Với 73 tham luận, hơn chục ý kiến trình bày tại hội nghị, các đại biểu, nhà khoa học đi sâu phân tích nguồn gốc tộc người, nơi cư trú, đặc trưng lịch sử văn hóa- xã hội của các tộc người ngữ hệ Thái-KaDai, kết nối với không gian văn hóa khu vực.
Nội dung một số tham luận nhấn mạnh tới nhóm Thái cổ (Tay Mương) ở Thanh Hóa. Đây là một trong những chủ nhân vùng đất ở lưu vực sông Mã-sông Chu, là cộng đồng tộc người có đặc trưng văn hóa, đóng góp quan trọng trong chiều dài lịch sử dân tộc, tạo dựng nên bản sắc văn hóa xứ Thanh.
Tộc người ngữ hệ Thái ở Thanh Hóa còn có vai trò cầu nối với các nhánh Thái trong nước, khu vực Nam Á- Đông Nam Á nên ngoài những đặc trưng chung, còn có những nét riêng. Nổi bật là cư dân Thái khu vực này còn giữ được tính bản địa, thuần hậu, chất phác, sắc thái địa phương trong đời sống vật chất, tinh thần.
Các ý kiến nhấn mạnh tới sự giao thoa văn hóa, quan hệ Thái- Mường; tri thức bản địa, sức sống lâu bền của văn hóa Thái, nhất là những giá trị tinh thần cùng tính cộng đồng bền vững.
Đáng chú ý là nhóm ý kiến đề cập đến tác động của các dự án thủy điện tới cư dân Thái ở vùng thượng nguồn, văn hóa Thái trong bối cảnh hội nhập, phát triển.
Nhìn chung các ý kiến, tham luận đề cập đến nhiều vấn đề về lịch sử-văn hóa, kinh tế-xã hội của các tộc người ngữ hệ Thái, cùng vai trò, vị trí của nó trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Qua đó, các đại biểu nhấn mạnh tới trách nhiệm của thế hệ hôm nay trong bảo lưu, giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống, bản sắc cộng đồng các tộc người ngữ hệ Thái ở Việt Nam.
