Giá USD xu hướng tăng
Rạng sáng ngày 14-6 (theo giờ trong nước), FED quyết định tăng lãi suất 0,25%. Động thái này của FED đã được thị trường dự báo từ trước, ngoài ra FED cũng để mở thông tin sẽ còn hai lần tăng nữa trong năm. Sau quyết định này, tỷ giá trong nước tăng nhẹ, tiếp tục xu hướng tăng diễn ra từ đầu tuần. Đến ngày 14-6, tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) công bố ở mức 22.583 đồng/USD, tăng gần 0,75% so với hồi đầu năm. Tỷ giá mua - bán của Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) tăng khoảng 10 đồng/USD, niêm yết ở mức 22.780 đến 22.850 đồng/USD (mua - bán). Đây cũng là mặt bằng niêm yết chung của hầu hết các ngân hàng thương mại (NHTM). Việc tỷ giá không có nhiều thay đổi sau khi FED tăng lãi suất cho thấy thị trường tiền tệ trong nước không bị bất ngờ trước sự kiện này. Và những ảnh hưởng của nó phần nào đã được thị trường phản ánh vào diễn biến giá trong suốt thời gian qua.
Trước đó, theo báo cáo tình hình kinh tế - tài chính tháng 5-2018 của Ủy ban Giám sát Tài chính quốc gia (UBGSTCQG), trong 5 tháng đầu năm, tỷ giá đã có xu hướng tăng, khi tỷ giá trung tâm tăng 0,85% so với cuối năm 2017. Trong khi đó, tỷ giá NHTM tăng khoảng 0,63%, tỷ giá thị trường tự do tăng khoảng 0,66%, giao dịch ở mức tương ứng là 22.830 đồng/USD và 22.870 đồng/USD.
Nhận định về xu hướng tăng của tỷ giá trong thời gian qua, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, tỷ giá tăng là do nhu cầu mua USD tăng cao. Việc đồng USD tăng giá trên thị trường quốc tế và FED kiên trì kế hoạch tăng lãi suất, kết hợp các yếu tố trong nước như nhu cầu thanh toán ngoại tệ theo chu kỳ tăng cao, cán cân thương mại thâm hụt trong tháng 5 cùng dòng vốn ngoại có dấu hiệu đảo chiều trong khoảng thời gian hai tuần cuối tháng 5… đã khiến tỷ giá có những bước tăng vọt với biên độ lớn nhất kể từ đầu năm.
Gia tăng áp lực
Theo ý kiến của nhiều chuyên gia kinh tế, quyết định tăng thêm lãi suất của FED không nằm ngoài dự báo của các nhà đầu tư. Theo đó, kế hoạch sẽ tăng thêm lãi suất USD đã được dự đoán trước và thị trường cũng quen dần với việc tăng lãi suất của FED. Do vậy, thị trường cũng sẽ không có nhiều bất ngờ xảy ra và tỷ giá sẽ được kiểm soát ổn định. Tuy nhiên, trong bối cảnh đồng USD lên giá (chỉ số USD tăng khoảng 2% so với cuối năm 2017), FED kiên trì tăng lãi suất và những diễn biến từ kinh tế trong nước trong thời gian tới, dự báo tỷ giá sẽ chịu không ít áp lực.
Cơ quan UBGSTCQG cũng cho rằng, từ nay đến cuối năm, vấn đề tỷ giá cần lưu ý đó là đồng USD đang có xu hướng tăng giá trở lại và FED nhiều khả năng sẽ tăng lãi suất thêm ba lần nữa. “Do vậy, chính sách tỷ giá cần tiếp tục bám sát tình hình kinh tế trong nước, thế giới và có những động thái điều hành linh hoạt” - cơ quan này đưa ra khuyến nghị.
Trong khi đó, khi đề cập đến định hướng điều hành của cơ quan quản lý trong sáu tháng cuối năm, Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng cũng nêu rõ: NHNN sẽ tiếp tục điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường, các cân đối vĩ mô, tiền tệ và mục tiêu chính sách tiền tệ nhằm ổn định thị trường ngoại tệ; tăng quy mô dự trữ ngoại hối nhà nước khi có điều kiện thuận lợi.
Nhiều ý kiến cũng đưa ra dự báo tỷ giá trong năm 2018 có thể tăng nhẹ ở mức 1,5% đến 2%. “Tỷ giá có thể tăng 1% đến 3% do còn nhiều ẩn số tác động từ tình hình kinh tế quốc tế và Việt Nam, nhất là khi USD tăng giá, nhu cầu về USD sẽ càng tăng lên, tạo thành áp lực ngoại tệ cho thị trường ngoại hối” - chuyên gia tài chính - ngân hàng, TS Nguyễn Trí Hiếu nhận định. Ngoài ra, việc FED tăng lãi suất sẽ kéo theo dòng vốn ra khỏi các thị trường mới nổi, trong đó có thể có cả Việt Nam. Tuy vậy, theo chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam X. Éc-cát (Sebastian Eckardt), dòng tiền nước ngoài chảy ra khỏi Việt Nam sẽ không mạnh như In-đô-nê-xi-a, và Việt Nam cũng sẽ không ảnh hưởng nhiều bởi quyết định này của FED bởi danh mục trái phiếu quốc tế của Việt Nam không lớn.
Mặc dù tỷ giá được dự báo đối diện với một số áp lực tăng như vậy, song nhiều ý kiến vẫn bày tỏ lạc quan về diễn biến thị trường tiền tệ trong những tháng cuối năm. Theo đó, nguồn cung thị trường vẫn tương đối dồi dào. Trong năm nay, dự báo dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) bền vững và gia tăng. Nguồn kiều hối trên thế giới chảy về Việt Nam cũng gia tăng trong những năm qua. Bên cạnh đó, nguồn vốn từ hoạt động mua bán - sáp nhập của các nhà đầu tư nước ngoài với doanh nghiệp trong nước dự báo đạt khoảng 6 tỷ USD… Những yếu tố này nhìn chung cho thấy dòng vốn đi vào Việt Nam nhiều hơn đi ra. “Lợi thế về nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định cùng nguồn dự trữ ngoại hối tích lũy thời gian qua sẽ bảo đảm nguồn lực cần thiết cho cơ quan quản lý chủ động trong việc điều hành chính sách linh hoạt, ổn định tỷ giá khi cần thiết” - Ngân hàng HSBC Việt Nam cũng đưa ra nhận định.
Việc FED tăng lãi suất sẽ tác động đến các doanh nghiệp đang vay vốn bằng USD, nhất là doanh nghiệp vay USD với lãi suất thả nổi. Khi đó, chi phí vốn của doanh nghiệp tăng lên, doanh nghiệp có thể gặp vấn đề về thanh khoản. Trường hợp này, doanh nghiệp nên đàm phán thay đổi chính sách lãi suất vay USD từ lãi suất thả nổi sang lãi suất vay cố định. Các doanh nghiệp cũng cần lưu ý, tỷ giá thường tăng vào dịp cuối năm (mang tính chu kỳ), khi việc thanh toán cho đối tác nước ngoài tập trung vào giai đoạn này. Do vậy, doanh nghiệp nên chủ động phòng ngừa rủi ro, chẳng hạn sử dụng nghiệp vụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá thông qua việc mua ngoại tệ theo hợp đồng giao sau.
Chuyên gia tài chính
HUỲNH TRUNG MINH
