Lạm phát thấp nửa năm 2018 là sự tiếp diễn xu thế đã bắt đầu từ năm 2012 và được khẳng định từ năm 2014 với CPI bình quân năm lần lượt là 9,21%; 6,6%; 4,09%; và thậm chí xuống mức 0,63% năm 2015 rồi lên 2,66% năm 2016 và 3,53% năm 2017. Đây là kết quả của các biện pháp kiềm chế lạm phát cao sau giai đoạn 2008-2011. Kể từ đó, bất kể tăng trưởng kinh tế ở mức thấp nhất (5,25% năm 2012) hay lên đỉnh cao nhất trong vòng 10 năm ở mức 6,81% năm 2017 thì Chính phủ đều kiên định mục tiêu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát tốt lạm phát.
Diễn biến lạm phát tính theo năm cho thấy bắt đầu từ đầu năm 2014, lạm phát đã xuống dưới mức 5%. Có thể nói, lạm phát nước ta đang trong giai đoạn ổn định ở mức vừa phải nhờ cả các yếu tố chủ quan từ chính sách kinh tế vĩ mô lẫn yếu tố khách quan từ thị trường quốc tế. Xu thế này có thể tiếp diễn trong năm 2018 khi dự báo thị trường thế giới không có biến động quá lớn về giá và các chính sách kinh tế vĩ mô hàng đầu như chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ đều lấy ổn định, thận trọng làm phương châm chỉ đạo.
Dĩ nhiên, biến động quá mạnh của giá dầu thô do biến động chính trị thế giới có thể tác động mạnh tới lạm phát của Việt Nam nửa cuối năm 2018, theo đó cần có biện pháp ứng phó phù hợp để bảo đảm mục tiêu kiểm soát lạm phát cả năm. Đáng chú ý, lạm phát có xu thế leo thang áp sát mốc 5% ngay từ nửa đầu năm 2018 có thể tạo ra nguy cơ nếu lơ là mục tiêu kiểm soát lạm phát và kinh nghiệm kiểm soát lạm phát nửa cuối năm 2016 là rất bổ ích khi tình trạng diễn biến giá cả có xu hướng tương tự nhưng ở mức cao hơn đồng thời diễn ra sớm hơn.
Diễn biến CPI tháng sau so với tháng trước nửa đầu năm 2018 cũng không phẳng lặng như năm 2016 khi giảm 0,27% vào tháng 3 nhưng lại tăng mạnh trở lại 0,55% và 0,61% vào tháng 5 và tháng 6. Thông lệ CPI tăng cao vào đầu và cuối năm có thể một lần nữa không lặp lại vào năm 2018 như năm 2017. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã điều hành chính sách tiền tệ với mục tiêu giữ ổn định vĩ mô và kiểm soát lạm phát.
Tính đến ngày 20-6-2018, tổng phương tiện thanh toán tăng 7,96% so với cuối năm 2017 (cùng kỳ năm trước tăng 5,69%); huy động vốn của các tổ chức tín dụng tăng 7,78% (cùng kỳ năm 2017 tăng 5,89%); tăng trưởng tín dụng sáu tháng đầu năm 2018 đạt 6,35% (cùng kỳ năm trước tăng 7,54%). Bên cạnh đó, tổng thu ngân sách nhà nước đến ngày 15-6-2018 ước đạt 582,1 nghìn tỷ đồng, bằng 44,1% dự toán năm, còn tổng chi ngân sách nhà nước ước đạt 586 nghìn tỷ đồng, bằng 38,5% dự toán năm. Nhờ vậy, lạm phát cơ bản tháng 6-2018 chỉ tăng 1,37% so với cùng kỳ năm 2017. Lạm phát cơ bản bình quân sáu tháng đầu năm 2018 tăng 1,35% so với bình quân cùng kỳ năm 2017.
Rõ ràng, bài học về điều hành thị trường giá cả tránh tăng giá dồn dập trong thời gian ngắn, kết hợp tốt các yếu tố khách quan và chủ quan trong điều chỉnh tăng giá viện phí và học phí theo lộ trình là rất quan trọng cho nửa cuối năm 2018 và cả các năm tiếp theo. Bên cạnh đó, thị trường quốc tế được dự báo sẽ không có biến động quá bất thường trong nửa cuối năm 2018 và chỉ số giá xuất nhập khẩu của Việt Nam tiếp tục tạo thuận lợi cho việc kiểm soát lạm phát cả năm 2018.
Như vậy, lạm phát nửa đầu năm 2018 vẫn hoàn toàn nằm trong mục tiêu quản lý điều hành và là kết quả đáng ghi nhận. Dự báo lạm phát nửa cuối và cả năm 2018 sẽ lặp lại kịch bản tương tự năm 2017 tuy có yếu tố giá nhiên liệu tăng cao hơn nhưng nếu rút được những bài học kinh nghiệm trong quản lý điều hành từ quá khứ thì mục tiêu lạm phát dưới 4% không phải là không thể đạt được.
