ trái điều tươi và vỏ hạt điều, qua đó thúc đẩy sản xuất nông nghiệp và chế biến thực phẩm phát triển bền vững.

Theo Phó Chủ tịch Hội Điều Đồng Nai Nguyễn Hoàng Đạt: Không chỉ là số một về chế biến, tỉnh Đồng Nai cũng đứng đầu cả nước về diện tích và sản lượng với 176 ngàn héc-ta, sản lượng đạt khoảng 250 ngàn tấn hạt điều/mùa vụ. Trong đó, phần lớn diện tích và sản lượng nằm ở các xã phía tây bắc tỉnh Đồng Nai như: Bù Đăng, Phước Sơn, Thọ Sơn, Bù Gia Mập, Phú Nghĩa…

Cây điều tỉnh Đồng Nai có nhiều giống khác nhau nhưng chất lượng hạt điều tại đây được coi là số một thế giới. Chất lượng hạt điều được kết tinh bởi các yếu tố: giống, phương thức chăm sóc, nhất là thổ nhưỡng, khí hậu. Cây điều ở Đồng Nai được trồng trên vùng đất đỏ bazan màu mỡ, mỗi năm có hai mùa nắng, mưa rõ rệt. Hầu hết vùng nguyên liệu điều ở đây được trồng theo hướng hữu cơ, cây tự hút chất dinh dưỡng trong đất để phát triển; hằng năm, người trồng điều chỉ bón thêm một lượng phân hữu cơ nhất định. Gần 100% diện tích điều không sử dụng các loại thuốc kích thích tăng trưởng trong quá trình cây làm hạt.

Sau hàng chục năm gắn bó với ngành điều, Công ty Cổ phần Tập đoàn Gia Bảo đầu tư nhà máy chế biến nông sản và thực phẩm Hạt điều xanh. Đây là dự án chế biến nông nghiệp xanh tại thủ phủ điều Đồng Nai với mục tiêu phát triển giá trị nông sản nói chung và các sản phẩm hạt điều đặc sản trên địa bàn tỉnh Đồng Nai và các tỉnh, thành lân cận. Dự án Hạt điều xanh không chỉ là câu chuyện về hạt điều mà còn là sứ mệnh kết nối và tạo lập một tương lai xanh.

Dự án có tổng mức đầu tư 6,5 triệu đô la Mỹ, được xây dựng trên diện tích 20.000m2 với công suất bốn ngàn tấn/năm. Nhà máy được xây dựng là tiền đề để doanh nghiệp đồng hành với nông dân trồng điều trên cả nước, góp phần xây dựng, giữ vững vị thế thương hiệu hạt điều quốc gia trên thị trường quốc tế.

Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Gia Bảo, Trần Văn Sơn chia sẻ: “Với 30 năm kinh nghiệm gắn bó với cây điều ở Đồng Nai, nơi được mệnh danh là thủ phủ điều Việt Nam, chúng tôi nhận thấy vai trò quan trọng của mình trong việc nâng cao giá trị cho nông sản Việt và đưa thương hiệu hạt điều quê nhà đến gần hơn với mỗi người Việt và bạn bè quốc tế. Việc hình thành nhà máy Hạt điều xanh tại địa phương là cách để chúng tôi đóng góp vào sự phát triển chung trong xu hướng chuyển đổi xanh hóa nền nông nghiệp Việt Nam, tạo cơ hội việc làm cho nông dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số hướng đến ổn định sinh kế. Chúng tôi tin rằng, sứ mệnh và tầm nhìn của dự án sẽ tạo ra những thay đổi tích cực cho nền nông nghiệp, nông nghiệp thực phẩm tại Đồng Nai. Qua đó, tạo đà cho bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ môi trường và phát triển nông nghiệp xanh bền vững tại địa phương và nhân rộng ra cả nước”.

Còn tại phường Phước Long, tỉnh Đồng Nai, tháng 7/2023, những chuyến container sầu riêng đầu tiên mang theo thương hiệu “Sầu riêng Ba Đảo” đã xuất khẩu chính ngạch ra thị trường thế giới, đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc không chỉ mang thương hiệu trái cây trên địa bàn phường Phước Long mà cho cả tỉnh Đồng Nai đã vươn ra biển lớn.

Ông Trương Văn Đảo, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Ba Đảo (phường Phước Long, tỉnh Đồng Nai) chia sẻ: “Cảm xúc lần đầu xuất khẩu chính ngạch được trái sầu riêng tươi sang Trung Quốc khó tả lắm. Nó lâng lâng giống như niềm vui của người dân trong ngày miền Nam được hoàn toàn giải phóng. Nếu người dân ai cũng tập trung nâng cao chất lượng, tôi tin rằng trái sầu riêng của Đồng Nai sẽ tiếp tục vươn đến thị trường các nước châu Âu. Khi ấy nông sản của nhà nông sẽ không còn nỗi lo canh cánh đầu ra, nông dân ai cũng giàu, không còn suy nghĩ ăn no, mặc ấm mà chuyển qua ăn ngon, mặc đẹp”.

Có thể thấy, từ nền tảng sẵn có về đất đai, sản xuất và chế biến, cùng với sự tham gia ngày càng sâu của doanh nghiệp, nông nghiệp ở Đồng Nai đang đứng trước một “cửa sáng” để bứt phá. Khi những mô hình nông nghiệp công nghệ cao, chế biến xanh và liên kết chuỗi giá trị tiếp tục được mở rộng, không chỉ giá trị nông sản được nâng lên mà sinh kế của người dân cũng ngày càng bền vững hơn.