Giảm thủ tục, bớt “hành” doanh nghiệp

Vừa qua, Bộ Công thương đã trình Chính phủ ban hành một nghị định, sửa nhiều nghị định, cắt giảm 675 ĐKKD trong lĩnh vực công thương. Bộ Y tế cũng trình Chính phủ ban hành Nghị định 15/2018/NĐ-CP hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm để thay thế Nghị định 38/2012/NĐ-CP, trong đó cắt giảm nhiều thủ tục. Về lĩnh vực KTCN, một số bộ đã công bố cắt giảm nhưng chưa có giải pháp cụ thể. Ngay cả Bộ Y tế đã làm tốt trong lĩnh vực an toàn thực phẩm nhưng các mặt hàng khác như dược, thiết bị y tế,... thì chưa có kết quả rõ rệt. Hiện Bộ Y tế vẫn còn 802 mặt hàng phải KTCN, cần cắt giảm 401 mặt hàng theo Nghị quyết 01/NQ-CP năm 2018 của Chính phủ. Tương tự, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn còn 7.698 dòng hàng phải kiểm tra, Bộ Công thương còn 702 mặt hàng, Bộ Thông tin và Truyền thông còn 143 mặt hàng. Tình trạng độc quyền trong hoạt động KTCN, đánh giá sự phù hợp chưa được khắc phục triệt để; chi phí của thủ tục KTCN vẫn là gánh nặng lớn đối với DN.

Kết quả kiểm tra về ĐKKD cho thấy, hiện nay có 243 ngành, nghề đầu tư kinh doanh (ĐTKD) với 3.571 yêu cầu, điều kiện. Tính trung bình, có khoảng hơn 14 yêu cầu, điều kiện áp dụng với mỗi ngành, nghề ĐTKD thuộc các lĩnh vực khác nhau. Các ĐKKD được quy định tại 237 văn bản quy phạm pháp luật, gồm 66 luật, 3 pháp lệnh, 162 Nghị định. Không ít ngành, nghề thuộc danh mục ngành, nghề ĐTKD có điều kiện chưa thật sự đáp ứng tiêu chí quy định tại Luật Đầu tư năm 2014 về sự cần thiết phải quy định là ngành, nghề ĐTKD có điều kiện. Một số điều kiện ĐTKD đặt ra yêu cầu quá mức cần thiết để phục vụ yêu cầu quản lý nhà nước, tạo rào cản gia nhập thị trường, hạn chế cạnh tranh. Nhiều điều kiện ĐTKD được quy định chung chung, không rõ ràng, thiếu cụ thể, khó xác định, như: “phải phù hợp”, “phải đủ”, “phải sạch sẽ”, “phải thoáng mát”, “phải thuận tiện”, “phải có đạo đức tốt”, “phải có đủ sức khỏe”, “phải có trình độ”.

Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ đề nghị các bộ cắt giảm phải thực chất chứ không cắt giảm cơ học thuần túy, không chỉ sửa câu chữ, không “bỏ cái này mọc cái khác, không cài cắm câu chữ để bẫy DN”. Theo tinh thần này, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ gương mẫu cắt bỏ giấy phép con, các ĐKKD, thủ tục gây khó khăn cho DN, tiến tới cắt giảm chi phí chính thức và phi chính thức cho DN. Đối với các mặt hàng còn bị kiểm tra chồng chéo bởi nhiều cơ quan, tinh thần là một mặt hàng chỉ giao một bộ chủ trì kiểm tra, một cơ quan trực thuộc bộ kiểm tra. Tinh thần là không “mở toang cửa”, vẫn phải bảo đảm an ninh, quốc phòng, sức khỏe con người,... nhưng không vì thế mà ràng buộc, trói buộc DN bằng những điều kiện không cần thiết.