Rác tấn công bãi biển
Hơn 1km bãi biển Bình Châu (xã Bình Châu, Thành phố Hồ Chí Minh) ngập ngụa rác. Đi trên bãi biển thay vì lớp cát mịn màng dưới chân là một lớp dày túi ni-lông, chai nhựa lổm nhổm. Từ đầu năm 2026 đến nay, xã Bình Châu đã đã tổ chức 2 lần ra quân lớn để làm sạch biển nhưng rác đại dương vẫn không ngừng dạt vào bãi biển. Theo lãnh đạo xã Bình Châu, địa phương được thiên nhiên ưu đãi có bờ biển rất dài. Tuy nhiên, Bình Châu cũng chịu ảnh hưởng rất nhiều từ vấn nạn rác thải đại dương. “Mỗi lần thu gom hàng chục tấn rác thải. Nhưng người đi, rác lại tới. Biển lại oằn mình chịu đau thương”, đại diện xã Bình Châu cho hay.
Tại các bãi biển khác Hồ Tràm, Phước Hải, Long Hải… rác đại dương cũng tràn lan khắp nơi. Theo lãnh đạo xã Phước Hải (Thành phố Hồ Chí Minh) mặc dù địa phương đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao ý thức người dân không vứt rác bừa bãi, đặc biệt là rác thải nhựa, túi ni-lông ra biển để bảo vệ nguồn lợi thủy sản, phát triển du lịch nhưng rác đại dương ở khắp nơi vẫn trôi dạt về bãi biển này khiến công tác thu gom gặp nhiều khó khăn.
Hàng loạt bãi biển đẹp, nguyên sơ tại phía Đông Thành phố Hồ Chí Minh cũng thường xuyên bị rác tấn công, đặc biệt là các loại rác khó phân hủy như túi ni-lông, rác thải nhựa. Đáng lo ngại nhất là tình trạng rác đại dương tấn công các bãi biển như Bãi Trước, Bãi Sau, Bãi Dâu, Bãi Dứa, bãi Chí Linh… trong suốt nhiều tháng trong năm. Theo ông Nguyễn Xuân Hậu, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần dịch vụ môi trường và công trình đô thị Vũng Tàu (VESCO) cho biết, rác đại dương xuất hiện tại các bãi biển trên địa bàn phường Vũng Tàu, Tam Thắng, Phước Thắng, Rạch Dừa từ nhiều năm qua. Nhưng mỗi năm lượng rác mỗi nhiều hơn, thường xuyên và kéo dài 5-6 tháng. Mặc dù, VESCO đã huy động toàn bộ lực lượng tham gia thu gom rác nhưng không xử lý kịp, ảnh hưởng đến môi trường, mỹ quan đô thị và đặc biệt là hoạt động du lịch.
Tại đặc khu Côn Đảo, rác đại dương cũng là mối đe dọa đến sự phát triển của đa dạng sinh học. Theo lãnh đạo vườn quốc gia (VQG) Côn Đảo, lực lượng kiểm lâm VQG Côn Đảo hàng ngày vừa đi tuần tra vừa dành thời gian nhặt rác. Mùa gió chướng, những khu rừng ngập mặn quanh các đảo nhỏ có cả tấn rác đại dương ập vào. Rác mắc kẹt vào rễ cây theo từng đợt thủy triều. “Với lượng rác nhựa nếu không được kiểm soát thì rùa biển và rạn san hô sẽ là những loại sinh vật sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất”, đại diện VQG Côn Đảo nói.
Tử tế với đại dương
Trước tình trạng rác thải tấn công các bãi biển, nhiều người dân đã âm thầm, tình nguyện nhặt rác, làm sạch biển bằng nhiều cách khác nhau.
Mỗi sáng, thay vì thể dục khởi động làm nóng cơ thể trước khi tắm biển, chị Lê Thị Nga (402 Nguyễn Hữu Cảnh, phường Rạch Dừa) đi nhặt rác. Chị đi dọc bãi biển Long Cung - Thủy Tiên (phường Rạch Dừa, Thành phố Hồ Chí Minh), nhặt từng túi ni - lông, chai nhựa, thùng xốp do người dân, du khách vứt lại hoặc do đại dương đẩy vào. Chị Nga nói: “Tôi đã duy trì nếp quen như vậy từ nhiều năm. Việc làm của mình tuy nhỏ nhưng tôi nghĩ, mỗi người một tay thì những cánh én nhỏ cũng có thể làm nên mùa xuân. Bảo vệ môi trường (BVMT) là vậy, không cần gì lớn lao, hãy bắt đầu bằng những việc nhỏ nhất”.
Những người yêu môi trường ở phía Đông Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã quá quen thuộc với cái tên Tạ Văn Trường – chủ nhiệm CLB Biển Xanh Vũng Tàu. Sáng chủ nhật hàng tuần, anh Trường cùng các thành viên CLB Biển xanh Vũng Tàu đều có mặt tại các bãi biển để tham gia thu gom, làm sạch bãi biển. Việc làm tử tế của họ đã chạm đến trái tim nhiều người. Đến nay, CLB đã có hơn 700 thành viên yêu môi trường tham gia.
Mặc dù phải thức dậy từ sớm, phải làm việc rất nặng nhọc, vất vả, hôi thối… mà không có thu nhập, nhưng nhiều người vẫn sẵn sàng đóng góp thêm cho hoạt động của CLB. Người góp giỏ, người chế xe vận chuyển, người mang đến bao tay, người cung cấp dây an toàn cho các thành viên gom rác trên các vách đá, triền núi sát biển mũi Nghinh Phong. Sau gần 3 năm, dấu chân của các tình nguyện viên CLB Biển xanh ghi dấu khắp các bãi biển của Vũng Tàu. Nơi nào họ đi qua biển lại xanh hơn.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh, bảo vệ môi trường biển không phải trách nhiệm của một cá nhân hay một đơn vị nào mà cần có sự chung tay, vào cuộc của cả cộng đồng trong và ngoài thành phố, thậm chí cả người dân các nước có biển ở vùng lân cận. Đặc biệt, cần phải thống nhất trong nhận thức và hành động, ứng xử có trách nhiệm với biển và đại dương, không chạy theo lợi ích kinh tế trước mắt mà coi nhẹ việc duy trì BVMT.
