Giúp phụ nữ khởi nghiệp sáng tạo và kết nối

Những điểm sáng thành công

Trong câu chuyện chia sẻ tại Diễn đàn “Phụ nữ khởi nghiệp: Sáng tạo và Kết nối”, bà Ngô Thị Kim Liên, Giám đốc điều hành Hợp tác xã (HTX) nấm sạch Tuấn Linh (Quảng Bình) bày tỏ, mục đích ban đầu của HTX là trồng nấm linh chi để chữa bệnh và chăm sóc cho người thân. Từ năm 2016 đến nay, HTX được thành lập để mở rộng ra kinh doanh, mang sản phẩm chất lượng tới người tiêu dùng.

HTX áp dụng mô hình kinh doanh cùng người thu nhập thấp thông qua việc đưa người có thu nhập thấp, đặc biệt là người dân tộc thiểu số, vào chuỗi giá trị. Năm 2017, đã có gần 30 tổ hợp tác, 350 thành viên trồng nấm trên địa bàn tỉnh Quảng Bình. Các tổ hợp tác hầu hết do chị em phụ nữ điều hành. Hiện nay, các sản phẩm của HTX đã có mặt tại nhiều thành phố lớn, các cửa hàng nông sản sạch, siêu thị và tìm hướng xuất khẩu ra thị trường nước ngoài. HTX phấn đấu đạt mục tiêu đến tháng 12 năm 2020 sẽ có 50 tổ hợp tác do nữ lãnh đạo, với 1.500 hộ gia đình, với 650 tấn/năm.

Tại Ninh Thuận, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận Lê Văn Bình cho biết, dù còn nhiều khó khăn nhưng trong những năm qua, tỷ lệ nữ làm chủ doanh nghiệp tại địa phương tăng đều qua các năm. Nếu như năm 2012, tỷ lệ doanh nghiệp loại hình này chỉ chiếm 21% thì đến năm 2016 đã tăng lên 30%. Địa phương đang đặt mục tiêu đến năm 2020, 35% doanh nghiệp trên địa bàn do nữ giới quản lý.

Ông Lê Văn Bình cho rằng, Ninh Thuận là địa phương có nhiều khó khăn, thiên nhiên khắc nghiệt, nhưng cũng vì vậy, nhiều phụ nữ muốn vượt lên hoàn cảnh, biến khó khăn thành cơ hội và thành công.

Phát biểu tại Diễn đàn, đồng chí Nguyễn Văn Bình, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Kinh tế Trung ương, khẳng định: “Nhờ các chủ trương và chính sách đúng đắn của Đảng và Nhà nước, cùng với nỗ lực của chị em, hiện nay, Việt Nam được đánh giá tốt về bình đẳng giới so với các nước có cùng trình độ phát triển, đặc biệt là về sự tham gia và cơ hội về kinh tế”.

Báo cáo khoảng cách giới toàn cầu năm 2017 của Diễn đàn Kinh tế thế giới cho thấy, Việt Nam đứng thứ 69/144 quốc gia về bình đẳng giới, trong đó tiêu thức về sự tham gia và cơ hội về kinh tế được xếp hạng 33/144. Hiện nay, phụ nữ Việt Nam đã có những bước trưởng thành, đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội, phụ nữ chiếm gần 50% lực lượng lao động, điều hành và quản lý hơn 60% trong tổng số hơn bốn triệu hộ kinh tế gia đình ở nông thôn, 28% trong tổng số doanh nghiệp.

Trưởng Ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Văn Bình nhấn mạnh, các doanh nghiệp và hộ gia đình do phụ nữ quản lý đã góp phần tạo ra giá trị của cải vật chất, nguồn thu nhập đáng kể cho đất nước, góp phần giải quyết việc làm cho hàng triệu lao động, thực hiện tốt nghĩa vụ với nhà nước và trách nhiệm cao với xã hội và cộng đồng. Ngày càng có nhiều doanh nhân nữ Việt Nam được các tổ chức quốc tế có uy tín xếp hạng vào Danh sách các phụ nữ quyền lực nhất châu Á. Bên cạnh đó, chị em còn là hạt nhân trong việc chăm sóc, dạy dỗ con cái và giữ gìn hạnh phúc trong gia đình.

Kết nối để khởi nghiệp

Dù có nhiều điểm sáng về phụ nữ khởi sự kinh doanh, khởi nghiệp thành công, nhưng con số này quá khiêm tốn. Bà Nguyễn Thị Thu Hà, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, đánh giá, tỷ lệ doanh nghiệp có quy mô lớn do nữ làm chủ, quản lý có xu hướng giảm dần, hiện nay chỉ chiếm 19,8% và số doanh nghiệp nữ ứng dụng khoa học - công nghệ còn hạn chế. Tỷ lệ nhóm phụ nữ sáng lập kinh doanh từ ba người trở lên chỉ đạt 5,5%, trong khi so với nam giới, tỷ lệ này là 15,7%.

Tuy nhiên, phụ nữ có nhiều thế mạnh và mong muốn khởi sự kinh doanh, khởi nghiệp. TS Trần Quang Tiến, Giám đốc Học viện Phụ nữ Việt Nam, cho hay, kết quả khảo sát trên 1.700 phụ nữ trên toàn quốc, có khoảng 25% ý kiến mong muốn khởi nghiệp.

Theo các chuyên gia, nữ doanh nhân thường gặp khó khăn trong việc cân bằng giữa công việc và gia đình do những mặc định đây là trách nhiệm của riêng nữ giới, thiếu sự hỗ trợ trong chia sẻ việc nhà, hạn chế tham gia các cơ hội phát triển, các sự kiện kinh tế như thúc đẩy thương mại, liên kết thị trường. Điều này thường dẫn đến việc các doanh nghiệp nữ thường thiếu thông tin, hạn chế hiệu quả hoạt động và đứng trước nhiều nguy cơ rủi ro kinh doanh. Những hạn chế trong tiếp cận các nguồn lực thị trường do những quy định về tài sản thế chấp, thiếu kiến thức và kỹ năng về quản trị doanh nghiệp, quản lý nhân sự, tài chính và marketing... cũng là rào cản để phụ nữ khởi sự kinh doanh, khởi nghiệp thành công.

Bởi vậy, theo nhiều ý kiến, kết nối chính là giải pháp để tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy các phong trào khởi nghiệp của phụ nữ đi vào thực chất, mang lại hiệu quả kinh tế cho bản thân cũng như xã hội. Bà Trần Tú Anh, Giám đốc chương trình FLOW/EOWE Việt Nam (SNV Việt Nam) chỉ rõ, kết nối, xóa bỏ định kiến và hỗ trợ kinh doanh là vấn đề quan trọng nhất hiện nay để thúc đẩy phong trào khởi nghiệp của phụ nữ. Điều này cần được sự hỗ trợ, chia sẻ từ gia đình và địa phương, cũng như sự chủ động của phụ nữ để kết nối với thị trường, tri thức, kết nối với cả những mô hình thành công và thất bại, gắn các ý tưởng kinh doanh cũng như kết nối với doanh nghiệp và cộng đồng để tăng cường hiệu quả kinh doanh.

TS Trần Quang Tiến cũng nhận định, với bản thân phụ nữ khởi nghiệp, kết nối cộng đồng khởi nghiệp là giải pháp quan trọng. Bên cạnh đó, cần sự hỗ trợ của các tổ chức, chuyên gia về thị trường, công nghệ, cơ sở đào tạo để tăng cường năng lực đối với phụ nữ khởi nghiệp. Phụ nữ cần kết nối với các ngân hàng, các nhà đầu tư, quỹ đầu tư mạo hiểm... để tìm kiếm cơ hội thúc đẩy hoạt động kinh doanh.

Với tinh thần kết nối để phát triển, tại Diễn đàn này, đề án “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2017 - 2025” của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam vừa được Chính phủ phê duyệt cũng chính thức được giới thiệu nhằm thúc đẩy các doanh nghiệp nữ khởi nghiệp, sáng tạo và kết nối nguồn lực. 19 đơn vị, bao gồm đại diện các bộ, ban, ngành Trung ương, các đại sứ quán, đơn vị khối tư nhân và hiệp hội cũng đồng hành cùng chương trình.

* Diễn đàn “Phụ nữ khởi nghiệp: Sáng tạo và kết nối”là một trong những hoạt động trong chuỗi sự kiện được tổ chức hằng năm trong dự án “Tăng cường cơ hội cho doanh nghiệp nữ/nâng cao vai trò phụ nữ trong phát triển kinh tế nông nghiệp (FLOW/EOWE)" của Tổ chức Phát triển Hà Lan (SNV), do Chính phủ Hà Lan tài trợ từ năm 2016 đến 2020.