Khu đất rộng này trước đây là sân vận động huyện Vũng Liêm (cũ), do Trung tâm Thể dục thể thao thuộc Ủy ban nhân dân huyện Vũng Liêm quản lý, nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, gắn bó với nhiều thế hệ người dân địa phương.
Giữa năm 2016, sau đề xuất của doanh nghiệp về việc đầu tư xây dựng Trung tâm thương mại, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long đã chấp thuận chủ trương thực hiện dự án nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
Nhiều sai phạm
Theo chỉ đạo của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, việc điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất phải được hoàn thành trước khi tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, kết luận thanh tra xác định các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương đã không thực hiện đúng trình tự này, bỏ qua một số thủ tục pháp lý quan trọng, dẫn đến nhiều sai phạm trong quá trình triển khai dự án.
Theo hồ sơ thanh tra, tại thời điểm Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh thu hồi và giao đất cho Trung tâm Phát triển quỹ đất tổ chức đấu giá, việc điều chỉnh các quy hoạch liên quan vẫn chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Dù vậy, trong Kế hoạch sử dụng đất năm 2017 của huyện Vũng Liêm (cũ), thửa đất đã được xác định là đất thương mại, dịch vụ, trong khi theo quy hoạch hiện hành vẫn là đất công viên, thể dục thể thao.
Sự không thống nhất giữa quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất đã dẫn đến hàng loạt sai phạm trong các bước triển khai tiếp theo.
Kết luận thanh tra cũng chỉ rõ, Ủy ban nhân dân huyện Vũng Liêm (cũ) không trình Hội đồng nhân dân cùng cấp xem xét trước khi trình Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt Kế hoạch sử dụng đất năm 2017 theo quy định.
Việc không tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục pháp luật đã khiến khu đất công được đưa vào đấu giá khi cơ sở pháp lý chưa bảo đảm, tạo tiền đề cho những sai phạm phát sinh trong quá trình quản lý, sử dụng đất sau đó.
Mục đích ban đầu của việc thu hồi sân vận động là để xây dựng trung tâm thương mại hiện đại, cải thiện hạ tầng đô thị. Bản chất của cuộc đấu giá phải là lựa chọn nhà đầu tư có năng lực thật sự để thực hiện dự án.
Thế nhưng, phương án đấu giá được phê duyệt chỉ xác định thuần túy việc đấu giá cho thuê quyền sử dụng đất theo hình thức thuê đất trả tiền hằng năm và bán tài sản trên đất, hoàn toàn bỏ trống các tiêu chí bắt buộc về nghĩa vụ triển khai dự án thương mại.
Các sai phạm tiếp tục được phát hiện ở khâu xét duyệt hồ sơ. Hội đồng xét duyệt đã bỏ qua các tiêu chí về năng lực tài chính, kinh nghiệm triển khai dự án bất động sản thương mại của doanh nghiệp.
Hậu quả là Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Bất động sản Vũ Anh (Công ty Vũ Anh) đã trúng đấu giá với số tiền thuê đất quá rẻ, chỉ 353.000.000 đồng/năm.
Một khu đất vàng diện tích hơn 1ha tại trung tâm huyện được trao tay cho một doanh nghiệp bất động sản mà không có bất kỳ ràng buộc nào về tiến độ xây dựng trung tâm thương mại, mở toang cánh cửa cho hoạt động đầu cơ địa ốc.
Đất công thành tài sản tư nhân?
Sau khi được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo hình thức thuê đất trả tiền hằng năm vào tháng 7/2017, Công ty Vũ Anh tiếp tục đề nghị chuyển sang hình thức thuê đất trả tiền một lần cho cả thời gian thuê 50 năm.
Chỉ khoảng nửa tháng sau, đề nghị này được Ủy ban nhân dân tỉnh chấp thuận, với số tiền thuê đất được xác định hơn 5,9 tỷ đồng. Việc chuyển sang hình thức trả tiền một lần đã tạo cơ sở pháp lý để doanh nghiệp thực hiện quyền chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai.
Ngày 28/12/2017, sau khi ký hợp đồng thuê đất, Công ty Vũ Anh chuyển nhượng toàn bộ quyền sử dụng khu đất cho ông Bùi Hữu Hiệp với giá 7,1 tỷ đồng. Từ thời điểm này, khu đất công sau đấu giá tiếp tục được chuyển nhượng qua các tổ chức, cá nhân...
Tháng 11/2018, ông Bùi Hữu Hiệp chuyển nhượng cho ông Nguyễn Huy Đông với giá 7,2 tỷ đồng. Tháng 12/2019, ông Nguyễn Huy Đông chuyển nhượng cho ông Trần Thanh Tùng với giá 9,5 tỷ đồng. Đầu năm 2026, ông Trần Thanh Tùng bán lại khu đất này cho ông Lưu Quang Linh với số tiền 30 tỷ đồng.
Chỉ trong vài năm, từ giá trị gốc ban đầu hơn 5,9 tỷ đồng, khu đất đã bị đẩy lên gấp 5 lần, mang lại khoản lợi nhuận cho nhiều cá nhân trong khi Nhà nước hoàn toàn mất quyền kiểm soát và không thu được giá trị tương xứng.
Cơ quan thanh tra còn phát hiện sai phạm nghiêm trọng có dấu hiệu cố ý làm trái tại Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Vũng Liêm (cũ).
Khi lập Phiếu chuyển thông tin địa chính sang cơ quan thuế để xác định nghĩa vụ tài chính cho giao dịch giữa ông Nguyễn Huy Đông và ông Trần Thanh Tùng, mặc dù giá trị trên hợp đồng chuyển nhượng thực tế là 9.500.000.000 đồng (chín tỷ năm trăm triệu đồng), cơ quan này lại ghi nhận giá chuyển nhượng sang cơ quan thuế chỉ vỏn vẹn... 9.500.000 đồng (chín triệu năm trăm nghìn đồng)!
Việc giảm giá chuyển nhượng 1.000 lần một cách vô lý này đã làm sai lệch hoàn toàn nghĩa vụ tài chính ban đầu, có dấu hiệu thất thu thuế nhà nước. Bên cạnh đó, các thủ tục chuyển nhượng khác cũng phát hiện nhiều lỗi chuyên môn như: không có phiếu tiếp nhận, trả kết quả, người ký nhận kết quả không phải là chủ sử dụng đất...
Kết luận thanh tra số 05/KL-TT đã chỉ rõ trách nhiệm trực tiếp thuộc về lãnh đạo và cán bộ các cơ quan: Sở Tài nguyên và Môi trường, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh, Ủy ban nhân dân huyện Vũng Liêm và Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Vũng Liêm (cũ) qua các thời kỳ.
Vụ việc tại sân vận động Vũng Liêm (cũ) cho thấy tình trạng buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm, cần phải được điều tra làm rõ.
Theo Chánh Thanh tra tỉnh Vĩnh Long Võ Văn Phú, sau khi có kết luận thanh tra, Vĩnh Long tổ chức họp liên ngành với Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh và Viện kiểm sát nhân dân tỉnh đã thống nhất chuyển hồ sơ sang Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Vĩnh Long thụ lý.
Nguyên nhân do hồ sơ có dấu hiệu của tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí theo quy định tại Điều 219 Bộ Luật hình sự năm 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017).
Sau khi có kết luận mới nhất của tỉnh Vĩnh Long, chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin phản hồi.
