Sàn Giao dịch carbon đi vào hoạt động không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, mà còn tạo cơ chế để các doanh nghiệp chủ động tối ưu chi phí giảm phát thải thông qua giao dịch hạn ngạch và tín chỉ carbon.
Đúng giờ mở cửa thị trường, nguyên Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cùng các đại biểu đã thực hiện nghi thức khai trương Sàn Giao dịch carbon trong nước, bắt đầu phiên giao dịch đầu tiên của thị trường carbon.. (Ảnh: BTC)
Hạ tầng công nghệ thông suốt
Triển khai lộ trình đưa mức phát thải ròng khí nhà kính về bằng 0 vào năm 2050 theo cam kết của Chính phủ tại hội nghị COP26, thực hiện chỉ đạo của Bộ Tài chính và các cơ quan quản lý về việc triển khai Đề án Thành lập và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam theo Quyết định số 232/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đặc biệt, triển khai Nghị định số 29/2026/NĐ-CP của Chính phủ về Sàn Giao dịch carbon trong nước, dưới sự chỉ đạo của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) đã phối hợp với Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) và các đơn vị liên quan tham gia xây dựng khung pháp lý, các quy định quản lý, vận hành thị trường và xây dựng hệ thống đăng ký, giao dịch, thanh toán thị trường carbon.
Trên cơ sở các điều kiện chuẩn bị đã hoàn tất, ngày 29/6, Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp tổ chức lễ khai trương Sàn Giao dịch carbon trong nước.
Về công tác xây dựng khung pháp lý, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 232/QĐ-TTg về Đề án Thành lập và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam và Nghị định số 29/2026/NĐ-CP của Chính phủ về Sàn Giao dịch carbon trong nước.
Về công tác chuẩn bị hạ tầng, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), VSDC đã hoàn thành việc xây dựng hệ thống giao dịch, hệ thống thanh toán, và cùng các thành viên và ngân hàng chỉ định thanh toán vận hành thử nghiệm thông suốt và ổn định. Việc tuyên truyền, đào tạo, trang bị kiến thức cho các tổ chức được phép giao dịch cũng đã được thực hiện trước khi tham gia giao dịch.
Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương khẳng định, việc Sàn Giao dịch carbon chính thức đi vào hoạt động hôm nay không chỉ là dấu mốc quan trọng trong quá trình hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế xanh của Việt Nam mà còn khẳng định quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng một thị trường vận hành minh bạch, hiệu quả, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với các yêu cầu mới của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.
Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương phát biểu tại buổi lễ. (Ảnh: BTC)
Sàn Giao dịch carbon không chỉ tạo lập cơ chế giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon một cách công khai, minh bạch, mà còn góp phần hình thành cơ chế xác định giá carbon theo nguyên tắc thị trường; tạo động lực kinh tế để doanh nghiệp chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm phát thải và tăng sức cạnh tranh.
Đối với thị trường tài chính Việt Nam, đây là một cấu phần mới của hệ sinh thái tài chính xanh, mở ra kênh huy động và phân bổ nguồn lực cho các dự án phát triển bền vững, đồng thời từng bước tiệm cận các thông lệ quốc tế trong phát triển thị trường vốn và thị trường môi trường.
Bảng điện tử phiên giao dịch đầu tiên của Sàn giao dịch carbon. (Ảnh: BTC)
5 nhiệm vụ trọng tâm
Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng cho biết để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Chính phủ miễn toàn bộ phí dịch vụ giao dịch trong giai đoạn triển khai thí điểm đến hết năm 2028 và đề nghị các đơn vị trong ngành chứng khoán tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chức năng thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, dưới sự chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Tài chính và lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tập trung triển khai tốt một số nhiệm vụ trọng tâm sau:
Thứ nhất, tổ chức vận hành hệ thống giao dịch, đăng ký, lưu ký và thanh toán an toàn, ổn định, thông suốt; bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và khả năng xử lý kịp thời các tình huống phát sinh.
Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện các quy trình nghiệp vụ, tạo thuận lợi tối đa cho các công ty chứng khoán thành viên, các doanh nghiệp thuộc danh mục phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính và các tổ chức tham gia giao dịch tín chỉ carbon; bảo đảm mọi chủ thể tham gia thị trường có thể tiếp cận dịch vụ thuận tiện, minh bạch và hiệu quả.
Thứ ba, tăng cường công tác giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật, đặc biệt là các hành vi thao túng, gian lận hoặc lợi dụng thị trường; bảo đảm môi trường giao dịch công bằng, minh bạch và lành mạnh.
Thứ tư, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật; cung cấp đầy đủ, kịp thời thông tin chính thống về hoạt động của thị trường; nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và các thành viên thị trường, đồng thời chủ động ngăn chặn, xử lý các thông tin sai lệch có thể ảnh hưởng đến sự ổn định và niềm tin của thị trường.
Thứ năm, tiếp tục nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, nâng cao năng lực của các định chế trung gian, các công ty chứng khoán thành viên và các đơn vị cung ứng dịch vụ; đồng thời chủ động rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách để từng bước phát triển thị trường carbon phù hợp với yêu cầu phát triển của nền kinh tế và xu thế hội nhập quốc tế.
Chủ tịch Hội đồng thành viên VNX Lương Hải Sinh. (Ảnh: BTC)
Thay mặt VNX, Chủ tịch Hội đồng thành viên Lương Hải Sinh cam kết sẽ quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các nhiệm vụ được giao: tập trung tổ chức vận hành hệ thống giao dịch, đăng ký, lưu ký và thanh toán hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon an toàn, ổn định, thông suốt và bảo mật; bảo đảm mọi hoạt động của thị trường được thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định của pháp luật, góp phần đưa Sàn Giao dịch carbon trong nước ngày càng phát triển đáp ứng yêu cầu tiến trình phát triển kinh tế xanh và phát triển bền vững của đất nước.
