Vận hội lớn, trách nhiệm cao

Từ nhiều năm trước đây, Trung ương đã có các nghị quyết giúp TP Hồ Chí Minh phát huy khả năng sáng tạo nhằm tạo sự đột phá trong phát triển. Gần đây nhất, vào năm 2012, Bộ Chính trị (khóa XI) đã ban hành Nghị quyết số 16-NQ/TW về “Phương hướng, nhiệm vụ phát triển TP Hồ Chí Minh đến năm 2020” (Nghị quyết số 16) cho phép thành phố được thực hiện thí điểm đối với những vấn đề mới phát sinh mà thực tiễn đặt ra trong quá trình phát triển nhưng chưa có quy định, hoặc những quy định hiện hành của Nhà nước không còn phù hợp.

Qua 5 năm thực hiện Nghị quyết số 16, TP Hồ Chí Minh đã nỗ lực đạt được những kết quả quan trọng. Trong giai đoạn 2011-2015, GDP của thành phố tăng 9,6%/năm, gấp 1,65 lần mức tăng bình quân chung của cả nước; thu nhập bình quân đầu người đạt 5.122 USD/năm, gấp 2,37 lần bình quân cả nước. Đến năm 2016, TP Hồ Chí Minh đóng góp 21,6% GDP, 27,8% thu ngân sách của cả nước. Tuy nhiên, sự vượt trội của TP Hồ Chí Minh so với cả nước ở một số mặt đã chậm lại, hiệu suất đầu tư đang có chiều hướng chững lại, nguồn nhân lực chưa được khai thác tốt nhất; tình trạng ngập úng, ùn tắc giao thông, những vấn đề an sinh xã hội đang đặt ra yêu cầu cấp bách đòi hỏi có giải pháp, cơ chế quyết liệt để phát triển tốt hơn, xứng đáng là đầu tàu kinh tế của cả nước.

Nghị quyết số 54 trao cho HĐND thành phố Hồ Chí Minh nhiều thẩm quyền vượt trội so với HĐND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khác như: Đề xuất Chính phủ xem xét, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định áp dụng thí điểm tăng mức thuế hoặc thuế suất đối với một số hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường; quyết định áp dụng về phí, lệ phí chưa quy định trong Danh mục ban hành kèm theo Luật Phí và lệ phí…

Như vậy, Nghị quyết số 54 đã tạo điều kiện cho TP Hồ Chí Minh được vận dụng nhiều cơ chế, chính sách để tăng nguồn thu, có thêm nguồn lực để giải quyết những hạn chế của hạ tầng đô thị như: Ô nhiễm môi trường, kẹt xe, ngập nước, quá tải bệnh viện… Tuy nhiên, cũng có nhiều chuyên gia cho rằng, TP Hồ Chí Minh nên cân nhắc việc chọn tăng thuế, thu phí là một trong giải pháp đầu tiên để thực hiện cơ chế đặc thù. Bởi thuế, phí luôn là “con dao hai lưỡi”, có thể đem lại một nguồn thu cố định, nhìn thấy được ngay trước mắt, nhưng cũng hoàn toàn có khả năng làm suy giảm khả năng cạnh tranh, phát triển trong dài hạn.

Tại buổi tham vấn ý kiến các chuyên gia trước khi triển khai thực hiện Nghị quyết số 54 mới đây, các chuyên gia đã cảnh báo: Nếu TP Hồ Chí Minh tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với rượu, bia, thuốc lá, xăng dầu… thì phải cân nhắc kỹ. Nếu mức thuế cao, doanh nghiệp hoàn toàn có thể chuyển sang địa phương khác để kinh doanh sản xuất. Và như vậy sức thu hút dòng đầu tư phát minh, công nghệ; nguồn lao động chất lượng cao… sẽ không còn. Bởi vậy, nên chăng, việc thành phố cần làm đầu tiên là cải thiện môi trường kinh doanh để thu hút doanh nghiệp đầu tư, từ đó tăng năng lực cạnh tranh, tăng khả năng tạo việc làm, tăng khả năng thu ngân sách và tăng GRDP.

Việc dồn sức cải cách thủ tục hành chính, phá bỏ những cơ chế gây phiền hà cho doanh nghiệp nhiều năm nay, chắt chiu và phát huy tối đa hiệu quả các nguồn lực, nhất là giá trị từ đất đai, giải quyết dứt điểm tình trạng kẹt xe, ngập lụt, ô nhiễm môi trường…, chính là những giải pháp thiết thực, cần làm ngay để tạo thêm lòng tin trong nhân dân.

Sẽ còn một chặng đường khá dài trước khi UBND thành phố Hồ Chí Minh có đề án cụ thể, rõ ràng, đầy đủ trình HĐND và các cơ quan có thẩm quyền cao hơn để triển khai thực hiện Nghị quyết số 54. Việc thực hiện nghị quyết này như thế nào cũng chính là thước đo uy tín, năng lực, sự sáng tạo, đổi mới của lãnh đạo chính quyền thành phố không chỉ với Quốc hội mà còn với chính hàng triệu người dân địa phương và cử tri cả nước.

Cơ chế đột phá cần tư duy đột phá và những con người dám làm, dám chịu trách nhiệm trước Đảng, trước nhân dân.

Hy vọng TP Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục bứt phá ngoạn mục hơn từ cơ chế, chính sách đặc thù, xứng đáng với niềm tin của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ và nhân dân cả nước.