Người cao tuổi cần được chăm sóc toàn diện, không chỉ dừng ở điều trị bệnh

Chung quanh vấn đề này, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ cao cấp Nguyễn Thế Anh, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị đã chia sẻ nhiều nội dung liên quan việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; công tác nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế của bệnh viện trong bối cảnh dự báo nước ta sẽ trở thành quốc gia dân số già vào năm 2036, nhân dịp Bệnh viện tổ chức Hội nghị khoa học quốc tế “Chăm sóc toàn diện người bệnh cao tuổi”.

Phóng viên: Được biết, ngày 26-27/3 tới đây, Bệnh viện Hữu nghị sẽ tổ chức Hội nghị khoa học quốc tế với chủ đề “Chăm sóc toàn diện người bệnh cao tuổi”, xin đồng chí cho biết, hội nghị này có ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh dự báo nước ta sẽ chính thức trở thành quốc gia dân số già vào năm 2036?

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Anh: Hội nghị khoa học quốc tế với chủ đề “Chăm sóc toàn diện người bệnh cao tuổi” do Bệnh viện Hữu nghị tổ chức năm 2026 có ý nghĩa rất quan trọng trong bối cảnh Việt Nam là một trong những nước có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất trên thế giới và dự báo trở thành quốc gia dân số già vào năm 2036.

Trên cơ sở các Nghị quyết của Bộ Chính trị, như Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 72-NQ/TW về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân và định hướng của ngành y tế, hội nghị lần này không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn có giá trị chiến lược, giúp ngành y tế Việt Nam chủ động chuẩn bị cho giai đoạn dân số già, hướng tới một hệ thống chăm sóc sức khỏe bền vững và thích ứng hiệu quả.

Cụ thể, hội nghị là diễn đàn để cập nhật, chia sẻ những tiến bộ mới nhất trong lĩnh vực lão khoa và chăm sóc người cao tuổi. Khi tỷ lệ người cao tuổi tăng nhanh, mô hình bệnh tật cũng thay đổi, với sự gia tăng các bệnh mạn tính, đa bệnh lý và nhu cầu chăm sóc dài hạn. Việc tiếp cận các kinh nghiệm quốc tế sẽ giúp nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị và quản lý sức khỏe cho nhóm đối tượng này.

Bên cạnh đó, hội nghị góp phần định hướng phát triển hệ thống y tế theo hướng chăm sóc toàn diện, liên ngành và liên tục cho người cao tuổi - từ phòng bệnh, điều trị đến phục hồi chức năng và chăm sóc tại cộng đồng. Đây là yêu cầu cấp thiết khi hệ thống y tế phải thích ứng với áp lực gia tăng từ già hóa dân số.

Ngoài ra, hội nghị cũng tạo cơ hội tăng cường hợp tác quốc tế, đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu về lão khoa, cũng như thúc đẩy nghiên cứu khoa học phục vụ chăm sóc người cao tuổi tại Việt Nam. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng các chính sách y tế phù hợp, bảo đảm người cao tuổi được sống khỏe mạnh, có chất lượng cuộc sống tốt.

Điểm đáng chú ý là hiện nay, tuổi thọ trung bình của người Việt Nam đạt khoảng 74 tuổi, thuộc nhóm cao trên thế giới. Tuy nhiên, số năm sống khỏe mạnh lại chưa tương xứng. Điều đó đồng nghĩa với việc người cao tuổi phải sống một thời gian dài cùng bệnh tật, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Vì vậy, chúng ta phải phấn đấu không chỉ là kéo dài tuổi thọ mà còn phải kéo dài thời gian sống khỏe. Đây là vấn đề quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu chăm sóc người cao tuổi hiện nay.

Phóng viên: Hội nghị năm 2025 của Bệnh viện nhấn mạnh mô hình điều trị đa chuyên khoa, cá thể hóa phác đồ. Sang năm 2026, chủ đề hội nghị được mở rộng sang “chăm sóc toàn diện”, ông có thể lý giải rõ hơn sự thay đổi trong cách tiếp cận này?

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Anh: Có thể nói, Bệnh viện Hữu Nghị đã tổ chức nhiều hội nghị chuyên ngành, chuyên sâu về người cao tuổi. Năm 2025, Bệnh viện đã tổ chức một hội nghị liên quan “Điều trị đa chuyên ngành cho người cao tuổi” xuất phát từ đặc điểm cốt lõi của nhóm bệnh nhân này là đa bệnh lý, diễn biến phức tạp và tương tác bệnh-thuốc-chức năng.

Thực tế, người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh mạn tính cùng lúc như tim mạch, đái tháo đường, hô hấp, xương khớp… Việc điều trị không chỉ dừng ở kiểm soát từng bệnh riêng lẻ mà cần tính đến sự tương tác giữa các bệnh, giữa các loại thuốc, nhằm hạn chế tối đa tác dụng phụ và tránh chồng chéo trong điều trị.

Ngoài ra, chúng ta phải chú ý điều trị cho bệnh nhân một cách tổng thể bởi vì người bệnh cao tuổi được thuộc nhóm dễ bị tổn thương nên nếu chỉ dùng thuốc điều trị là không đủ, mà còn phải quan tâm đến cả dinh dưỡng, sức khỏe tâm thần, các chế độ chăm sóc cho người bệnh.

Hội nghị năm 2025 nhấn mạnh về phối hợp đa chuyên khoa trong điều trị; cá thể hóa phác đồ theo từng người bệnh; tối ưu hóa điều trị nhằm kiểm soát bệnh lý nhưng vẫn bảo tồn chức năng. Đây là bước chuyển quan trọng từ mô hình điều trị truyền thống sang tiếp cận tích hợp trong nội viện.

Năm 2026 chúng tôi mở rộng chủ đề, phù hợp với nhận thức sâu hơn về bản chất: Chăm sóc toàn diện người cao tuổi từ điều trị đến theo dõi liên tục tại bệnh viện, gia đình và cộng đồng.

Sự mở rộng này phản ánh nhận thức sâu hơn về bản chất của chăm sóc người cao tuổi: Không chỉ là điều trị bệnh mà là quản lý toàn diện quá trình lão hóa và suy giảm chức năng…

Thực tế, chăm sóc người cao tuổi không phải chỉ điều trị bệnh mà là quản lý toàn diện quá trình lão hóa, suy giảm chức năng. Bệnh nhân sẽ phải duy trì được sinh hoạt trong hằng ngày, hạn chế sự phụ thuộc vào người chung quanh. Đồng thời cần mở rộng không gian chăm sóc từ bệnh viện ra cộng đồng. Trong cộng đồng có thể là ở trong các trung tâm chăm sóc của người cao tuổi, cho đến chăm sóc tại gia đình.

Trong quá trình điều trị tại nhà, nếu không có các biện pháp để nhắc việc dùng thuốc đúng liều, đúng thời gian sẽ dễ dẫn đến quên không uống thuốc. Theo đó, kết quả điều trị các bệnh mạn tính sẽ không cao. Chính vì vậy, việc theo dõi, giám sát để tuân thủ điều trị là biện pháp rất quan trọng đối với việc chăm sóc người bệnh ở tại gia đình.

Đối với cộng đồng thì phải kết nối được các cơ sở y tế, các trung tâm y tế với nhau để quản lý các bệnh mạn tính…

Đó là các nội dung trong hội nghị quốc tế năm 2026. Chúng tôi cũng sẽ định hướng đến các hội nghị, chương trình tiếp theo. Thí dụ như hội nghị năm 2027 sẽ tập trung đến những công nghệ số. Bệnh nhân có thể được theo dõi từ xa bằng các chức năng, cảnh báo, để giúp người bệnh khi xảy ra những cái sự cố có thể tiếp cận được y tế sớm, tránh biến chứng nặng nề. Tiếp đó là áp dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý người bệnh từ xa các phương pháp phục hồi chức năng hiện đại hướng đến cá thể hóa điều trị. Ngoài ra còn có ứng dụng công nghệ trong y học tái tạo và phục hồi chức năng với thiết bị hỗ trợ (robot, vật liệu sinh học)…

Phóng viên: Mới đây, Bệnh viện đã thành lập Trung tâm nghiên cứu khoa học-hợp tác quốc tế và mạng lưới nghiên cứu khoa học. Ông có thể cho biết một số định hướng lớn của đơn vị trong thời gian tới?

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Anh: Trong giai đoạn hiện nay, trung tâm nghiên cứu khoa học-hợp tác quốc tế trong một bệnh viện (như tại Bệnh viện Hữu nghị) giữ vai trò ngày càng then chốt, không chỉ hỗ trợ chuyên môn mà còn góp phần định hình chiến lược phát triển lâu dài của đơn vị y tế.

Trước hết, đây là đầu mối thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học trong bệnh viện. Trung tâm giúp tổ chức, định hướng và triển khai các đề tài nghiên cứu gắn với thực tiễn lâm sàng, từ đó nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị và chăm sóc người bệnh. Những kết quả nghiên cứu còn là cơ sở để xây dựng phác đồ điều trị phù hợp với đặc thù bệnh nhân tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, trung tâm đóng vai trò cầu nối hợp tác quốc tế. Thông qua việc thiết lập quan hệ với các tổ chức, bệnh viện, trường đại học trên thế giới, trung tâm giúp trao đổi chuyên gia, tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật mới, cũng như cập nhật các tiến bộ y học hiện đại. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh y học phát triển nhanh và mang tính toàn cầu hóa cao.

Một vai trò quan trọng khác là đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Trung tâm phối hợp tổ chức các hội thảo, hội nghị khoa học, chương trình đào tạo liên tục, giúp đội ngũ y bác sĩ nâng cao trình độ chuyên môn, ngoại ngữ và kỹ năng nghiên cứu.

Ngoài ra, trung tâm còn góp phần nâng cao uy tín và vị thế của bệnh viện. Các công trình nghiên cứu được công bố quốc tế, các chương trình hợp tác hiệu quả sẽ giúp bệnh viện khẳng định thương hiệu, thu hút nguồn lực và mở rộng ảnh hưởng trong khu vực và quốc tế.

Tính đến năm 2025, bệnh viện đã có 42 bài báo khoa học đăng ở các tạp chí trong nước; 20 đề tài nghiên cứu cấp cơ sở; 1 đề tài nghiên cứu cấp thành phố; 4 bài báo quốc tế ở các mức độ Q1, Q2 đã được thông qua. So với những năm trước, số lượng các bài báo đã tăng lên nhiều. Mục tiêu của việc thành lập trung tâm nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế để bệnh viện ngày càng chủ động tiếp cận và thâm nhập sâu hơn vào các hoạt động khoa học trong nước và quốc tế, khẳng định vị thế của bệnh viện trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học.

Cuối cùng, trong bối cảnh các thách thức mới như già hóa dân số, bệnh mạn tính gia tăng, dịch bệnh toàn cầu…, trung tâm nghiên cứu khoa học-hợp tác quốc tế chính là lực lượng nòng cốt giúp bệnh viện chủ động thích ứng, đổi mới và hội nhập, hướng tới mô hình y tế hiện đại, dựa trên bằng chứng và hợp tác đa ngành.

Phóng viên: Sau hội nghị, Bệnh viện có kế hoạch mở rộng hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực lão khoa như thế nào, thưa ông?

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Anh: Không chỉ sau hội nghị, mà hiện nay Bệnh viện đã có kế hoạch mở rộng hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực. Về lão khoa, chúng tôi tập trung vào 2 lĩnh vực lớn, phù hợp với mô hình bệnh tật cũng như năng lực của bệnh viện hiện nay.

Thứ nhất là y học tái tạo (Regenerative Medicine). Đây là lĩnh vực y sinh tiên tiến đang được quan tâm phát triển trong thời gian gần đây, kết hợp kỹ thuật mô, tế bào gốc và vật liệu sinh học để sửa chữa, thay thế hoặc tái tạo các mô/cơ quan bị tổn thương, thoái hóa do bệnh tật hoặc lão hóa. Phương pháp này tận dụng cơ chế tự chữa lành của cơ thể, mở ra hy vọng điều trị các bệnh mạn tính (tiểu đường, tim mạch, xương khớp)…

Thứ hai, là trí tuệ nhân tạo (AI). AI trong y tế là việc áp dụng các công nghệ máy học (machine learning), học sâu (deep learning) và xử lý dữ liệu lớn để mô phỏng trí thông minh con người, giúp phân tích các dữ liệu y khoa như hình ảnh y khoa, các tín hiệu trong điện sinh lý để chẩn đoán bệnh, dự đoán nguy cơ và hỗ trợ ra quyết định điều trị nhanh và chính xác hơn. AI giúp tối ưu quy trình, giảm sai sót và cá nhân hóa chăm sóc sức khỏe, có thể phân tích, cảnh báo từ xa trong việc theo dõi sức khỏe cho người bệnh có nguy cơ cao.

Các năm tiếp theo, Bệnh viện có xây dựng một kế hoạch với căn cứ dựa trên đánh giá về nền “kinh tế bạc”, trong đó dự báo Việt Nam sẽ chính thức trở thành quốc gia dân số già vào năm 2036.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!