Dự án được khởi công ngày 13/1/2025 trên diện tích khoảng 4,7 ha, giữa hai phường Kinh Bắc và Võ Cường. Điều khiến không gian quần thể Đền thờ Bác Hồ và Công viên Văn Miếu trở nên đặc biệt chính là sự gắn kết hài hòa với Di tích lịch sử quốc gia Văn Miếu Bắc Ninh, vốn là biểu tượng của truyền thống khoa bảng xứ Kinh Bắc.
Văn Miếu Bắc Ninh là một trong 11 Văn Miếu của Việt Nam tồn tại. Nơi đây vinh danh 677 vị đại khoa qua 12 bia đá “Kim bảng lưu phương”. Những tấm bia dựng năm 1889 dưới triều Nguyễn không chỉ là hiện vật gốc độc bản mà còn là nguồn tư liệu quý giá về lịch sử khoa cử.
Bia đá ghi chép chi tiết họ tên, quê quán của các trạng nguyên, bảng nhãn, thám hoa vùng đất Kinh Bắc, được công nhận là Bảo vật quốc gia năm 2020, đại diện cho tinh thần hiếu học, văn hiến của vùng đất địa linh nhân kiệt Kinh Bắc xưa.
Từ ý tưởng phát triển hạ tầng đô thị, cải thiện chất lượng sống cho người dân, dự án Công viên Văn Miếu được chia thành ba khu vực chính. Khu một với quảng trường, nhà phụ trợ, sân chơi và đồi cỏ hơn 1,1 ha, mang đến không gian vui chơi gần gũi.
Khu hai rộng 3,16 ha bao gồm hạ tầng kỹ thuật, bãi đỗ xe, đường gốm và cây xanh, tạo nên hệ thống hỗ trợ hiện đại. Khu ba rộng 0,44 ha, là trái tim của dự án với Đền thờ Bác Hồ, hồ sen và sân Kết đoàn, nơi tưởng nhớ và tôn vinh vị lãnh tụ kính yêu.
Đồng chí Nguyễn Mạnh Hiếu, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Kinh Bắc cho biết: Việc mở rộng quần thể di tích, cảnh quan Công viên Văn Miếu góp phần bảo tồn, phát huy giá trị đặc sắc của Di tích lịch sử quốc gia Văn Miếu Bắc Ninh, mở rộng không gian xanh cho đô thị Kinh Bắc. Quần thể này tạo dựng nên một địa chỉ thụ hưởng về văn hóa, môi trường cho người dân Kinh Bắc nói riêng và là điểm đến để lại ấn tượng sâu sắc cho du khách khi đến với Bắc Ninh nói chung.
Công viên Văn Miếu được thiết kế để tạo nên một quần thể văn hóa liền mạch. Từ cổng chính, du khách bước vào sân quảng trường nhạc nước, hai bên là đồi cỏ xanh mướt và nhà phụ trợ mang kiến trúc truyền thống.
Lên cao hơn là sân Kết đoàn hình oval, với phù điêu khắc họa gợi nhớ đến những lần Bác Hồ về thăm Bắc Ninh. Tâm điểm công viên là Đền thờ Bác Hồ tọa lạc trên hồ sen tám cánh, kết nối với Văn Miếu Bắc Ninh và Đài tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ.
Kiến trúc Công viên Văn Miếu được lấy cảm hứng từ kiến trúc truyền thống Việt Nam, với các công trình phụ trợ như nhà sắp lễ, nhà chờ, kios sách sử dụng gỗ lim, đá tự nhiên và gạch gốm.
Cây xanh được chọn lọc kỹ lưỡng như tre ngà, báng, long não, trúc kẻ sọc vàng, phong linh... tạo bóng mát và gợi nhớ cảnh quan làng quê Kinh Bắc. Các hạng mục bãi đỗ xe và hệ thống chiếu sáng hiện đại bảo đảm sự tiện nghi nhưng vẫn hài hòa với yếu tố cổ kính.
Trái tim kiến trúc của Công viên Văn Miếu là công trình Đền thờ Bác Hồ được thiết kế cao hai tầng, tám mái, cấu trúc gỗ truyền thống, tọa lạc trên hồ sen tám cánh, biểu tượng cho sự tinh khiết và lan tỏa. Chiều cao từ đỉnh đền là 12,49m, thấp hơn Đài tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ phía đối diện, thể hiện sự khiêm nhường, tôn kính.
Chất liệu của đền thờ là gỗ lim bền vững kết hợp đá tự nhiên, không chỉ bảo đảm tuổi thọ công trình mà còn gợi cảm giác gần gũi, ấm áp. Những yếu tố tạo nên không gian kiến trúc đặc sắc mang đậm ý nghĩa giáo dục, văn hóa kết nối quá khứ cách mạng với hiện tại phát triển.
Đền thờ Bác Hồ được thiết kế để trở thành nơi sinh hoạt văn hóa, học tập đạo đức, phong cách của Người cho thế hệ trẻ và nhắc nhủ về lòng biết ơn, tinh thần đoàn kết.
Ông Trần Văn Sâm, Tổ dân phố số 5, phường Võ Cường chia sẻ: Trước đây, khu vực này là dãy phố sầm uất, ken đặc nhà cửa; Nhà nước đầu tư xây dựng, cải tạo thành không gian sinh hoạt cộng đồng là việc làm ý nghĩa. Chúng tôi rất tự hào vì trên địa bàn có một quần thể di tích được "xanh hóa" mà mỗi người dân đều có thể thụ hưởng.
Trong niềm vui của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Bắc Ninh nhân dịp công bố Nghị quyết của Quốc hội thành lập thành phố Bắc Ninh, quần thể Đền thờ Bác Hồ-Công viên Văn Miếu được đưa vào sử dụng sẽ là điểm đến du lịch hấp dẫn, kết nối truyền thống khoa bảng với tinh thần cách mạng của người dân địa phương nói riêng và cả nước nói chung.
