Nghịch lý chuyện cấp “sổ đỏ” ở Hưng Yên

Người cần "sổ đỏ" thì không có

Không chỉ gia đình ông Đỗ Hữu Luật mà rất nhiều người dân trong xã Ngọc Thanh (Kim Động) rất muốn có “sổ đỏ” để thế chấp vay vốn ngân hàng. Nhưng khổ nỗi, gia đình ông không biết phải làm gì để có “sổ đỏ”.

Trao đổi với chúng tôi, ông Luật nói: “Nhà tôi có năm khẩu, bao gồm hai vợ chồng và ba đứa con; có hơn sáu sào ruộng, trong đó có hơn một sào đất bãi ven sông Hồng là có thể thâm canh, tăng vụ. Cuộc sống của gia đình khó khăn lắm. Hai vợ chồng phải làm thêm nghề đan giàng vịt, làm cật lực cũng chỉ được khoảng 20 nghìn đồng/ngày. Muốn mở rộng sản xuất thì không có vốn, vì chưa có “sổ đỏ” để thế chấp ngân hàng”.

Nhu cầu vay vốn để phát triển sản xuất đối với nông dân Hưng Yên rất lớn. Theo quy định của các ngân hàng thì các hộ dân muốn vay vốn phải có tài sản thế chập, thông thường là thể chấp “sổ đỏ”. Nhưng thực tế, tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại tỉnh Hưng Yên lại quá chậm.

Theo ông Nguyễn Văn Phóng, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hưng Yên, đến nay tỉnh mới cấp “sổ đỏ” được 159.441/230.871 hộ (chiếm hơn 69% số hộ thuộc diện cấp).

Theo ông Phóng, có huyện như Ân Thi mới cấp “sổ đỏ” được hơn 36,5% số hộ thuộc diện cấp. Việc chậm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở khiến công tác quản lý Nhà nước về đất đai gặp nhiều khó khăn.

Mặc dù đã được cán bộ địa chính xã đến tận nhà vận động,
nhưng ông Luật vẫn kiên quyết từ chối “sổ đỏ”.

Người có "sổ đỏ" thì không cần

Trong khi các cấp, các ngành tỉnh Hưng Yên nỗ lực đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì có hàng chục nghìn hộ dân lại không đến nhận “sổ đỏ”. Theo đánh giá của ông Phạm Văn Phương, Trưởng phòng đăng ký và thống kê đất đai, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hưng Yên, đây là một nghịch lý.

Ông Phương cho hay: “Tỉnh hiện có 35.627 “sổ đỏ” chưa được người dân đến nhận. Các huyện có nhiều “sổ đỏ” đang nằm trong tủ UBND xã, chưa có người nhận, như: Yên Mỹ (12.450 sổ), Phù Cừ (7.803 sổ), Mỹ Hào (7.000 sổ)…Theo quy định, việc cấp “sổ đỏ” thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND huyện. Người dân trước khi đến UBND xã nhận “sổ đỏ” phải hoàn thành nghĩa vụ tài chính, như nộp thuế trước bạ”.

Bức xúc về vấn đề này, ông Nguyễn Thanh Du cán bộ địa chính xã Ngọc Thanh (Kim Động), cho biết: “Đến nay, 1.600 “sổ đỏ” đã được UBND huyện ký, chuyển về xã nhưng mới có gần 10 hộ đến nhận. Vì vậy, việc bảo quản số lượng lớn “sổ đỏ” rất vất vả. Hiện xã đang xây dựng trụ sở, thành ra tôi phải “ôm” toàn bộ số “sổ đỏ” này về cất trong tủ tại gia đình. Tôi đã nhiều lần thông báo trên loa giục mọi người đến nhận, nhưng chờ mãi chẳng có ai đến.”

Để chứng minh cho điều vừa nói, ông Du dẫn chúng tôi về nhà để tận mắt nhìn gần 1.500 “sổ đỏ” vẫn còn nguyên nếp để trong tủ. Ông Du còn dẫn chúng tôi đến một vài hộ trong xã để vận động bà con đến nhận “sổ đỏ” nhưng không có thêm người dân nào đến nhận.

Nguyên nhân và giải pháp tháo gỡ

Theo ông Đỗ Hữu Luật, nông dân xã Ngọc Thanh, để có “sổ đỏ”, gia đình tôi phải nộp mất hơn hai triệu đồng trước đây, nay nhà nước có giảm thuế trước bạ xuống còn 0,5% thì cũng mất hơn một triệu đồng. Số tiền ấy đối với gia đình tôi làm khoản tiền lớn. Với lại, xưa nay, nhà tôi bao đời vẫn ở mảnh đất này, không tranh chấp với ai, không có nhu cầu chuyển nhượng thì làm “sổ đỏ” để làm gì.

Nhưng khi chúng tôi hỏi “Vì sao bác lại cho rằng rất cần “sổ đỏ” để vay vốn ngân hàng?”, ông Luật trả lời “Tôi tính kỹ rồi, giờ vay ngân hàng nhiều lắm cũng được dăm, bảy triệu đồng mà bỏ ra hơn một triệu đồng để làm “sổ đỏ” thì chẳng dại gì. Bao giờ Nhà nước miễn thuế trước bạ thì gia đình tôi mới nhận “sổ đỏ”.

Đồng quan điểm với ông Đỗ Hữu Luật, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Kim Động Nguyễn Văn Hinh cho rằng: “Nguyên nhân chủ yếu khiến hàng chục nghìn “sổ đỏ” chưa có người nhận là do vấn đề tài chính. Bình quân đối với đất ở nông thôn, mỗi hộ dân phải bỏ ra 500-700 nghìn đồng để nộp thuế trước bạ. Mặc dù Nhà nước đã giảm thuế trước bạ từ 1% xuống còn 0,5%, nhưng đối với đa số hộ nông dân vẫn chưa muốn làm “sổ đỏ”.

Trả lời ý kiến cử tri tại kỳ họp HĐND tỉnh Hưng Yên mới đây về nguyên nhân cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chậm, ông Nguyễn Văn Phóng, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường, cho rằng: Cơ quan chức năng gặp rất nhiều khó khăn trong việc xác định thời điểm và nguồn gốc đất của thửa đất. Công tác lưu trữ hồ sơ địa chính qua các năm bị thất lạc.

Khối lượng phải thực hiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất rất lớn. Trình tự, thủ tục qua nhiều bước, nhiều khâu, tốn thời gian. Kinh phí đo đạc, lập hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất rất lớn, nhưng kinh phí đầu tư của tình hằng năm lại rất thấp.

Ông Phóng cho biết thêm: “Một bộ phận người sử dụng đất chưa nhận thức đầy đủ, không có nhu cầu thực hiện quyền của người sử dụng đất nên chưa thực hiện kê khai, nộp thuế trước bạ và kinh phí phải nộp do có diện tích dôi dư. Cán bộ cơ sỏ chưa làm hết trách nhiệm của mình trong việc hướng dẫn, tiếp nhận, thẩm định, hồ sơ đăng ký quyền sử dụng đất”.

Để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ông Nguyễn Văn Phóng đề xuất: Trung ương tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật về đất đai, thống nhất những quy định về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Tỉnh cần có quy định về hạn mức giao đất ở, hạn mức công nhận đất trên địa bàn. Ngành Tài chính, Thuế hướng dẫn thu và điều tiết tiền sử dụng đất cho các cấp khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Cần tăng nguồn lực tài chính cho công tác đo đạc, lập hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Gắn trách nhiệm và xác định chỉ tiêu cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là một trong những tiêu chí hoàn thành nhiệm vụ của các tổ, cá nhân, công chức, viên chức các cấp.

Sở đã trình UBND tỉnh phê duyệt đề án thành lập các văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất tại các huyện, vì đến nay, tỉnh mới thành lập văn phòng này tại thị xã Hưng Yên.

Vừa qua, Hưng Yên là một trong chín tỉnh triển khai dự án “Hiện đại hóa hệ thống quản lý đất đai Việt Nam”. Tỉnh phấn đấu đến năm 2013 sẽ hoàn thành kế hoạch cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.