Giao thương sôi động
Theo Tổng cục Thống kê, tính chung ba tháng đầu năm 2018, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu (XNK) hàng hóa cả nước ước đạt 107,32 tỷ USD, tăng 17,7% so với cùng kỳ năm 2017. Trong đó, trị giá xuất khẩu (XK) và nhập khẩu (NK) trong quý đầu năm đều tăng mạnh.
Cụ thể, tổng kim ngạch XNK hàng hóa của Việt Nam trong quý 1 ước đạt 107,32 tỷ USD, tăng 17,7% so với cùng kỳ năm 2017. Trong đó kim ngạch XK ước đạt 54,31 tỷ USD, tăng 22% và NK ước tính 53 tỷ USD, tăng 13,6% so với cùng kỳ năm 2017.
Hầu hết các mặt hàng XK chủ lực của nước ta đều có sự tăng trưởng vượt trội trong quý 1, như nhóm hàng nông lâm thủy sản có tổng giá trị XK đạt 8,7 tỷ USD, tăng 9,6% so với cùng kỳ năm 2017. Rất nhiều mặt hàng đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ như gạo, rau quả, hạt điều, gỗ và sản phẩm từ gỗ…
Đặc biệt, mặc dù gặp nhiều khó khăn do các thị trường NK lớn của nước ta như Hoa Kỳ, EU tăng cường bảo hộ nhưng giá trị XK thủy sản tháng 3/2018 vẫn ước đạt 604 triệu USD, đưa khối lượng XK thủy sản ba tháng đầu năm 2018 ước đạt 1,7 tỷ USD, tăng 11,5% so với cùng kỳ năm 2017. Hoa Kỳ, Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc vẫn là bốn thị trường NK hàng đầu của thủy sản Việt Nam trong những tháng đầu năm, chiếm tới 50,5% tổng giá trị XK thủy sản của nước ta.
Điểm đáng mừng là hàng hóa NK của nước ta chủ yếu là nguyên vật liệu phục vụ sản xuất, XK. Tính chung ba tháng, kim ngạch NK cả nước đạt 53 tỷ USD, tăng 13,6% so với cùng kỳ năm 2017. Cán cân thương mại thặng dư 1,3 tỷ USD.
Triển vọng lạc quan, rủi ro tiềm ẩn
Kim ngạch XNK hàng hóa đạt kết quả rất khả quan sau quý 1 đã được báo trước, khi XNK nước ta năm 2017 đạt mức kỷ lục với 425,12 tỷ USD. Theo các chuyên gia, kim ngạch XNK năm 2018 được dự báo sẽ tiếp tục có sự tăng trưởng tích cực nhờ chúng ta tận dụng được lợi thế của tăng trưởng kinh tế toàn cầu vào khoảng 3,6% trong năm 2018 theo dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Ngoài ra, XK của Việt Nam có thêm động lực từ các Hiệp định Thương mại tự do (FTA) đã và đang tiếp tục đàm phán, ký kết.
Đặc biệt, nỗ lực không ngừng cải cách thủ tục hành chính, tạo hành lang thông thoáng cho DN hoạt động theo tinh thần Chính phủ kiến tạo, phát triển kinh tế tư nhân, môi trường kinh tế ổn định, hành lang pháp lý thông thoáng sẽ là động lực rất lớn trong việc phát triển các DN XK trong nước, cũng như thu hút mở rộng đầu tư và XK sản phẩm có thế mạnh của khối DN FDI.
Tuy nhiên, hoạt động XNK vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố rủi ro như tỷ trọng XK các mặt hàng chủ lực vẫn thuộc về khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), chiếm đến 99,7% kim ngạch hàng điện thoại và linh kiện; 90% kim ngạch máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng; 61% kim ngạch hàng dệt may… Các DN trong nước vẫn chủ yếu XK những mặt hàng có giá trị gia tăng thấp hơn như nông lâm thủy sản.
Dần cân bằng chênh lệch thương mại giữa các DN trong nước và khối DN FDI, ông Trần Thanh Hải – Phó Cục trưởng Cục XNK (Bộ Công thương) cho biết, năm 2018, Bộ Công thương sẽ tích cực hỗ trợ DN trong nước phát triển nhanh chóng, đạt tỷ lệ kim ngạch cao trong cơ cấu XK. Trong đó chú trọng hiện thực hóa các điều khoản trong Luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa với nhiều nhóm giải pháp như hỗ trợ tín dụng, đầu tư, đào tạo nhân lực... cho DN trong nước. Đồng thời kết nối mạnh mẽ hơn các DN FDI và DN trong nước; yêu cầu DN FDI khi đầu tư tại Việt Nam phải chuyển giao công nghệ. Từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng kim ngạch XK cho các DN trong nước.
Ngoài ra, Bộ Công thương cũng sẽ chú trọng cải cách thể chế, hoàn thiện hành lang pháp lý và cải cách bộ máy tổ chức quản lý nhà nước, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh để huy động nguồn lực cho sản xuất. Bên cạnh đó, chú trọng tạo nguồn hàng có chất lượng cho sản xuất, hướng tới mục tiêu nâng cao giá trị gia tăng, sản xuất ra các sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn thực phẩm và phù hợp với nhu cầu thị trường NK. Tăng cường công tác nghiên cứu, dự báo, cảnh báo đối với các biện pháp phòng vệ thương mại áp dụng lên hàng hóa XK của Việt Nam. Kịp thời chỉ đạo các giải pháp cụ thể, quyết liệt, có định hướng để tháo gỡ khó khăn cho DN, thúc đẩy sản xuất, XK, phát triển thị trường…
