Khởi sắc vùng biên Lâm Đồng

Đa dạng sinh kế, khơi dậy nội lực

Từ nguồn lực của các chương trình mục tiêu quốc gia và các dự án hỗ trợ phát triển, những năm qua, các xã vùng biên của tỉnh đã tập trung đầu tư hạ tầng thiết yếu, đồng thời đẩy mạnh chuyển giao mô hình sinh kế phù hợp với điều kiện thực tế. Phương châm “không để ai bị bỏ lại phía sau” không chỉ dừng lại ở khẩu hiệu, mà được cụ thể hóa bằng các chính sách sát dân, hợp lòng dân.

Gia đình ông Điểu Drây, ở bon Bu Prăng I, xã Quảng Trực là minh chứng sinh động cho hiệu quả của việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Trước đây, với 2ha đất đồi chủ yếu trồng lúa rẫy và cà-phê, thu nhập của gia đình ông bấp bênh, cuộc sống thiếu trước hụt sau. Bước ngoặt đến vào năm 2010, khi ông tham gia chương trình khuyến nông và được hỗ trợ trồng gần 1 ha mắc ca.

Không chỉ nhận giống cây, ông còn được tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn chăm sóc bài bản. Nhờ vậy, loại cây trồng mới nhanh chóng thích nghi, phát triển tốt. Hiện nay, mỗi năm vườn mắc ca của gia đình cho sản lượng hơn 1,5 tấn quả, với giá bán dao động từ 90.000 đến 120.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, gia đình thu lãi hơn 100 triệu đồng.

Không dừng lại ở trồng mắc-ca, gia đình ông còn mở rộng sản xuất cà-phê và chăn nuôi bò, tạo nguồn thu nhập đa dạng, bền vững hơn. Từ một hộ khó khăn, nay ông trở thành điển hình trong phong trào vượt khó, vươn lên làm giàu tại địa phương. “Trước đây, gia đình tôi thiếu thốn đủ bề, nhà cửa tạm bợ, sản xuất không hiệu quả. Từ khi được Nhà nước hỗ trợ vốn, giống và kỹ thuật, cuộc sống đã ổn định hơn, có điều kiện phát triển lâu dài”, ông Điểu Drây xúc động cho biết.

Tại xã Đức An, mô hình “5 đảng viên giúp 1 hộ dân thoát nghèo” đã phát huy hiệu quả rõ nét. Gia đình ông Điểu Hiền từng là hộ nghèo nhiều năm liền. Sau 3 năm được hỗ trợ theo mô hình này, cuộc sống gia đình đã có nhiều khởi sắc. Ông Điểu Hiền cho biết, mô hình không chỉ hỗ trợ vật chất, mà còn được động viên tinh thần, hướng dẫn cách làm ăn. Nhờ vậy, kinh tế gia đình ngày càng ổn định, không còn lo thiếu đói như trước.

Điểm nổi bật của mô hình là sự đồng hành sát sao của các tổ, nhóm hỗ trợ. Thay vì cấp tiền mặt, các thành viên trực tiếp cung cấp giống cây trồng, vật nuôi, máy móc, phân bón và hướng dẫn kỹ thuật phù hợp với từng hộ. Cách làm này vừa bảo đảm hiệu quả sử dụng nguồn lực, vừa nâng cao ý thức tự lực vươn lên của người dân.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Thuận Hạnh K’Thanh, việc chuyển giao sinh kế gắn với hỗ trợ con giống là giải pháp then chốt, khi người dân có phương tiện sản xuất và được hướng dẫn cụ thể, họ sẽ chủ động hơn trong phát triển kinh tế, từ đó từng bước thoát nghèo bền vững.

An cư để phát triển bền vững

Song song với phát triển sinh kế, các địa phương vùng biên còn đặc biệt quan tâm đến chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát. Đây được xem là nền tảng quan trọng giúp người dân yên tâm lao động sản xuất.

Tại xã Thuận Hạnh, chỉ trong thời gian ngắn của năm 2025, đã có 18 căn nhà được trao tặng với tổng kinh phí khoảng 1,1 tỷ đồng. Những căn nhà kiên cố không chỉ thay thế nơi ở tạm bợ trước đây, mà còn mang đến niềm tin, động lực mới cho các hộ gia đình. “Để có nguồn lực thực hiện, địa phương đã vận động sự chung tay của cộng đồng, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội. Đây là minh chứng cho sức mạnh đoàn kết trong chăm lo đời sống nhân dân”, Bí thư Đảng ủy xã Thuận Hạnh K’Thanh nhấn mạnh.

Không dừng lại ở quy mô nhỏ lẻ, các dự án hỗ trợ nhà ở còn được triển khai rộng khắp. Tại các xã Quảng Tân, Tuy Đức và Quảng Trực, đõ có 193 căn nhà được xây dựng. Mỗi căn bảo đảm diện tích tối thiểu 30m2, đáp ứng tiêu chí “3 cứng” và có tuổi thọ hơn 20 năm. Điều này góp phần từng bước hoàn thiện điều kiện sống, nâng cao chất lượng đời sống người dân vùng biên.

Trong giai đoạn 2021 – 2025, các chương trình giảm nghèo tại Lâm Đồng được triển khai đồng bộ, gắn với phát triển sản xuất và đào tạo nghề. Nguồn vốn từ Trung ương được phân bổ hợp lý, tập trung vào các dự án thiết thực, như hỗ trợ sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và nhân rộng mô hình hiệu quả. Nhiều mô hình điểm đã được triển khai và nhanh chóng lan tỏa, như chăn nuôi gà lai chọi ở xã Quảng Tân, nuôi dê tại xã Quảng Trực, hay cải tạo giống khoai lang thương phẩm tại xã Tuy Đức. Các mô hình này không chỉ phù hợp điều kiện tự nhiên, mà còn dễ áp dụng, mang lại thu nhập ổn định cho người dân.

Đặc biệt, Dự án “Đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo” đã phân bổ nguồn vốn lên đến hàng chục tỷ đồng cho các xã vùng biên. Từ đó, hàng trăm mô hình trồng trọt, chăn nuôi và phi nông nghiệp được triển khai hiệu quả tại các hộ gia đình.

Song hành với hỗ trợ vốn, các ngành chức năng còn tổ chức nhiều lớp tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, giúp người dân nắm vững phương pháp sản xuất. Việc nâng cao kiến thức và kỹ năng được xem là yếu tố then chốt để bảo đảm tính bền vững của các mô hình.

Theo lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lâm Đồng, các chương trình giảm nghèo đã góp phần làm thay đổi diện mạo nông thôn vùng biên. Hệ thống hạ tầng từng bước được hoàn thiện, đáp ứng nhu cầu sản xuất và sinh hoạt. Đời sống người dân được cải thiện rõ rệt, từ tiếp cận nước sạch, thông tin đến các dịch vụ xã hội cơ bản.

Dù vẫn còn không ít khó khăn, song những kết quả đạt được đã khẳng định hướng đi đúng đắn của tỉnh trong công tác giảm nghèo. Sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, cùng với nỗ lực vươn lên của người dân, đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, mang lại hiệu quả thiết thực.

Các chương trình không chỉ giúp người dân thoát nghèo, mà còn mở ra cơ hội làm giàu chính đáng, góp phần xây dựng nông thôn mới ngày càng khang trang, hiện đại. Nhiều khu vực vùng biên nay đã thực sự trở thành nơi đáng sống, hòa nhịp cùng sự phát triển chung của tỉnh.

Trong thời gian tới, Lâm Đồng tiếp tục xác định phát triển sinh kế bền vững là trọng tâm, gắn với chuyển đổi cơ cấu kinh tế và ứng dụng khoa học - công nghệ. Đồng thời, tăng cường huy động nguồn lực xã hội, nhân rộng các mô hình hiệu quả, bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội vươn lên.