Lan tỏa văn hóa đọc trong cộng đồng

Đưa sách về buôn làng

Ngày 21/4 hằng năm được chọn là Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, tạo động lực để các địa phương triển khai nhiều hoạt động thiết thực. Tại Gia Lai, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp ngành giáo dục, các đoàn thể, doanh nghiệp trong lĩnh vực phát hành sách đã tổ chức các chương trình hưởng ứng, hội thi, tọa đàm. Những hoạt động này khẳng định vai trò của sách trong giáo dục, khuyến khích thói quen đọc trong gia đình, trường học và cộng đồng. Đặc biệt, cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Gia Lai năm 2026 đã trở thành sân chơi thường niên cho học sinh. Qua đó, các em được khuyến khích viết cảm nhận, giới thiệu sách hay, chia sẻ câu chuyện đọc. Đây là cách làm sáng tạo, giúp thế hệ trẻ tiếp cận sách một cách chủ động, đồng thời lan tỏa tình yêu sách đến bạn bè.

Ở vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện vẫn còn khó khăn, việc tiếp cận sách là thách thức lớn. Để khắc phục, Gia Lai đã triển khai mô hình “Chiếc xe tri thức” như một thư viện lưu động đưa sách đến tận trường học, buôn làng. Hàng nghìn đầu sách đã được luân chuyển, giúp học sinh vùng biên, vùng khó khăn có cơ hội tiếp cận tri thức mới. Song song đó, các tủ sách cơ sở tại nhà rông văn hóa, trường học, đồn biên phòng... được xây dựng, tạo không gian đọc gần gũi cho người dân. Những buổi sinh hoạt cộng đồng gắn với đọc sách trở thành nét văn hóa mới, giúp tri thức thấm sâu vào đời sống người dân.

Em Dương Ngọc Minh Châu, học sinh lớp 10C3A, Trường trung học phổ thông Chuyên Hùng Vương (phường Diên Hồng) chia sẻ, trong cuộc sống hiện đại, dù có nhiều phương tiện thông tin tiện lợi, nhưng việc đọc sách vẫn giữ vai trò hết sức quan trọng trong việc phát triển toàn diện của mỗi con người, nhất là thế hệ trẻ. Vì thế, cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Gia Lai năm nay đã mang đến một làn gió mới, tạo sự hứng khởi và thu hút đông đảo các bạn học sinh tham gia. “Chúng em rất hào hứng, tự hào khi được tham gia cuộc thi này. Thông qua cuộc thi, mỗi bạn không chỉ có cơ hội khám phá thêm nhiều cuốn sách hay, mà còn được rèn luyện kỹ năng trình bày, tư duy sáng tạo và khả năng lan tỏa những giá trị tốt đẹp. Quan trọng hơn, cuộc thi đã góp phần khơi dậy trong chúng em ý thức xây dựng thói quen đọc sách mỗi ngày”, em hào hứng nói.

Hiện nay, nhiều trường học tại Gia Lai đã tích cực hưởng ứng bằng việc tổ chức ngày hội đọc sách, thi xếp sách nghệ thuật, giao lưu kiến thức. Giáo viên và học sinh cùng tham gia, tạo nên không khí sôi nổi, biến việc đọc sách thành hoạt động tập thể đầy hứng khởi. Ở cộng đồng đô thị, các sự kiện như Phiên cuối tuần cà-phê và văn hóa Gia Lai tại Quảng trường Đại Đoàn Kết cũng lồng ghép hoạt động giới thiệu sách, tạo không gian trải nghiệm văn hóa đọc gắn với thưởng thức cà-phê, ẩm thực. Đây là cách kết nối văn hóa đọc với đời sống hiện đại, khiến sách trở nên gần gũi hơn.

Dù đạt nhiều kết quả, văn hóa đọc ở Gia Lai vẫn đối mặt với không ít khó khăn khi cơ sở vật chất thư viện chưa đồng bộ, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa. Thói quen đọc chưa phổ biến, nhiều gia đình và học sinh còn ít dành thời gian cho sách. Nguồn sách chưa phong phú, thiếu các đầu sách mới, sách phù hợp từng lứa tuổi và nhu cầu.

Hướng tới xã hội học tập

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai Huỳnh Thị Anh Thảo cho biết, Nghị quyết số 80-NQ/TW đã xác định việc ứng dụng thành tựu của cách mạng công nghiệp lần thứ tư vào phát triển văn hóa. Trên tinh thần đó, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Gia Lai đang phối hợp các đơn vị liên quan triển khai mô hình “Thư viện mini thông minh”, xây dựng không gian đọc kết hợp hài hòa giữa công nghệ và truyền thống. Đây sẽ là nơi người dân và du khách có thể tiếp cận kho sách số của tỉnh, đồng thời trải nghiệm văn hóa đọc trong môi trường hiện đại, tiện ích.

Song song với việc mở rộng không gian đọc, phong trào học tập suốt đời được lan tỏa mạnh mẽ thông qua cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Gia Lai năm 2026. Cuộc thi dành cho học sinh từ cấp một đến cấp ba, khơi dậy niềm đam mê đọc sách và tinh thần tự học, tự rèn của thế hệ trẻ. Mỗi bài viết, mỗi video clip dự thi là sản phẩm sáng tạo và là lời cam kết của các em trong việc tiếp nối tri thức. Ngành giáo dục và đào tạo cùng các địa phương, nhà trường đang phối hợp chặt chẽ để cuộc thi đạt chất lượng cao, tìm ra những gương mặt tiêu biểu có khả năng truyền cảm hứng đọc sách cho cộng đồng.

“Thời gian tới, các địa phương cần tiếp tục phát huy mô hình này, triển khai thêm nhiều hoạt động gắn kết văn hóa đọc với đời sống cộng đồng, du lịch. Đây là cách làm mới để đưa sách đến gần hơn với người dân, là bước đi chiến lược để Gia Lai xây dựng xã hội học tập, phát triển nguồn nhân lực, khẳng định vị thế văn hóa trong dòng chảy hiện đại...”, bà Huỳnh Thị Anh Thảo nhấn mạnh.

Tại Gia Lai, khi văn hóa đọc được lan tỏa từ trường học đến buôn làng, từ thành phố đến vùng biên, tri thức sẽ trở thành sức mạnh giúp cộng đồng phát triển bền vững. Văn hóa đọc chính là cầu nối giữa truyền thống và hiện đại, giữa tri thức nhân loại và đời sống địa phương. Với sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, ngành giáo dục, các tổ chức xã hội và sự hưởng ứng của người dân, Gia Lai đang từng bước khẳng định vị trí của văn hóa đọc trong đời sống, nuôi dưỡng khát vọng học tập và phát triển.