Ngày 5-9 vừa qua, tất cả các trường học trên cả nước đồng loạt khai giảng năm học mới, bắt đầu trở lại cảnh bố mẹ tấp nập đưa đón con tới trường. Điều dễ nhận thấy là hầu hết cha mẹ nghiêm chỉnh chấp hành đội MBH, nhưng lại không đội cho con em mình. Bên cạnh đó, trên nhiều tuyến phố cũng xuất hiện trở lại hình ảnh học sinh “đầu trần”, đi xe máy điện vô tư lạng lách giữa dòng xe đông đúc.
Theo thống kê của Ủy ban ATGT quốc gia, sau hơn 10 năm triển khai thực hiện quy định bắt buộc đội MBH cho người đi mô-tô, xe máy, tỷ lệ người dân trong độ tuổi trưởng thành chấp hành đội MBH khi tham gia giao thông đã đạt hơn 90%. Đáng buồn là tỷ lệ đội MBH cho trẻ em rất thấp, chỉ ở mức 20 đến 30%. Lâu nay, các lực lượng chức năng dường như bỏ qua việc nhắc nhở, xử phạt học sinh không đội MBH.
Người lớn dường như chưa thật sự ý thức được tầm quan trọng của MBH, cho nên thực hiện thiếu nghiêm túc, tuy đội MBH cho con, nhưng lại không cài quai, thậm chí đối phó bằng cách mua mũ rẻ tiền không bảo đảm chất lượng, hoặc loại mũ không phù hợp kích cỡ và độ tuổi. Đây có thể nói là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tỷ lệ tử vong hoặc bị thương nặng, nhất là chấn thương sọ não do tai nạn giao thông (TNGT) ở độ tuổi trẻ em đang có xu hướng tăng cao thời gian qua.
Bộ Y tế cảnh báo, mỗi năm ở nước ta có gần 2.000 trẻ em chết vì TNGT, chiếm 24 đến 26% số trẻ em chết do tai nạn, thương tích; trong đó, gần 50% các trường hợp nạn nhân TNGT bị chấn thương sọ não do không đội MBH, tỷ lệ trẻ dưới 14 tuổi chiếm 13,4% số ca chấn thương sọ não do TNGT. Đây thật sự là con số đáng báo động, cho thấy sự an toàn của trẻ em khi ra đường chưa được gia đình cũng như xã hội quan tâm đúng mức. Trước hết, trách nhiệm thuộc về ý thức của bố mẹ các em.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, MBH có thể giảm 42% nguy cơ tử vong và 69% nguy cơ chấn thương khi bị va chạm giao thông trên đường. Những mất mát do TNGT có thể tránh và giảm nếu người lớn và trẻ nhỏ đội MBH đúng cách và bảo đảm chất lượng. Thế nhưng, nghịch lý là nhiều người lớn rất chăm bẵm, bao bọc, đáp ứng đầy đủ nhu cầu của con em, song lại không mua MBH chỉ đáng giá 100 nghìn đồng đến 200 nghìn đồng. Chính sự chủ quan, thờ ơ của họ đã đẩy con mình vào những tình huống nguy hiểm khi ngồi sau tay lái. Không ít bài học, hệ lụy thương tâm để lại nỗi đau ám ảnh từ những vụ TNGT xảy ra với trẻ em mà nguyên nhân do các em không đội MBH đạt chuẩn .
Vì vậy, phụ huynh cần nâng cao ý thức tự giác, coi việc đội MBH là một hành động yêu thương nhằm bảo vệ an toàn và tính mạng cho con em mình. Đồng thời, các lực lượng chức năng cần duy trì chiến dịch kiểm tra, nghiên cứu tăng mức chế tài xử phạt một cách nghiêm khắc học sinh hoặc phụ huynh không đội MBH. Tùy điều kiện từng địa phương, trường học, cần đổi mới việc tuyên truyền giáo dục, nâng cao ATGT cho trẻ em; đưa vào giảng dạy như một kỹ năng sống; vận động các em đi bộ, hạn chế sử dụng xe đạp, xe máy điện; bố trí các tuyến xe buýt đưa, đón học sinh đến trường.
Trong năm học 2018 - 2019, để hưởng ứng Năm ATGT 2018 với chủ đề “ATGT cho trẻ em”, xa hơn là hướng tới mục tiêu quan trọng đến năm 2020, nâng tỷ lệ đội MBH cho trẻ em lên mức 80%, Ủy ban ATGT quốc gia đã phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Công ty Honda Việt Nam tổ chức chương trình tặng gần hai triệu MBH đạt chuẩn cho tất cả các em nhỏ bước vào lớp 1 trên phạm vi cả nước.
Đây là hoạt động có sức ảnh hưởng rộng lớn, góp phần gia tăng tỷ lệ trẻ em đội MBH đạt chuẩn khi tham gia giao thông, từ đó tác động đến nhận thức của cha mẹ học sinh và cộng đồng nói chung về việc đội MBH cho con em mình. Tuy nhiên, để những hoạt động tuyên truyền có thể chuyển biến thành ý thức tự giác cho các em nhỏ, cần có sự sát sao nhắc nhở của bố mẹ hằng ngày khi đưa con đến lớp. Và trong khi bản thân các em nhỏ còn chưa đủ khả năng tự nhận thức đầy đủ cũng như chịu trách nhiệm về hành vi của mình thì trước hết phụ huynh cần gương mẫu, chủ động bảo vệ, phòng tránh nguy cơ cho con em mình từ một hành động đơn giản mà trọn tình yêu thương: Đội MBH. Cần nhớ thêm rằng, nếu đội MBH không đạt chuẩn cho con mình thì cũng chẳng khác nào cho con uống thuốc giả khi bị ốm.