Trận lũ lịch sử tháng 10/2025 cuốn trôi cầu Đen bắc qua suối Hoan rộng hơn 40m, cắt đứt việc đi lại sản xuất, lao động, giao thương của người dân các xã Nam Hòa, Trại Cau và Văn Hán trên tuyến đường quen thuộc. Cầu bị cuốn trôi, người dân, công nhân phải đi đường vòng, dài thêm vài cây số đến tận trung tâm xã Trại Cau để lên xã Văn Hán hoặc qua xã Trại Cau để sang xã Nam Hòa, nơi có Nhà máy may xuất khẩu TNG, Nhà máy luyện kim đen Thái Nguyên với hàng nghìn công nhân.
Sau thời gian chuẩn bị nguồn lực và phương án, đầu tháng 8/2026 xã Nam Hòa khởi công cầu mới dài hơn 50m, rộng 8m, gồm mố, trụ bê-tông, hai nhịp với kết cấu bê-tông cốt thép, hai bên có lan-can bảo vệ an toàn để thay thế cầu cũ. Ngày cầu Đen được đổ trụ bê-tông đầu tiên, hàng trăm người dân đứng ở hai bờ chứng kiến, hân hoan, phấn khởi.
Người dân xã Tân Cương và các xã lân cận cũng rất phấn khởi khi cầu Đá Mài được xây dựng thay thế ngầm tràn Đá Mài qua sông Công thường bị ngập sâu, chảy mạnh, đã từng cuốn trôi người và phương tiện, chia cắt hai bờ mỗi khi hồ Núi Cốc xả lũ.
Những người thợ xây cầu Đen ở xã Nam Hòa phải thường xuyên vượt khó khăn do xa nhà, ăn ở trong lán trại tạm bợ, làm việc ngoài trời trong điều kiện nắng nóng gay gắt, mưa dầm, mặt bằng chật hẹp, rất khó khăn trong định vị thiết bị thi công và phương tiện. Điều họ lo nhất là lũ lụt bất ngờ từ thượng nguồn đổ về cuốn trôi thiết bị, vật tư, khối lượng xây dựng.
Kỹ sư Nguyễn Tiến Dũng, Chỉ huy trưởng công trường của nhà thầu thi công (Công ty cổ phần Xây dựng đô thị Hồng Anh) chia sẻ: “Mỗi khi có mưa, nước từ thượng nguồn đổ về làm mực nước suối Hoan dâng nhanh, chảy mạnh, có khi đang đêm, anh em phải thức dậy vận chuyển máy móc, thiết bị lên vị trí an toàn. Nước rút lại khẩn trương vận chuyển, lắp đặt thiết bị đẩy nhanh tiến độ”.
Mỗi khi có lũ trên sông Cầu, bên cạnh việc bảo vệ trang thiết bị thi công, những người thợ xây cầu Đồng Liên ở phường Gia Sàng còn phải bảo vệ tính mạng của mình vì các lán trại được dựng ngay bãi sông, có thể bị ngập sâu. Mặt khác, do giải phóng mặt bằng chậm, giá nhiên liệu, vật tư tăng cao, nhiều biến động, khiến các nhà thầu xây cầu lo lắng về bài toán kinh tế.
Ông Dương Đức Chiến, Chỉ huy trưởng công trường xây dựng cầu Đồng Liên thuộc Tổng công ty 319 (Bộ Quốc phòng) cho biết: “Khó khăn về thời tiết, lũ lụt, thời gian vừa qua chúng tôi còn gặp trở ngại vì máy móc, thiết bị, nhân lực phải thi công cầm chừng để đợi mặt bằng. Trong khi đó, giá vật tư, vật liệu, nhân công tăng cao, hợp đồng đơn giá cố định cho nên đối mặt không ít khó khăn”.
Sau cầu Bến Tượng và cầu Huống Thượng bắc qua sông Cầu thiết kế đẹp, được đưa vào sử dụng trong những năm gần đây, hiện nay tại trung tâm tỉnh Thái Nguyên, 4 cây cầu mới bắc qua sông Cầu đang được địa phương khẩn trương xây dựng, gồm đường dẫn, cầu Quang Vinh 1, Quang Vinh 2, Gia Bẩy mới và Đồng Liên.
Mỗi cây cầu có tổng vốn đầu tư từ hơn 200 tỷ đồng đến gần 1.000 tỷ đồng. Theo Phó Giám đốc Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp tỉnh Thái Nguyên Trần Trọng Cường, các nhà thầu đang dốc sức, tập trung cao độ thiết bị, vật tư, nhân lực để hoàn thành xây dựng, đưa bốn cầu vào sử dụng trong năm 2027.
Thay thế cầu cũ xuống cấp, nhỏ hẹp, không bảo đảm an toàn, cản trở thoát lũ sông Cầu, cầu Gia Bẩy mới có vốn đầu tư hơn 600 tỷ đồng được xây dựng tại trung tâm Thái Nguyên không chỉ khắc phục những bất cập nêu trên mà còn có kiến trúc đẹp, tăng cường hạ tầng đô thị, tạo điều kiện cho người dân đi lại thuận lợi, tránh ùn tắc vào giờ cao điểm. Phía thượng lưu cầu Gia Bẩy, cầu Quang Vinh 1 và Quang Vinh 2 với tổng số vốn hơn 1.500 tỷ đồng, kết nối hai phường Quan Triều và Linh Sơn, khi hoàn thành sẽ mở ra không gian phát triển đô thị trung tâm tỉnh về phía đông bắc.
Xuôi về hạ lưu sông Cầu, tại phường Gia Sàng, cầu Đồng Liên đang được xây dựng để thay thế cầu treo Đồng Liên tải trọng thấp, sau nhiều năm khai thác đã xuống cấp, không bảo đảm an toàn. Cầu Đồng Liên gồm hai phần, cầu dài 252m, rộng 12m được xây dựng bằng bê-tông cốt thép vĩnh cửu bắc qua sông Cầu, cách cầu treo Đồng Liên khoảng 700m về phía thượng lưu và phần đường dẫn hai bên cầu dài 1,8 km, rộng từ 7,5m đến 12m với tổng mức đầu tư hơn 210,5 tỷ đồng. Khi hoàn thành vào đầu năm 2027, cầu Đồng Liên sẽ đáp ứng nhu cầu đi lại của học sinh và là nơi vận chuyển hàng hóa, giao thương rất lớn giữa các xã phía đông bắc với khu vực đô thị phía nam tỉnh Thái Nguyên.
Vượt lên những khó khăn, thách thức, nhọc nhằn, những kỹ sư, công nhân đang ngày đêm hối hả hoàn thiện những cây cầu mới, nối những bờ vui cho người dân. Những cây cầu được dựng lên đã góp phần khắc phục sự chia cắt địa lý, tạo điều kiện cho người dân đi lại, vận chuyển hàng hóa thuận lợi, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.
