Càng chậm càng lãng phí tài sản
Theo Sở Tài chính thành phố Cần Thơ, đến nay, Ủy ban nhân dân thành phố đã phê duyệt phương án xử lý đối với 684 cơ sở nhà, đất dôi dư phát sinh. Trong số này, có 78 cơ sở tiếp nhận từ các cơ quan Trung ương để địa phương quản lý, khai thác theo quy định.
Phần lớn quỹ tài sản dôi dư đã được phân cấp quản lý cho các đơn vị liên quan. Cụ thể, 137 cơ sở được giao Trung tâm Phát triển quỹ đất tiếp nhận, xử lý và khai thác; 546 cơ sở trước đây do cấp huyện quản lý được bàn giao về ủy ban nhân dân các xã, phường theo địa giới hành chính mới; một cơ sở được giao Sở Tài chính quản lý, sử dụng. Ngoài ra, còn 53 cơ sở tiếp tục do ủy ban nhân dân cấp xã quản lý theo các quyết định trước đó.
Tuy nhiên, thực tế triển khai đang diễn ra chậm hơn nhiều so với yêu cầu. Đến nay, chỉ có 5 xã, phường gồm Đại Thành, Trung Nhứt, Châu Thành, Mỹ Tú và Lai Hòa gửi phương án xử lý đối với 25 cơ sở nhà, đất. Phần lớn tài sản còn lại chưa được xây dựng kế hoạch khai thác cụ thể; nhiều trụ sở trong tình trạng “cửa đóng then cài”, chưa đưa vào sử dụng.
Ông Lê Văn Sáng, người dân ở phường Vị Tân bày tỏ băn khoăn: “Tôi thường xuyên đi qua khu hành chính của tỉnh Hậu Giang cũ, thấy nhiều trụ sở đóng cửa. Không biết ngành chức năng có kế hoạch sử dụng thế nào, bởi để vậy qua thời gian dài thì trụ sở sẽ xuống cấp. Các cấp chính quyền cần nhanh chóng triển khai rà soát sử dụng, tránh lãng phí tài sản Nhà nước”.
Sở Tài chính cho biết, quá trình bàn giao và tiếp nhận tài sản phát sinh nhiều vướng mắc. Thành phố đã phối hợp bàn giao 96 cơ sở cho Trung tâm Phát triển quỹ đất, nhưng đơn vị này mới tiếp nhận được 49 cơ sở. Số còn lại mới dừng ở bước đo đạc, xác định hiện trạng và chưa hoàn tất thủ tục pháp lý. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc thiếu hồ sơ pháp lý liên quan đất đai, công trình, trang thiết bị; chưa xác định rõ hiện trạng tài sản, giá trị còn lại hoặc thời gian sử dụng. Một số cơ sở còn xảy ra tranh chấp, lấn chiếm hoặc không phù hợp chức năng quản lý của đơn vị tiếp nhận.
Phương án đưa tài sản công vào khai thác
Trước thực trạng trên, lãnh đạo thành phố yêu cầu đẩy nhanh tiến độ rà soát và xử lý tài sản công dôi dư. Phát biểu tại cuộc họp chuyên đề, đồng chí Lê Quang Tùng, Bí thư Thành ủy Cần Thơ nhấn mạnh: Mô hình chính quyền địa phương hai cấp của thành phố đã cơ bản vận hành ổn định, song công tác quản lý tài sản công sau sắp xếp vẫn là vấn đề lớn cần khẩn trương tháo gỡ. Qua khảo sát tại nhiều địa phương thuộc Hậu Giang và Sóc Trăng cũ, không ít trụ sở sau sáp nhập đang bị bỏ trống, xuống cấp hoặc chưa được khai thác hiệu quả. Nếu kéo dài tình trạng này sẽ gây thất thoát nguồn lực công và tạo dư luận không tốt trong xã hội.
Lãnh đạo Thành ủy yêu cầu các cơ quan chức năng tiến hành kiểm đếm, phân loại toàn bộ tài sản; xây dựng phương án xử lý phù hợp với từng loại hình, điều kiện thực tế. Thành phố sẽ tổ chức các đoàn kiểm tra để rà soát hiện trạng, hoàn thiện phương án trình Ban Thường vụ Thành ủy xem xét.
Quan điểm được thành phố đặt ra là phải thay đổi tư duy trong quản lý tài sản công, ưu tiên khai thác hiệu quả thay vì kéo dài tình trạng bỏ hoang. Nhiều cơ sở có vị trí thuận lợi có thể chuyển đổi phục vụ giáo dục, y tế, dịch vụ, du lịch hoặc cho doanh nghiệp thuê nếu có cơ chế phù hợp.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Lê Công Lý cho rằng, cần mạnh dạn tiếp nhận tài sản theo nguyên trạng để quản lý trước, sau đó từng bước hoàn thiện hồ sơ pháp lý. Nếu tiếp tục chờ đủ thủ tục mới bàn giao thì nguy cơ tài sản xuống cấp, hư hỏng sẽ ngày càng lớn.
Trong khi đó, đại diện nhiều sở, ngành phản ánh, không ít cơ sở được bàn giao đã xuống cấp, thiếu trang thiết bị hoặc không còn phù hợp công năng sử dụng. Đại diện Công an thành phố cho biết, một số trụ sở tiếp nhận thiếu điện, máy lạnh và thiết bị làm việc, ảnh hưởng đến hoạt động của lực lượng công an cấp xã, phường. Thành phố hiện mới xác định được 11 vị trí đủ điều kiện đầu tư trong kế hoạch xây dựng 103 trụ sở công an xã, phường đến năm 2027.
Theo lãnh đạo Sở Tài chính, để tháo gỡ khó khăn, Bộ Tài chính đang xây dựng hướng dẫn mới theo hướng thông thoáng hơn, cho phép tiếp nhận tài sản theo nguyên trạng kể cả khi chưa hoàn chỉnh hồ sơ pháp lý hoặc chưa xác định rõ ranh giới đất. Dự thảo cũng đề xuất áp dụng bảng giá nhà nước kết hợp hệ số K để xác định giá cho thuê tài sản công, đồng thời trao thêm thẩm quyền cho đơn vị quản lý nhằm rút ngắn thời gian xử lý. Cơ chế mới còn mở hướng cho nhà đầu tư được cải tạo, chuyển đổi công năng tài sản công sau khi được phê duyệt thiết kế, tạo điều kiện khai thác các cơ sở cũ thay vì tiếp tục bỏ trống.
Bí thư Thành ủy Lê Quang Tùng yêu cầu thành phố hạn chế tối đa đầu tư mới trụ sở làm việc, ưu tiên tận dụng cơ sở hiện hữu và bố trí phù hợp nhu cầu thực tế. Cần Thơ thống nhất chủ trương thành lập tổ công tác chuyên đề để trực tiếp theo dõi việc xử lý quỹ nhà, đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy. Tổ sẽ phối hợp các sở, ngành, địa phương rà soát hiện trạng từng cơ sở; tháo gỡ khó khăn trong tiếp nhận, bàn giao và khai thác tài sản; đôn đốc xây dựng phương án sử dụng phù hợp nhằm tránh thất thoát, lãng phí nguồn lực công. Trong bối cảnh nhiều trụ sở vẫn đang bỏ không, yêu cầu đặt ra đối với thành phố hiện nay là hoàn tất thủ tục hành chính, nhanh chóng đưa tài sản công vào khai thác hiệu quả, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và nhu cầu thực tế của người dân.
