Đây không chỉ là chiến lược phát triển kinh tế địa phương, mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng trong việc bảo đảm an ninh năng lượng cho cả khu vực.
Tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo
Theo Sở Công thương Lâm Đồng, toàn tỉnh hiện có 104 dự án nguồn điện đang vận hành, với tổng công suất hơn 8.241MW; trong đó, có 6 dự án nhiệt điện, chiếm gần 53% tổng công suất; 58 dự án thủy điện, chiếm hơn 28%; 28 dự án điện mặt trời tập trung, chiếm hơn 14%; 11 dự án điện gió, chiếm 4,9% và dự án điện diesel công suất 10MW tại đặc khu Phú Quý. Cùng với nguồn phát, Lâm Đồng còn có hệ thống truyền tải điện quốc gia với các đường dây 500kV, 220kV và 110kV, bảo đảm cung ứng điện cho phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh và khu vực Nam Trung Bộ, Tây Nguyên. Đây là lợi thế chiến lược, tạo nền tảng để tỉnh tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng năng lượng quốc gia.
Khẳng định tiềm năng lớn của Lâm Đồng trong lĩnh vực năng lượng, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Trọng Yên cho biết, tỉnh xác định rõ mục tiêu trở thành trung tâm năng lượng của khu vực, nhất là phát triển năng lượng tái tạo gắn với tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã xây dựng kịch bản tăng trưởng “hai con số” giai đoạn 2026-2030. Để đạt được mục tiêu này, lĩnh vực công nghiệp cần tăng trưởng khoảng 14,5-15%; trong đó, các dự án năng lượng giữ vai trò then chốt, cần được khởi động và triển khai đúng tiến độ. “Với quyết tâm chính trị cao và tầm nhìn chiến lược, Lâm Đồng chủ động cập nhật, bổ sung danh mục dự án vào quy hoạch phát triển điện lực quốc gia và quy hoạch tỉnh; đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi, mở rộng cửa đón các nhà đầu tư chiến lược trong lĩnh vực năng lượng”, ông Yên nhấn mạnh.
Theo Quy hoạch điện lực quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch điện VIII), tổng công suất các nguồn điện năng lượng tái tạo được phân bổ trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng là 5.625,6MW; công suất thủy điện tăng thêm 338,6MW; công suất thủy điện tích năng là 300MW. Cùng với đó, công suất điện gió trên bờ tăng 642MW và ngoài khơi được định hướng phát triển là 2.000MW; công suất điện mặt trời tăng thêm 2.195MW và điện mặt trời mái nhà tăng thêm 150MW. Những thông tin này cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của Lâm Đồng trong chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời mở ra dư địa lớn để địa phương thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao.
Gỡ vướng để khơi thông nguồn lực đầu tư
Bên cạnh tiềm năng và lợi thế, phát triển năng lượng tại Lâm Đồng vẫn đối mặt một số vướng mắc về quy hoạch, thủ tục đầu tư và đất đai... Đáng chú ý là tình trạng chồng lấn giữa quy hoạch năng lượng và quy hoạch khoáng sản, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ một số dự án. Hiện tỉnh đã và đang chủ động phối hợp các bộ, ngành Trung ương để tháo gỡ những “nút thắt” này nhằm đẩy nhanh tiến độ các dự án năng lượng thiết yếu. Giám đốc Sở Công thương Nguyễn Bá Út cho biết, tỉnh đã triển khai đồng bộ các giải pháp để khai thác hiệu quả tiềm năng, đẩy mạnh phát triển điện và năng lượng. Nhiều thành phần kinh tế được thu hút tham gia đầu tư, qua đó đưa sản xuất và phân phối điện tăng trưởng cao, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế-xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng-an ninh trên địa bàn.
Lâm Đồng đang đẩy mạnh thu hút, phát triển mạnh các dự án điện gió ngoài khơi, lĩnh vực được đánh giá giàu tiềm năng theo Quy hoạch điện VIII. Mục tiêu của tỉnh là thu hút khoảng 2.000MW trong giai đoạn 2025-2030 và khoảng 2.300MW trong giai đoạn 2031-2035, kết hợp với các loại hình năng lượng tái tạo khác phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Ở góc độ quản lý ngành, Cục trưởng Điện lực (Bộ Công thương) Phạm Nguyên Hùng cho rằng, một số dự án trọng điểm như thủy điện tích năng Đơn Dương - dự án quan trọng theo Quy hoạch điện quốc gia, có vai trò điều tiết hệ thống năng lượng khi tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng tăng. Vì vậy, tỉnh cần phối hợp chặt chẽ trong rà soát quy hoạch đất đai, kế hoạch sử dụng đất và giải phóng mặt bằng. Đây là nhiệm vụ quan trọng, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn.
Đánh giá về nỗ lực tháo gỡ khó khăn của Lâm Đồng, Thứ trưởng Công thương Nguyễn Hoàng Long cho biết, nhiều kiến nghị của tỉnh đã được Chính phủ và Quốc hội giải quyết căn bản thông qua Nghị quyết số 253 ngày 11/12/2025 của Quốc hội về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030. Sắp tới, các bộ, ngành tiếp tục ban hành nghị định hướng dẫn làm rõ các nội dung kỹ thuật, đồng thời giữ vững tinh thần phân cấp, phân quyền cho địa phương trong triển khai các dự án năng lượng. Thứ trưởng đề nghị tỉnh Lâm Đồng quyết liệt triển khai các dự án theo đúng quy hoạch, tránh tình trạng “giữ” dự án nhưng chậm tiến độ; kịp thời rà soát các dự án không bảo đảm tiến độ để đề xuất phương án thay thế, tránh lãng phí nguồn lực. Đồng thời, với các dự án trong danh mục quy hoạch sau năm 2030, cần chủ động khởi động thủ tục đầu tư sớm để bảo đảm an ninh năng lượng cho mục tiêu tăng trưởng dài hạn.
Trong bối cảnh nguy cơ thiếu điện giai đoạn 2027-2029 đã được cảnh báo, Bộ Công thương lưu ý Lâm Đồng cần ưu tiên các dự án nguồn điện có khả năng phát huy hiệu quả sớm. Cùng với đó, cần làm việc trực tiếp với các nhà đầu tư lớn, yêu cầu cam kết tiến độ cụ thể, nếu không đáp ứng thì kiên quyết thay thế.
