Mới đây, ông được bình chọn là một trong 96 gương mặt “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới”.
Những năm đầu thập niên 90 của thế kỷ trước, trong ký ức ông Nguyễn Văn Binh, sinh năm 1966, Chi hội trưởng Chi hội Nông dân bản Hua Đán, Sơn La là vùng đất rộng lớn, nhiều nơi còn hoang hóa. Sau bảy năm làm thuê ở quê nhà Hưng Yên, năm 1993, ông một mình lên Sơn La tìm hướng lập nghiệp. Một năm sau, ông đón em trai lên trước, rồi đưa vợ con cùng đến vùng đất mới. Những ngày đầu, gia đình đối mặt không ít khó khăn: Đất rộng nhưng chủ yếu là đất dốc, giao thông cách trở, sản xuất phần lớn dựa vào sức người.
Nhớ lại bước ngoặt năm 1997, ông Binh cho biết, khi địa phương đẩy mạnh phát triển kinh tế vườn rừng, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phủ xanh đất trống, đồi núi trọc, ông nhận thấy cây ăn quả phù hợp điều kiện đất đai, khí hậu nên bắt đầu trồng nhãn, xoài, mận hậu, mơ, đồng thời kết hợp chăn nuôi. Đến năm 2009, thực hiện chủ trương chuyển đổi diện tích đất dốc trồng cây ngắn ngày kém hiệu quả sang cây ăn quả, ông chuyển diện tích trồng ngô sang trồng nhãn ghép Hưng Yên, xoài Đài Loan (Trung Quốc), mận hậu, bưởi, chuối tiêu hồng, mía...
Từ diện tích nhỏ ban đầu, gia đình ông Binh từng bước mở rộng sản xuất, đầu tư kho, lò sấy, phương tiện vận chuyển và vườn ươm cây giống. Chiếc ô-tô mua để chở nông sản cũng được ông dùng để thu mua sản phẩm cho nông dân trong vùng. Sau hơn 30 năm, gia đình ông có 30 ha đất sản xuất, trong đó 27 ha cây ăn quả đã cho thu hoạch. Đáng chú ý, khoảng 7 ha nhãn cổ thụ được trồng từ những năm 1996-1998 vẫn đang cho thu hoạch, có cây đạt năng suất tới 3,5 tạ quả.
Ông Nguyễn Văn Binh chia sẻ: Làm nông nghiệp phải biết nhìn vào đất và nhìn vào thị trường. Cây gì phù hợp thì trồng, nhưng quan trọng là phải tính được đầu ra và hiệu quả lâu dài. Như chuối tiêu hồng, ngoài làm kỹ đất trước khi xuống giống, bổ sung các loại dinh dưỡng phù hợp từng giai đoạn sinh trưởng, gia đình còn chủ động điều chỉnh thời vụ để thu hoạch vào dịp Tết, khi nhu cầu thị trường tăng.
Hiệu quả từ cách làm bài bản thể hiện rõ qua sản lượng và thu nhập. Bình quân mỗi năm, trang trại của gia đình ông Binh thu khoảng 345 tấn nhãn, 150 tấn mía, 70 tấn chuối tiêu hồng, 27 tấn ngô, 12 tấn mận hậu cùng các loại cây trồng khác. Lợi nhuận đạt 3,7 tỷ đồng năm 2024 và 4,5 tỷ đồng năm 2025. Mô hình đã tạo việc làm thường xuyên cho 15 lao động và khoảng 60 lao động thời vụ, thu nhập khoảng 8-9 triệu đồng/người/tháng.
Ông Vừ Lao Phổng, Chủ tịch Hội Nông dân xã Chiềng Hặc cho biết: Hơn 20 năm làm Chi hội trưởng Chi hội Nông dân bản Hua Đán, ông Binh là tấm gương tiêu biểu, có tinh thần chủ động, sáng tạo trong phát triển kinh tế, mạnh dạn ứng dụng khoa học-kỹ thuật vào sản xuất. Không chỉ là làm giàu cho gia đình, ông còn chia sẻ kinh nghiệm, tạo việc làm và giúp nông dân cùng phát triển; hơn nữa ông còn tích cực tham gia hòa giải, vận động hội viên giúp đỡ hộ nghèo, hỗ trợ lao động nông thôn và hằng năm dành một phần thành quả sản xuất tặng quà Tết cho người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn.
Từ đôi bàn tay trắng, sau hơn 30 năm bám đất, ông Nguyễn Văn Binh không chỉ dựng nên cơ nghiệp tiền tỷ trên những triền đồi mà còn góp phần lựa chọn hướng đi phù hợp, mạnh dạn đổi mới cách nghĩ, cách làm, gắn sản xuất với thị trường để đất dốc vẫn có thể trở thành nguồn sinh kế bền vững cho gia đình và người dân trong bản.
