Chấn chỉnh việc làm đường giao thông nông thôn ở Bắc Cạn

Thanh toán khống khối lượng

Trong hai năm 2015 và 2016, xã Giáo Hiệu được Nhà nước đầu tư hơn 1,8 tỷ đồng từ Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (Chương trình NTM) để xây dựng năm công trình giao thông. Thế nhưng, sau khi triển khai, đưa công trình vào sử dụng, thanh toán vốn thì theo kết luận thanh tra số 04/KL-UBND của UBND huyện Pác Nặm, có đến bốn công trình bị phát hiện thi công không đúng thiết kế, thanh toán vượt khối lượng, gây thất thoát vốn Nhà nước.

Điển hình là công trình đường giao thông từ tỉnh lộ 258B - Nà Man - Nà Lài - Nà Ỏm, thôn Nà Hin, được Nhà nước đầu tư 430 triệu đồng để xây dựng tuyến đường dài 555m, mặt đường rộng 3m, nhưng trên thực tế chỉ xây dựng chiều dài tuyến đường 278m, thiếu hụt 277m, mặt đường thiếu hụt 0,3m, thanh toán vượt khối lượng so thực tế gần 76 triệu đồng. Đặc biệt, đường từ tỉnh lộ 258B - Nà Man - Nà Lài - Nà Ỏm (đoạn từ nhà ông Lân đến bể nước sạch) cũng thuộc thôn Nà Hin, Nhà nước đầu tư 195,8 triệu đồng, theo thiết kế dài 522m, rộng 2m, nhưng trên thực tế chỉ thi công 342m, thiếu hụt so thiết kế, dự toán được duyệt là 180m, chiều rộng chỉ thi công 1,5m, thiếu hụt so dự toán là 0,5m, thanh toán vượt so dự toán... hơn 110 triệu đồng.

Tương tự như vậy, công trình nâng cấp đường Pác Lọn - Phja Đăm - Khuổi Khoang thuộc thôn Khuổi Lè (vốn năm 2015), được Nhà nước đầu tư 478,9 triệu đồng, dự toán được duyệt xây dựng 618m đường, rộng 3m, trên thực tế chỉ thi công 552m, thiếu hụt 66m chiều dài, thiếu hụt 0,4m chiều rộng, thanh toán vượt so khối lượng đã thi công là 161,8 triệu đồng. Năm 2016, Nhà nước tiếp tục đầu tư 431 triệu đồng nâng cấp tuyến đường này (đoạn từ Cốc Túm đến nhà ông Dỉa), qua kiểm tra, xác minh chiều dài tuyến đã thực hiện là 408,5m, thiếu hụt so dự toán được duyệt là 147,5m, chiều rộng đo được là 2,55m, thiếu hụt so với dự toán là 0,45m, giá trị khối lượng thanh toán vượt so dự toán là hơn 150 triệu đồng.

Với bốn công trình nêu trên, thanh toán vượt khối lượng lên đến 497 triệu đồng, chiếm hơn 32% số vốn Nhà nước đầu tư.

Sự tuỳ tiện của Ban quản lý xây dựng NTM xã Giáo Hiệu do Chủ tịch UBND xã Hoàng Văn Hùng làm Trưởng ban, còn thể hiện ở chỗ, sử dụng vốn không đúng mục đích, đối tượng, định mức, tiêu chuẩn. Đó là, sử dụng vốn của công trình đường 258B - Nà Man - Nà Lài - Nà Ỏm thuộc thôn Nà Hin để làm đường lên nhà họp thôn Nà Hin, làm đường lên thôn Khau Slôm, xây kè làm đường Nà Lèo. Lấy xi-măng của công trình nâng cấp đường Pác Lọn - Phja Đăm - Khuổi Khoang thuộc thôn Khuổi Lè để cho dân làm đường vào nhà, sân cầu lông UBND xã hết 36,8 triệu đồng, làm đường lên đi thôn Nà Mỵ hết gần 68 triệu đồng. Xây dựng giá cát sỏi sông, suối vượt định mức tiêu chuẩn, không nghiệm thu vật liệu ở hầu hết các công trình nêu trên. Với những sai phạm đó, Chủ tịch UBND xã Giáo Hiệu, Trưởng Ban quản lý dự án NTM xã Hoàng Văn Hùng bị đình chỉ công tác một tháng để khắc phục những tồn tại, sai phạm đối với các công trình xây dựng nông thôn mới năm 2016 trên địa bàn, bị UBND huyện Pác Nặm cho nghỉ việc từ ngày 16- 5- 2018.

Công trình chất lượng thấp

Ngoài việc thanh toán vượt khối lượng gây thất thoát vốn Nhà nước như nêu trên, công trình giao thông được xây dựng theo Chương trình NTM với giá vật liệu cao bất thường, chất lượng công trình thấp còn được thể hiện ở xã Cổ Linh, cùng huyện Pác Nặm.

Cụ thể, năm 2016, Nhà nước đầu tư cho xã Cổ Linh 859,5 triệu đồng để bê-tông hoá tuyến đường giao thông Nà Cà - Ông An dài 925m, rộng 3,5m, dày 16cm, đầu năm 2017 công trình được đưa vào sử dụng. Với phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm, UBND xã Cổ Linh được giao làm chủ đầu tư, Ban phát triển xây dựng NTM thôn Bản Nghè làm nhà thầu xây dựng. Để xây dựng tuyến đường này, Trưởng ban phát triển xây dựng NTM thôn Bản Nghè là ông Lường Văn Hùng ký hợp đồng với ông Dương Văn Quyền ở tổ 14, phường Sông Cầu, TP Bắc Cạn cung cấp vật liệu. Nhân lực thi công tuyến đường do nhân dân thôn Bản Nghè đảm nhiệm.

Theo hợp đồng cung cấp vật liệu, cát được cung cấp tại công trình lên đến 456,8 nghìn đồng/khối; đá có kích cỡ 1x2 cm có giá 604,9 nghìn đồng/khối, xi-măng PC30 có giá 1,873 triệu đồng/tấn. Trong khi đó, ông Quyền mua cát ở thị trấn Chợ Rã, huyện Ba Bể chỉ có giá 220 nghìn đồng/ khối, vận chuyển đến công trình dài gần 30km, giá tăng lên gấp hơn hai lần. Tương tự như vậy, giá đá kích cỡ 1x2cm mua tại thị trấn Chợ Rã là 285 nghìn đồng/ khối, vận chuyển đến công trình cũng tăng gấp hơn hai lần; giá xi măng cũng có chênh lệch bất thường. Tính ra, tại công trình đường giao thông Nà Cà - Ông An, giá bê-tông lên đến hơn 1,6 triệu đồng/m3. Trong khi đó, doanh nghiệp mua cát, xi-măng từ Thái Nguyên vận chuyển gần 100km lên TP Bắc Cạn để sản xuất bê tông tươi bán trên thị trường TP Bắc Cạn chỉ có giá gần 1,2 triệu đồng/m3. Như thế, có thể thấy rằng, giá mua vật liệu của Ban xây dựng phát triển NTM thôn Bản Nghè là quá cao, gây thất thoát, lãng phí vốn đầu tư.

Đáng nói, dù đã giao cho Ban phát triển xây dựng NTM thôn Bản Nghè làm nhà thầu xây dựng tuyến đường, nhưng lãnh đạo UBND xã Cổ Linh lại “giới thiệu” cá nhân, đơn vị cung ứng vật liệu, bao gồm xi-măng, cát, sỏi và máy thi công. Ngay sau khi tuyến đường được đưa vào sử dụng, nhiều vị trí mặt đường bị bong tróc, hư hỏng, dùng tay, que tre có thể cậy sỏi, gạt bề mặt lên dễ dàng. Người dân thôn Bản Nghè cho rằng, chất lượng công trình thấp là do người cung ứng đã đưa cát lẫn tạp chất vào công trình; nhiều hôm chỉ có phụ nữ thi công nên không có kỹ thuật, không tuân thủ quy trình, chủ đầu tư không có cán bộ kỹ thuật hướng dẫn, giám sát.

Cũng với cách làm tương tự, ở xã Cổ Linh còn có tuyến đường bê tông thôn Bản Cảm dài 300m, được đầu tư từ Chương trình xây dựng NTM, do UBND xã làm chủ đầu tư vừa đưa vào sử dụng từ đầu năm 2017, nhưng sau đó nhiều đoạn mặt đường cũng bị bong tróc, chất lượng thấp.

Qua đó cho thấy, việc tổ chức thực hiện làm đường giao thông theo Chương trình NTM ở hai xã Giáo Hiệu và Cổ Linh có nhiều sai phạm, bất cập, tinh thần trách nhiệm của người được giao chỉ đạo, tổ chức thực hiện không cao, thậm chí làm sai trái. Một trong những nguyên nhân chủ yếu là do, nhân dân địa phương chưa được công khai rộng rãi các thông số kỹ thuật của công trình để giám sát; việc hướng dẫn, giám sát, kiểm tra của các cơ quan chức năng cấp trên còn hạn chế dẫn đến nguồn vốn Nhà nước đầu tư bị thất thoát, chất lượng công trình thấp.

Tỉnh Bắc Cạn và huyện Pác Nặm cần xem xét trách nhiệm của Ban Chỉ đạo, Ban Quản lý dự án NTM và các cá nhân liên quan ở hai xã Giáo Hiệu và Cổ Linh để có hình thức xử lý nghiêm khắc.