Chương trình tập huấn không chỉ góp phần nâng cao chất lượng công tác hướng nghiệp trong trường phổ thông, mà còn là cú huých quan trọng để xây dựng lực lượng giáo viên thành “người bạn đồng hành” tin cậy cho học sinh trong lựa chọn nghề nghiệp, từ đó tạo tiền đề giảm nghèo bền vững.
Lấp “khoảng trống” năng lực tư vấn hướng nghiệp
Theo khảo sát ban đầu, hơn 70% số giáo viên tham gia chưa từng được tập huấn bài bản về công tác tư vấn nghề nghiệp và hỗ trợ khởi nghiệp, dẫn tới tình trạng lúng túng trong định hướng học sinh; hơn 50% số giáo viên cảm thấy thiếu tự tin khi phải tư vấn chọn nghề phù hợp. Đây là “khoảng trống” lớn về kỹ năng mà nếu không được bù đắp kịp thời sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hành trình phát triển nghề nghiệp của học sinh.
Xuất phát từ thực tế đó, được sự phê duyệt và cấp kinh phí từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, UDCK đã tổ chức hai đợt tập huấn, chia thành 11 lớp thực hiện tại địa bàn đông và tây tỉnh Quảng Ngãi, quy tụ 439 học viên đến từ nhiều đơn vị trường phổ thông, trung tâm giáo dục nghề nghiệp-giáo dục thường xuyên (GDNN-GDTX), trong đó gần 30% là cán bộ quản lý chủ chốt.
Hai đợt tập huấn được dẫn dắt bởi đội ngũ giảng viên chuyên sâu đến từ chính UDCK và các chuyên gia uy tín. Nội dung tập huấn được nghiên cứu xây dựng một cách khoa học, đồng bộ theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tập trung vào các chuyên đề: Chính sách hướng nghiệp quốc gia; phát triển kỹ năng tư vấn nghề nghiệp cho giáo viên phổ thông; giáo dục khởi nghiệp dựa trên điều kiện địa phương; kỹ năng kết nối giữa nhà trường-doanh nghiệp-thị trường lao động.
Điểm nổi bật là chương trình không chỉ giới thiệu lý thuyết khô cứng, mà còn mang tính “đặt hàng” thực tiễn rất cao. Giáo viên được tham gia các hoạt động thảo luận nhóm, xử lý tình huống mô phỏng, thực hành kế hoạch tư vấn nghề, xây dựng mô hình khởi nghiệp từ chính lợi thế của địa phương như du lịch cộng đồng, phát triển sản phẩm nông nghiệp đặc trưng gắn OCOP, bảo hộ sở hữu trí tuệ...
Thầy giáo Nguyễn Đức Huân, Phó Trưởng phòng Giáo dục nghề nghiệp và Quản lý đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ngãi đánh giá: Tài liệu giảng dạy được thiết kế công phu, phù hợp đối tượng giáo viên ở địa phương; nội dung không chỉ cập nhật kiến thức, mà còn gắn với điều kiện thực tế của các vùng đặc thù như miền núi, dân tộc thiểu số.
UDCK đã tổ chức các lớp học trong môi trường chuyên nghiệp, khoa học, giúp học viên tiếp nhận kiến thức một cách hào hứng, chủ động. Ghi nhận từ kết quả khảo sát sau khóa học cho thấy mức độ hài lòng đạt hơn 96%; hơn 94% số học viên đánh giá cao phương pháp giảng dạy sinh động, dễ hiểu và tính thực tế trong từng nội dung chuyên đề.
Cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương, Trung tâm GDNN-GDTX Đắk Tô chia sẻ: “Chương trình tập huấn đã mang đến cho chúng tôi cách tiếp cận hoàn toàn mới trong tư vấn nghề. Không chỉ giới thiệu ngành nghề, giáo viên tập trung phân tích năng lực học sinh, điều kiện gia đình, cơ hội thị trường và định hướng tương lai trong một bức tranh tổng thể lớn hơn”.
Hướng nghiệp phù hợp, thoát nghèo bền vững
Ông Bùi Tiến Dũng, chuyên viên cao cấp, Vụ Học sinh-sinh viên (Bộ Giáo dục và Đào tạo) khẳng định: Việc nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên đóng vai trò then chốt trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Chỉ khi giáo viên có kiến thức và kỹ năng đúng thì học sinh mới được tư vấn đúng đắn, lựa chọn hướng nghiệp phù hợp, từ đó có cơ hội vươn lên thoát nghèo một cách căn cơ.
Mô hình tập huấn của UDCK có thể xem là kiểu mẫu để các cơ sở giáo dục đại học khác học hỏi và nhân rộng tại nhiều vùng sâu, vùng xa trên cả nước.
Theo TS Nguyễn Tố Như, Phó Giám đốc phụ trách UDCK: “Giáo viên không chỉ giỏi chuyên môn, mà còn phải biết đồng hành cùng học sinh trong hành trình nghề nghiệp dài hơi. Chúng tôi xác định, nâng cao năng lực tư vấn và khởi nghiệp cho giáo viên là nền tảng để hướng tới phát triển kinh tế địa phương theo hướng bền vững.
Thời gian tới, UDCK sẽ tiếp tục đề xuất mở rộng hợp tác với doanh nghiệp, tổ chức các hoạt động trải nghiệm thực tế cho giáo viên, tổ chức lớp chuyên sâu về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và phát triển sản phẩm OCOP, khơi dậy ý tưởng kinh doanh từ đặc trưng văn hóa, nông nghiệp địa phương”.
Nhiều học viên sau khóa học đề xuất được tổ chức thêm các lớp tập huấn chuyên sâu, theo từng lĩnh vực, cấp học và tăng cường hoạt động gắn kết với doanh nghiệp như tham quan mô hình khởi nghiệp, tổ chức ngày hội nghề nghiệp, thậm chí phối hợp xây dựng các chương trình thực hành nghề cho học sinh tại địa phương.
Những giá trị Chương trình tập huấn tư vấn hướng nghiệp và khởi nghiệp cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên tỉnh Quảng Ngãi vẫn đang tiếp tục lan tỏa tại chính các lớp học, các hoạt động giáo dục thường ngày ở mỗi địa phương, nơi có những thầy cô giáo đang từng bước “chuyển mình” để trở thành người dẫn đường cho tương lai học sinh.
Với mô hình bài bản, nội dung thiết thực, đội ngũ báo cáo viên chất lượng cao và sự phối hợp hiệu quả giữa các đơn vị, chương trình xứng đáng là điểm sáng trong công tác triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững bằng công cụ giáo dục, giúp phát triển con người toàn diện.
Đây cũng là cơ sở để nhân rộng, phát triển mô hình tại nhiều địa phương khác trong thời gian tới, hướng tới mục tiêu giảm nghèo, phát triển kinh tế-xã hội bền vững mà Đảng và Nhà nước đã đề ra.
