Nét đẹp Lễ hội truyền thống đền Kim Đằng

Đền Kim Đằng thuộc Khu Di tích quốc gia đặc biệt Phố Hiến, tọa lạc tại tổ dân phố Kim Đằng; thờ tướng quân Đinh Điền, phu nhân Phan Thị Môi Nương và các gia tướng đã có công giúp Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn, đem lại cuộc sống yên bình cho nhân dân.

Khai mạc Lễ hội đền Kim Đằng, phường Sơn Nam, tỉnh Hưng Yên.
Khai mạc Lễ hội đền Kim Đằng, phường Sơn Nam, tỉnh Hưng Yên.

Lễ hội đền Kim Đằng có hai phần, phần lễ với các nghi thức dâng hương, tế lễ và tưởng niệm, thể hiện lòng thành kính, tri ân công đức các bậc tiền nhân được thờ tại đền. Phần hội diễn ra sôi nổi với các hoạt động văn hóa, văn nghệ và trò chơi dân gian, tạo không khí vui tươi, phấn khởi, thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham gia. Lễ hội là hoạt động văn hóa-tâm linh, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tôn vinh các giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống của dân tộc.

Ông Phạm Văn Quân chủ nhang đền Kim Đằng, phường Sơn Nam, tỉnh Hưng Yên cho biết: Đền Kim Đằng là công trình kiến trúc có giá trị đặc biệt về lịch sử-văn hóa. Công trình là nơi ghi dấu những công lao to lớn của tướng quân Đinh Điền và các bậc tiền nhân trong thời kỳ đấu tranh thống nhất đất nước, bảo vệ nền độc lập dân tộc. Hiện nay, di tích còn bảo lưu được nhiều đồ thờ tự có giá trị tiêu biểu về lịch sử-văn hóa như: Bia ký, thần tích, thần sắc, câu đối, đại tự... với nội dung ca ngợi công lao của các bậc tiền nhân trong thời kỳ đấu tranh thống nhất đất nước, đem lại nền thái bình, thịnh trị, mở ra một giai đoạn hào hùng của dân tộc. Di tích đền Kim Đằng còn là nơi sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng thu hút đông đảo người dân trong vùng và du khách thập phương mỗi dịp Tết đến, xuân về.

Đền Kim Đằng là nơi tôn thờ tướng quân Đinh Điền, phu nhân Phan Thị Môi Nương và các gia tướng. Thế kỷ 10, diễn ra sự kiện “Thập nhị sứ quân chi loạn”, Đinh Bộ Lĩnh dấy cờ khởi nghĩa, dẹp loạn 12 sứ quân, giang sơn thu về một mối, đất nước trở lại thời kỳ thái bình, thịnh trị. Đinh Điền, người có công lớn phù giúp Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn được giao giữ chức “Nhập nội kiểm giáo Đại Tư đồ, Bình chương trọng sự”, trấn ải phía nam nước Đại Cồ Việt. Đinh Điền cùng ba người họ Phan, họ Phạm và họ Nguyễn chọn xã Đằng Man, tổng An Tảo, huyện Kim Động, phủ Khoái Châu (thuộc tỉnh Hưng Yên) làm đại bản doanh đóng quân bảo vệ cho kinh thành Hoa Lư.

Đền Kim Đằng được xây dựng từ khá sớm trên thế đất “Long Hổ bao quanh”. Trải qua những biến động của lịch sử, ngôi đền đã bị phá hủy, chỉ còn lại 3 gian hậu cung trên nền móng cũ. Thế kỷ 16-17, đền được trùng tu và mở rộng với quy mô lớn, gồm 5 gian tiền tế và 3 gian hậu cung. Trải qua lịch sử thăng trầm, tòa tiền tế đền Kim Đằng bị mai một, chỉ còn lại 3 gian hậu cung bị xuống cấp nghiêm trọng. Năm 1994, chính quyền và nhân dân địa phương đã góp công, góp của phục dựng lại ngôi đền trên nền móng cũ.

Hiện nay, đền Kim Đằng có tổng thể kiến trúc theo kiểu chữ đinh gồm 5 gian tiền tế và 3 gian hậu cung. Tòa tiền tế 5 gian được xây dựng theo lối chồng diêm, bờ nóc đắp lưỡng long chầu nguyệt, hai đầu kìm trang trí lưỡng ngư, mái lợp ngói vẩy rồng. Trung tâm tòa tiền tế đặt ngai, bài vị thờ tướng quân Đinh Điền và phu nhân Phan Thị Môi Nương. Hậu cung 3 gian, mái lợp ngói vẩy rồng, bộ vì được liên kết theo kiểu “Thượng rường hạ kẻ” (phần trên chồng rường con nhị, phần dưới kẻ chuyền). Gian trung tâm tòa tiền tế và tòa hậu cung là nơi hội tụ chính những đề tài chạm khắc. Đền hiện còn lưu giữ nhiều hiện vật, đồ thờ có giá trị như: Hoành phi, ngai, tượng thờ...; đặc biệt là 11 đạo sắc phong thời Hậu Lê và thời Nguyễn.

Phó Giám đốc Ban Quản lý di tích tỉnh Hưng Yên Nguyễn Thị Hòa cho biết: Đền Kim Đằng là một trong 19 di tích thuộc Khu Di tích quốc gia đặc biệt Phố Hiến. Lễ hội đền Kim Đằng được tổ chức 5 năm một lần, từ ngày 15-17/11 âm lịch để tưởng nhớ ngày mất của tướng quân Đinh Điền và phu nhân Phan Thị Môi Nương. Lễ hội đã thu hút đông đảo nhân dân phường Sơn Nam và khu vực Phố Hiến tham dự. Trong những ngày diễn ra lễ hội, nhân dân thực hiện những nghi lễ truyền thống như rước nước, rước kiệu và tổ chức các trò chơi dân gian: Múa rồng, múa lân, đi cầu Kiều, kéo co, bắt vịt, cờ tướng... nhằm ôn lại truyền thống, đạo lý uống nước nhớ nguồn đối với các bậc tiền nhân.

Với những giá trị tiêu biểu về lịch sử-văn hóa, năm 1997, đền Kim Đằng được Bộ Văn hóa-Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng Di tích Lịch sử-văn hóa cấp quốc gia; năm 2014 được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt.

Có thể bạn quan tâm