Nghỉ hè trẻ em chơi ở đâu?

Theo số liệu thống kê gần đây, nước ta có khoảng 23,6 triệu trẻ em, chiếm 27,5% số dân và số lượng này đang tiếp tục tăng mạnh theo từng năm. Trong khi đó, hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao, các điểm vui chơi, giải trí dành cho trẻ em lại tăng không đáng kể. Chỉ nhìn vào con số cả nước tăng có... bốn nhà văn hóa thiếu nhi cấp tỉnh và huyện trong ba năm, qua một điều tra gần đây cũng có thể thấy rõ sự bất cập đó. Số lượng đã ít, song hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao dành cho thiếu nhi cũng trở nên quá tải, nhất là trong dịp nghỉ hè bởi quá đông các gia đình muốn đăng ký cho con em mình đến sinh hoạt, vui chơi. Hiện tại, cơ sở vật chất kỹ thuật của không ít các nhà văn hóa, điểm vui chơi của trẻ em đang bị xuống cấp, ít được quan tâm đầu tư cải tạo hay làm mới, trang thiết bị thì đơn điệu. Ở nhiều nơi, không gian vui chơi cũng đang dần bị thu hẹp trước áp lực dân số, quá trình đô thị hóa và các loại hình kinh doanh dịch vụ. Các khu đô thị được xây dựng cũng chưa thật sự quan tâm đến sân chơi cho trẻ nhỏ, có khi chỉ làm một cách hình thức với diện tích rất hạn hẹp. Có thể nói, tình trạng thiếu sân chơi cho trẻ em cả ở đô thị và nông thôn đã trở nên trầm trọng từ nhiều năm nay và cứ đến dịp hè thì sự bất cập ấy lại được dư luận nhắc nhở, song rồi đâu vẫn hoàn đấy chẳng mấy chuyển biến.

Bên cạnh sự xuống cấp về chất lượng của cơ sở kỹ thuật, hạ tầng, việc khai thác các thiết chế văn hóa, thể thao, vui chơi cho trẻ em cũng chưa thật hiệu quả. Làm gì và làm thế nào để tạo ra được những loại hình giải trí lôi cuốn, phù hợp lứa tuổi của các em là cả một vấn đề nan giải. Ngay như trong lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật dành cho thiếu nhi, sau những chương trình, hoạt động rộ lên nhân dịp kỷ niệm Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1-6 và Tháng hành động vì trẻ em, các rạp hát, tụ điểm sân khấu lại trở nên vắng lặng và trở về những hoạt động biểu diễn, dịch vụ dành cho người lớn, rất ít đơn vị nghệ thuật dựng vở, làm chương trình phục vụ thiếu nhi. Chưa có một tỉnh, thành phố nào có nổi một nhà hát chuyên nghiệp dành riêng cho thiếu nhi. Rạp xiếc Trung ương ở Hà Nội thường xuyên hoạt động, song lượng người xem cũng không nhiều bởi các tiết mục đã trở nên quá quen thuộc với công chúng nhỏ tuổi Thủ đô. Ngay như Nhà hát Tuổi trẻ là đơn vị chuyên nghiệp của trung ương, có một phần chức năng dành cho thiếu nhi, nhưng cũng phải kiêm nhiệm nhiều việc và tỷ lệ chương trình, vở diễn cho thiếu nhi một năm so với vở diễn cho các lứa tuổi khác là không đáng kể. Trong bối cảnh này, nhiều nhà hát ngay tại Hà Nội hoạt động một cách èo uột và lạm dụng vào các dịch vụ chẳng liên quan đến văn hóa nghệ thuật. Theo một nghệ sĩ hài nổi tiếng trên sân khấu thiếu nhi, giá thuê rạp ở Hà Nội bây giờ quá đắt, dù có tâm huyết nhưng anh và các bạn diễn khác cũng không dám liều làm chương trình vì không chắc có đủ lãi để trả tiền điện, nước, tiền diễn viên. 

Thiếu sân chơi và các loại hình giải trí phù hợp, lại không có sự quản lý của nhà trường trong kỳ nghỉ hè cùng sự buông lỏng của gia đình, các cấp chính quyền, đoàn thể cơ sở còn thiếu quan tâm, đã dẫn đến tình trạng trẻ em dễ tụ tập, sa vào các điểm vui chơi không lành mạnh, các điểm dịch vụ trò chơi trực tuyến, in-tơ-nét ẩn chứa nhiều nguy cơ, đắm chìm trong thế giới ảo. Nhiều nơi, các em còn rủ nhau tổ chức những trò chơi mang tính tự phát: chạy nhảy, đá bóng, thả diều trên đường phố, ra sông, hồ, ao, suối bơi lội, nghịch ngợm, phá phách, đánh nhau gây mất trật tự an ninh và gây nên các tai nạn giao thông, đuối nước, giật điện...

Hoạt động vui chơi, giải trí là nhu cầu cần thiết, giúp các em phát triển về thể chất, trí tuệ và nhân cách một cách toàn diện. Quan tâm tạo những sân chơi và các hoạt động giải trí cho trẻ nhỏ trong dịp nghỉ hè sẽ giúp các em có nơi vui chơi bổ ích, an toàn và lành mạnh, tránh xa những cám dỗ tệ nạn và sự nguy hiểm của những tai nạn thương tích luôn rình rập. Không chỉ quan tâm tổ chức hoạt động vui chơi cho các em nhỏ ở đô thị, các cấp chính quyền, đoàn thể từ trung ương đến địa phương cũng cần chú trọng tạo điều kiện vui chơi cho các em nhỏ ở những vùng xa trung tâm, vùng nông thôn, miền núi. Ðể làm được điều này, cần huy động các nguồn lực theo phương thức xã hội hóa. Về lâu dài, Nhà nước nên có cơ chế, chính sách ưu tiên xây dựng các tụ điểm vui chơi, giải trí, sân khấu, rạp hát và hỗ trợ cho những chương trình biểu diễn nghệ thuật dành cho thiếu nhi để các nhà đầu tư, các đơn vị nghệ thuật, các nhóm nghệ sĩ có điều kiện và yên tâm đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, trang thiết bị và các loại hình vui chơi, giải trí cho các em.

TIẾN DUY