Làng bột Tân Dương có những hộ gia đình theo nghề cả trăm năm. Gia đình và những người dòng họ của ông Nguyễn Văn Nương là một điển hình. “Xuất thân từ nghề bột nên tôi cùng bà con nơi đây luôn cố gắng nâng tầm cho sản phẩm. Xem nghề làm bột là thu nhập chính nên gia đình tôi cũng như bà con luôn nâng cao tay nghề. Mong sao nghề được tồn tại mãi mãi để tạo sinh kế bền vững và quảng bá nghề làng bột cho người dân trong và ngoài nước”.
Thị trường tiêu thụ bột ngày nay đã phát triển, các nhà máy chế biến thực phẩm trong và ngoài tỉnh tiêu thụ bình quân hàng trăm tấn bột mỗi ngày để làm ra các sản phẩm ăn liền hoặc qua chế biến. Bột nơi đây được chia làm 2 loại: Bột tươi ướt được cung cấp trực tiếp cho các nhà máy, cơ sở chế biến thực phẩm và bột khô có thể dùng để dự trữ lâu, chế biến dần. Bột Tân Dương được sản xuất để làm ra các loại bánh như: Bánh xèo, bánh khọt, bánh chuối, bánh da lợn… và sản xuất nhiều loại bánh phở, bánh hủ tiếu, bánh canh, bún...
Ngoài xã Tân Dương, nghề làm bột còn đang được duy trì và phát triển ở phường Sa Đéc. Hiện, nghề làm bột ở 2 xã, phường này có gần 350 hộ sản xuất với hơn 2.000 lao động. Ngày 21/2/2024, nghề làm bột gạo được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.
Thời gian qua, chính quyền địa phương và các ngành liên quan đã triển khai nhiều giải pháp trọng tâm để nâng tầm sản phẩm nghề làm bột, như: Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất có sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, sản phẩm đặc trưng; hỗ trợ tham gia các hội chợ xúc tiến thương mại để quảng bá sản phẩm, gặp gỡ trực tiếp và kết nối với các doanh nghiệp, góp phần hình thành các chuỗi cung ứng từ sản xuất đến tiêu thụ.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tân Dương Nguyễn Quốc Định cho biết, thời gian qua, Đảng bộ và chính quyền địa phương luôn quan tâm ban hành nhiều giải pháp thiết thực nhằm bảo tồn và phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững. Xã chú trọng công tác tuyên truyền, quảng bá sản phẩm làng nghề làm bột; khuyến khích xây dựng thương hiệu đặc trưng gắn với hình ảnh quê hương Tân Dương, tạo việc làm, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân.
Từ làng hoa trăm năm tuổi, bà con nông dân trồng hoa-kiểng ở phường Sa Đéc đã có được nguồn thu nhập ổn định. Gìn giữ nghề truyền thống, bà con nơi đây còn góp phần tạo nên diện mạo một Sa Đéc bản sắc riêng thông qua làm du lịch sinh thái.
Nông dân Phạm Thanh Tâm, chủ Khu du lịch Cánh đồng hoa hồng Sa Đéc, phường Sa Đéc cho biết: “Ngoài công việc hằng ngày là trồng hoa-kiểng đặc trưng Sa Đéc để bán, hàng chục nhân công lao động còn trang trí cảnh quan, chăm sóc hoa-kiểng bên trong khu du lịch, từ đó tạo việc làm, thu nhập ổn định cho bà con trong làng hoa Sa Đéc”.
Toàn phường Sa Đéc có hơn 4.000 hộ sản xuất hoa, kiểng. Diện tích trồng hoa, kiểng trên địa bàn phường là hơn 946ha; trong đó, gần 740ha trồng hoa, kiểng công trình, cây nội thất... Hiện, phường Sa Đéc có khoảng 2.000 chủng loại hoa, kiểng, bao gồm các loại đặc trưng, như: Cúc mâm xôi, cúc tiger, cúc đồng tiền, hướng dương, mào gà, xác pháo, hoa hồng…
Tại xã cù lao Long Khánh, tỉnh Đồng Tháp, hơn 300 lao động nơi đây hằng ngày vẫn miệt mài bên các khung dệt khăn choàng (còn gọi là khăn rằn) - nguồn thu nhập chính của gia đình. Trải qua hơn 100 năm, làng nghề dệt khăn choàng Long Khánh không ít thăng trầm, nhưng người dân vẫn một lòng với nghề.
“Gia đình tôi có người theo nghề dệt khăn choàng từ năm 1920. Tôi và con gái vẫn bám nghề, một phần vì mưu sinh và một phần vì yêu nghề không thể bỏ. Chính nghề này đã nuôi gia đình tôi cho đến bây giờ và cả sau này”, ông Huỳnh Hữu Hiệp, ngụ xã Long Khánh bộc bạch.
Hiện, làng nghề dệt khăn choàng Long Khánh có gần 60 hộ làm nghề, 150 khung dệt. Hằng năm, làng nghề sản xuất, cung ứng cho thị trường trong và ngoài nước hơn năm triệu khăn choàng các loại. Theo Ủy ban nhân dân xã Long Khánh, bà con làng nghề dệt khăn choàng không ngừng cải tiến, sáng tạo, kết hợp giữa yếu tố truyền thống và hiện đại để tạo ra sản phẩm phù hợp thị hiếu người tiêu dùng, được nhiều khách hàng gần xa ưa thích.
Làng nghề khô cá lóc ở ấp Phú Thọ A, xã Phú Thọ, tỉnh Đồng Tháp có gần 200 hộ sản xuất, kinh doanh với sản lượng bình quân đạt khoảng 608 tấn cá khô/năm. Thị trường tiêu thụ chính của sản phẩm khô cá lóc chủ yếu ở các tỉnh khu vực miền nam. Hơn 10 năm qua, làng nghề khô cá tại đây vẫn được duy trì và phát triển ổn định.
Tại cơ sở khô cá Như Hằng có gần 10 lao động đang làm các công đoạn như: xẻ cá, ướp cá, mang đi phơi nắng… Tùy công đoạn mà mỗi lao động thu nhập từ 150 nghìn đến hơn 200 nghìn đồng/ngày. Chị Trần Thị Kiều Nam, chủ cơ sở khô cá Như Hằng cho biết: “Trước đây, mỗi ngày cơ sở khô cá Như Hằng làm 500 kg cá lóc tươi. Hiện, tùy ngày mà khách hàng đặt mua khô cá ít hoặc nhiều. Có ngày làm gần 2 tấn cá lóc tươi, cho ra được khoảng 500 kg khô cá. Trừ chi phí, 1 kg khô cá cơ sở thu lãi từ 3.000-6.000 đồng. Từ khi có làng nghề, thu nhập ở cơ sở tôi cũng khá hơn do lượng khách đặt nhiều hơn. Các lao động đang làm việc tại cơ sở cũng có việc làm thường xuyên”.
Toàn tỉnh Đồng Tháp hiện có hơn 50 làng nghề (bao gồm làng nghề và làng nghề truyền thống) đã được công nhận. Thu nhập bình quân của mỗi lao động tại làng nghề khoảng 5 triệu đồng/người/tháng. Nhóm sản xuất và kinh doanh sinh vật cảnh có thu nhập cao nhất với khoảng 7 triệu đồng/người/tháng.
Các cơ sở sản xuất còn được hỗ trợ ứng dụng khoa học và công nghệ. Một số sở, ngành, địa phương ở tỉnh Đồng Tháp còn thực hiện kế hoạch bảo tồn giá trị văn hóa làng nghề truyền thống, kết hợp làng nghề truyền thống với du lịch. Một số địa phương đã tổ chức trưng bày sản phẩm, triển lãm hình ảnh, trình diễn thực hành nghề, không gian làng nghề truyền thống tại các điểm du lịch.
Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp đề ra mục tiêu duy trì ít nhất 75% số làng nghề, làng nghề truyền thống hoạt động có hiệu quả. Tỉnh cũng phấn đấu thu nhập bình quân của lao động ở làng nghề tăng ít nhất gấp 1,5 lần so với năm 2020.
