Để sớm khắc phục sự cố, các ngành chức năng liên quan đang nỗ lực khôi phục hoàn toàn trạng thái kỹ thuật ban đầu của công trình. Ông Nguyễn Văn Dũng, người dân sống gần cầu Ghềnh cho biết: “Chứng kiến chiếc sà-lan dần dần tiến đến cầu mà không làm gì được, tôi chỉ biết la lên nhưng đành bất lực. Sau khi sà-lan tông sập cầu 10 năm trước, cầu được xây mới như hiện nay nhưng nguy cơ tàu, sà-lan lưu thông trên sông Đồng Nai qua đây va vào cầu rất cao. Ngành chức năng cần có phương án cụ thể để bảo đảm an toàn”.
Thông tin chính thức từ cơ quan chức năng cho biết, vào lúc 10 giờ 17 phút ngày 6/3, Phạm Thanh Bình (26 tuổi, ngụ tỉnh Ninh Bình) điều khiển tàu Thành Đạt 86 biển kiểm soát NB-8437, tải trọng 3.339 tấn, lưu thông từ thượng lưu về hạ lưu sông Đồng Nai đã va chạm trực tiếp vào khoang số năm của nhịp số hai cầu Ghềnh. Cú va chạm mạnh khiến kết cấu giàn thép của cầu bị biến dạng cong vênh, nhiều bản nút bị ảnh hưởng, một số bu-lông gối cầu bị đứt, gối cầu xê dịch khoảng 25 mm và tuyến ray trên cầu bị lệch khoảng 320 mm.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai Hồ Văn Hà, ngay sau sự cố, địa phương đã triển khai các biện pháp để bảo đảm an toàn cho người và phương tiện qua khu vực này. Sở Xây dựng phối hợp ngành đường sắt giải tỏa, trung chuyển hành khách, hàng hóa từ ga Sài Gòn, ga Dĩ An về ga Biên Hòa và ngược lại; phối hợp Công an tỉnh, Ủy ban nhân dân phường Trấn Biên bảo đảm an ninh trật tự, xử lý ùn tắc giao thông đường vào ga Biên Hòa do lượng xe trung chuyển hàng hóa và hành khách về khá đông.
Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam Nguyễn Quốc Vượng cho biết, sự cố đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động vận tải trên tuyến đường sắt bắc-nam. Ngành đường sắt buộc phải dừng chạy các đoàn tàu khách và tàu hàng qua khu gian Biên Hòa-Dĩ An, kéo theo việc điều chỉnh biểu đồ chạy tàu trên toàn tuyến. Đối với vận tải hành khách, mỗi ngày phải hủy hai đoàn tàu khách Thống Nhất và sáu đoàn tàu khách khu đoạn. Cùng với đó, ngành đường sắt đã tổ chức chuyển tải hành khách bằng ô-tô giữa ga Biên Hòa và ga Dĩ An. Ngoài ra, 18 đoàn tàu chuyển tải từ ga Sài Gòn đến ga Dĩ An cũng được bố trí để hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại cho hành khách. Đối với vận tải hàng hóa, mỗi ngày phải bãi bỏ ba đôi tàu hàng chuyên tuyến và hai đoàn tàu hàng khu đoạn. Ước tính khối lượng vận chuyển giảm khoảng 6.000 tấn hàng mỗi ngày. Ngoài ra, việc phải chuyển tải bằng ô-tô làm phát sinh chi phí lớn cho ngành đường sắt.
Lãnh đạo Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cho biết, đến ngày 20/3, tổng thiệt hại do sự cố gây ra có thể lên tới khoảng 140 tỷ đồng. Bởi, ngay cả khi thông tàu tạm thời vào ngày 11/3, các đoàn tàu khi qua cầu vẫn phải giảm tốc độ xuống 5km/giờ trong khoảng 60 ngày, khiến mỗi đoàn tàu chậm thêm khoảng 12 phút.
Ngày 11/3, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã khởi tố vụ án để điều tra về hành vi vi phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường thủy. Nguyên nhân ban đầu được xác định do thuyền trưởng không chú ý quan sát, không bảo đảm chiều cao phương tiện khi qua khoang thông thuyền, dẫn đến va chạm với dầm cầu Ghềnh.
Theo Cục trưởng Đường sắt Việt Nam Trần Thiện Cảnh, ngay sau khi xảy ra sự cố, các đơn vị đã khẩn trương triển khai công tác kiểm định, đánh giá hiện trạng cầu và xây dựng phương án khắc phục. Sau khi gia cố tạm thời để khôi phục chạy tàu qua cầu Ghềnh, sẽ tiến hành thay thế nhịp cầu bị hư hỏng nhằm khôi phục hoàn toàn trạng thái kỹ thuật ban đầu của công trình.
Đối với khắc phục hư hỏng cầu Ghềnh, ngành đường sắt thực hiện phương án gia cố tạm thời các thanh dầm bị biến dạng tại các khoang 4, 5 và 6 của nhịp N2 bằng các thanh dầm thép chữ I dài 8m, liên kết bằng bản mã và bu-lông cường độ cao, kết hợp hàn gia cường tại các nút dầm nhằm tăng khả năng chịu lực của kết cấu. Đây là phương án được đánh giá bảo đảm an toàn chạy tàu và có thể khôi phục giao thông đường sắt trong thời gian nhanh nhất.
Sau hơn năm ngày kể từ khi xảy ra vụ tai nạn, với sự nỗ lực rất lớn của ngành đường sắt, khoảng 9 giờ ngày 11/3, tàu hàng mang số hiệu H4501 với 22 toa xe, có trọng tải 962 tấn bắt đầu lăn bánh qua cầu Ghềnh, theo hướng từ bắc-nam. Tiếp đó, khoảng 9 giờ 40 phút chuyến tàu khách SE6 theo hướng nam-bắc cũng qua cầu Ghềnh. Việc hai chuyến tàu trên qua cầu Ghềnh đánh dấu việc thông tàu tuyến đường sắt bắc-nam: “Ngành đường sắt cho phép tàu chạy qua cầu với tốc độ hạn chế 5 km/giờ nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối trong giai đoạn đầu khôi phục vận hành. Việc thông tàu qua cầu Ghềnh được xem là bước quan trọng nhằm khôi phục hoàn toàn hoạt động vận tải trên tuyến đường sắt bắc-nam sau nhiều ngày gián đoạn do sự cố sà-lan tông cầu Ghềnh”, ông Nguyễn Quốc Vượng cho biết. Cũng theo lãnh đạo Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, sau khi tạm thời khôi phục vận tải qua cầu, ngành đường sắt đang tiếp tục sản xuất và lắp đặt dầm mới tại vị trí nhịp N2 bị hư hỏng do va chạm. Thời gian thực hiện khoảng 60 ngày.
Chỉ đạo khắc phục hậu quả tại hiện trường, Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Danh Huy đánh giá sự cố sà-lan đâm vào cầu Ghềnh là vụ việc nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn cho kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia và làm gián đoạn hoạt động vận tải trên tuyến bắc-nam. “Chúng tôi đề nghị điều tra làm rõ trách nhiệm, bởi đây là lần thứ hai cầu Ghềnh xảy ra sự cố va chạm phương tiện thủy. Không thể để tình trạng người điều khiển phương tiện thiếu ý thức gây thiệt hại nghiêm trọng”, ông Nguyễn Danh Huy nói.
Thiết nghĩ, để không xảy ra các sự cố tương tự có thể tiếp diễn tại cầu Ghềnh, ngành chức năng liên quan cần tính toán có biện pháp bảo đảm hơn. Nhưng trước hết, người điều khiển phương tiện đường thủy cần tập trung cao độ quan sát, chấp hành đúng quy định giao thông đường thủy khi lưu thông qua khu vực đặc biệt này.
