Bất cập tại trung tâm học tập cộng đồng ở Khánh Hòa

Giai đoạn 2001 - 2004, tỉnh Khánh Hòa chỉ có 35 TTHTCĐ ở 35 xã, phường, thị trấn. Đến năm 2014, hệ thống này đã phủ kín 137 xã, phường, thị trấn trong toàn tỉnh. Theo đánh giá của Sở Giáo dục và Đào tạo (GD và ĐT) Khánh Hòa, các TTHTCĐ đã từng bước đáp ứng được nhu cầu học tập đa dạng của người dân; tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người, ở mọi lứa tuổi được học tập thường xuyên và suốt đời. Một số trung tâm, nhất là ở các xã nông thôn đã phát huy hiệu quả trong việc tổ chức cho người dân học tập các chuyên đề về văn hóa, khoa học kỹ thuật nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống, tăng năng suất lao động...

Từ năm 2013 đến 2018, các TTHTCĐ trên địa bàn Khánh Hòa đã tổ chức hơn 6.000 lớp chuyên đề cho hơn 600 nghìn lượt người tham gia học tập, góp phần đáng kể thực hiện mục tiêu 100% số xã, phường, thị trấn đạt chuẩn về xóa mù chữ (trong đó độ tuổi từ 15 đến 60 biết chữ đạt khoảng 98%), củng cố kết quả phổ cập giáo dục các cấp và xây dựng xã hội học tập. Tỷ lệ TTHTCĐ được đánh giá, xếp loại tốt cũng tăng dần qua từng năm. Năm học 2016 - 2017, toàn tỉnh có 97 trung tâm được xếp loại tốt, đạt 70,8%; 30 trung tâm xếp loại khá, chiếm 21,9% và 10 trung tâm xếp loại trung bình, chiếm 7,3%.

Để tăng cường hiệu quả của TTHTCĐ, mới đây Hội Trí thức tỉnh Khánh Hòa tổ chức hội thảo về xây dựng và phát triển các TTHTCĐ. Nhiều ý kiến cho rằng hoạt động TTHTCĐ có thể kết hợp với trung tâm văn hóa - thể thao (TTVHTT) cấp xã. Bởi hoạt động của hai loại hình trung tâm đều nhằm tạo điều kiện cho mọi người dân được phổ biến, tuyên truyền về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; được học tập thường xuyên và suốt đời; được nâng cao kiến thức về các mặt, góp phần nâng cao dân trí và chất lượng cuộc sống... Mặt khác, nếu kết hợp TTHTCĐ với TTVHTT sẽ tăng kinh phí hoạt động cho trung tâm HTCĐ - VHTT.

TTHTCĐ xã Diên Thọ, thuộc huyện Diên Khánh được chọn thực hiện thí điểm mô hình kết hợp này. Thời gian thực hiện từ tháng 2-2018 đến tháng 3-2019. Theo Giám đốc TTHTCĐ Diên Thọ Nguyễn Chí Tiến, Đảng ủy, HĐND, UBND xã luôn xác định nhiệm vụ xây dựng xã hội học tập; xây dựng TTHTCĐ là nhiệm vụ quan trọng của địa phương cho nên chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể tích cực tham gia các hoạt động mở lớp. Người dân ở đây có cuộc sống ổn định; nhận thức về việc học đã có nhiều thay đổi, là điều kiện tốt giúp cho trung tâm hoạt động. TTHTCĐ xã Diên Thọ có 12 cộng tác viên, thành lập được tổ báo cáo viên 10 người có đủ trình độ, kiến thức để chủ động trong việc triển khai các lớp chuyên đề phổ biến kiến thức đáp ứng nhu cầu học tập của nhân dân. Thời gian gần đây, trung tâm phối hợp Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện mở lớp nghề ngắn hạn “Mây tre lá” cho phụ nữ; mở lớp nghề ngắn hạn dạy lái xe; phối hợp trạm y tế, trường tiểu học, trường mầm non trên địa bàn thực hiện nhiều chương trình tiêm phòng cho học sinh như tiêm phòng sởi, phòng chống bướu cổ, khám các bệnh ngoài da. Đáng chú ý, trung tâm đã phối hợp hội khuyến học tổ chức tuần lễ học tập suốt đời và vận động xây dựng quỹ, xây dựng kế hoạch hoạt động của từng chi hội, tổng hợp số lượng học sinh giỏi ở các cấp.

TTHTCĐ xã Diên Thọ được đánh giá là có nhiều hoạt động phong phú, hiệu quả. Nhưng, thực tế cho thấy vẫn còn nhiều vấn đề bất cập về chính sách, kinh phí, nhân lực... Mà những bất cập này không chỉ có ở Diên Thọ.

Theo Giám đốc Sở GD và ĐT Khánh Hòa Lê Tuấn Tứ, cơ sở vật chất của các TTHTCĐ còn thiếu thốn; dù đã có nhiều văn bản hướng dẫn nhưng tính pháp lý còn hạn chế. Mỗi trung tâm được ngân sách hỗ trợ kinh phí hoạt động thường xuyên là 44 triệu đồng/năm, nhưng trong đó hai phần ba là phục vụ chi trả phụ cấp cho ban quản lý, số ít còn lại để tổ chức các hoạt động chuyên môn cho nên hiệu quả rất thấp. Bộ máy quản lý hầu hết là cán bộ đương chức kiêm nhiệm, ít có thời gian dành cho hoạt động của trung tâm. Tại địa bàn thành thị, người dân không mấy mặn mà với các trung tâm vì ít có nhu cầu đối với các hoạt động như: xóa mù chữ, phổ cập giáo dục, dạy nghề... Trong khi đó, nhiều ngành nghề xã hội có nhu cầu thì các TTHTCĐ lại không đủ cơ sở, điều kiện để tổ chức đào tạo.