Dự án xây dựng hạ tầng và cải tạo môi trường tuyến kênh Tham Lương- Bến Cát-rạch Nước Lên, được xem là dự án chỉnh trang tuyến kênh dài nhất Thành phố Hồ Chí Minh, được khởi công đầu năm 2023, với tổng mức đầu tư ban đầu 8.200 tỷ đồng, sau đó điều chỉnh lên hơn 9.000 tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách Trung ương và thành phố.
Thực tế nhiều tháng qua, ông Nguyễn Văn Mười, ở khu phố 29, phường Bình Hưng Hòa cho biết: “Qua quan sát thì người dân không thấy công nhân làm việc, lâu lâu mới có máy móc ra san gạt rồi lại thôi”. Dọc hai bên bờ kênh, nhiều đoạn đang san lấp dang dở, máy móc hiện diện cầm chừng. Đáng nói hơn, công trường thi công ì ạch này đã ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và sinh hoạt của người dân chung quanh dự án. Trên tuyến đường số 11 (khu vực quận Bình Tân cũ) xuất hiện chợ tự phát, kéo theo rác, nước thải đổ dồn về khiến môi trường ngày càng ô nhiễm, nhếch nhác.
Khu vực công trường vốn đã chật hẹp giờ thêm ngột ngạt, mất mỹ quan vì bê-tông, cát, đá mù mịt... Những khoảng trống công trường lại vô tình trở thành nơi vui chơi tự phát của trẻ nhỏ, gây nguy cơ mất an toàn. Anh Lê Hoàng Thắng, một người dân chia sẻ: “Đường sá ở đây đã nhỏ hẹp, thi công thì dang dở, rác thải chất đống. Mỗi lần đưa con đi học, người dân phải bịt mũi vì mùi hôi”.
Ghi nhận công trình nằm dọc hai bên bờ kênh Tham Lương- Bến Cát với khoảng 64 bờ kè gần như hoàn thành. Trong đó, ở đoạn cuối của dự án, khu vực Quận Gò Vấp trước đây (cầu Chợ Cầu-cầu Trường Đai) hầu hết phần kè đã làm xong, tuyến đường dọc kênh được thảm nhựa. Trong khi đó, các gói thầu xây lắp 4-5-6 đoạn đi qua huyện Bình Chánh và Quận Bình Tân (cũ) chỉ đạt khoảng 55% vẫn còn ngổn ngang...
Theo ông Võ Viết Cường, Phó Trưởng Ban dự án 4 (Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị-Chủ đầu tư), dự án Xây dựng hạ tầng và cải tạo môi trường kênh Tham Lương-Bến Cát-rạch Nước Lên (kết nối tỉnh Tây Ninh qua sông Chợ Đệm và tỉnh Đồng Nai qua sông Sài Gòn): Với 10 gói thầu xây lắp, hiện nay sản lượng chung thực hiện đạt khoảng 67%. Trong đó, hạng mục kè bờ bằng cừ và hệ thống cống, cửa xả kết nối hiện đã thực hiện được 98%, hạng mục đường giao thông và hạ tầng đạt khoảng 57%. Đến nay, dự án đã thông xe kỹ thuật khoảng 18 km đường nhựa trên tổng số 64 km đường ven kênh.
Hiện có một số nguyên nhân chính dẫn đến việc một số hạng mục của dự án chưa đạt tiến độ. Trong đó vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng chính là “nút thắt” cần chính quyền địa phương hỗ trợ chủ đầu tư tháo gỡ. Cụ thể, dự án còn 10 trường hợp chưa bàn giao mặt bằng, nằm rải rác tại bốn gói thầu. Theo chủ đầu tư, tiến độ thi công đường ven kênh thời gian qua bị ảnh hưởng do thiếu nguồn cung cát, đá xây dựng và giá vật liệu tăng cao. Dù thành phố đã chỉ định mỏ đá cung cấp cho dự án nhưng khối lượng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu, cần tiếp tục bổ sung.
Bên cạnh đó, khó khăn về bãi đổ đất dư của dự án với hơn ba triệu mét vuông đất dư từ quá trình đào đường giao thông và nạo vét kênh, nhưng hiện chưa có bãi đổ. Ngoài ra, trong năm 2025, mưa rất nhiều khiến việc thi công các hạng mục giao thông gặp khó khăn, nhất là trong việc bảo đảm yêu cầu kỹ thuật.
Để khắc phục khó khăn đẩy nhanh tiến độ, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị đang tập trung nhiều giải pháp trọng tâm. Trước hết, đơn vị kiến nghị Ủy ban nhân dân các phường có dự án đi qua tiếp tục chỉ đạo quyết liệt, khẩn trương thu hồi và bàn giao mặt bằng để nhà thầu có thể thi công đồng bộ. Ban kiến nghị lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục hỗ trợ nguồn vật liệu thi công; đồng thời, sớm chấp thuận bãi đổ đất dư cho dự án.
Ngoài ra, với vai trò chủ đầu tư, đơn vị cho hay sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát các nhà thầu bởi thực tế có đơn vị thi công vượt tiến độ nhưng cũng có nhà thầu rất chậm. Ông Võ Viết Cường nhấn mạnh: “Chủ đầu tư đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ dự án trong năm 2026. Đồng thời, kiên quyết xử lý các nhà thầu yếu kém, thậm chí chuyển khối lượng công việc cho nhà thầu có năng lực tốt hơn để đẩy nhanh tiến độ chung của dự án”.
