CẬP NHẬT: Xử lý xâm hại trẻ em: cần quyết tâm của cả hệ thống chính trị

Bộ trưởng Công an Tô Lâm:

Xâm hại tình dục trẻ em chiếm 84% vụ xâm hại, bạo hành

Bộ trưởng Công an Tô Lâm giải trình trong phiên chất vấn chiều 5-6.

Theo số liệu mà Bộ trưởng Công an Tô Lâm cung cấp cho các đại biểu Quốc hội, trong năm tháng đầu năm, đã xảy ra 682 vụ bạo hành, xâm hại trẻ em, 759 đối tượng, 735 trẻ em bị xâm hại. Trong số vụ xâm hại, bạo hành trẻ em thì xâm hại tình dục chiếm tới hơn 84%. Các hành vi trong các vụ vụ này chủ yếu là giết, bạo hành, ngược đãi và xâm hại tình dục trẻ em.

Bộ trưởng cũng cho biết, diễn biến của xâm hại tình dục trẻ em hiện nay rất phức tạp. Nạn nhân không chỉ là trẻ em gái mà cả trẻ em trai, không chỉ có đối tượng người Việt Nam mà cả đối tượng người nước ngoài, thậm chí có những đối tượng nước ngoài vào lợi dụng các mối quan hệ, nuôi dưỡng trẻ em để thực hiện hành vi xâm hại.

Theo Bộ trưởng, có những nguyên nhân như việc tố cáo tình báo chậm, công tác điều tra, thu thập dấu vết, điều tra hiện trường rất khó khăn, nhiều vụ không thu thập đủ chứng cứ, bằng chứng. Nhiều vụ nhạy cảm nên nạn nhân và gia đình giấu kín, không tố giác, nhiều vụ gia đình không hợp tác vì không muốn làm ảnh hưởng tâm lý cháu bé. Có những vụ trẻ em hoảng loạn, không ổn định về tâm lý dẫn đến khai báo không thống nhất, làm khó khăn cho quá trình điều tra. Một nguyên nhân nữa là đánh giá chứng cứ giữa các cơ quan tố tụng không thống nhất.

Bộ trưởng cho biết hiện nay Bộ Công an đang đề nghị với Ủy ban Tư pháp xây dựng một quy trình điều tra và xét xử đặc biệt. Quy trình này sẽ được thống nhất giữa cơ quan điều tra và Viện Kiểm sát tối cao, đồng thời Ủy ban Tư pháp sẽ có hướng dẫn để có hiệu quả và kịp thời hơn, chứ không phải điều tra thông thường như trước đây.

Ngoài ra Bộ Công an cũng đã tập trung hướng dẫn và đào tạo cho lực lượng trực tiếp đấu tranh và phòng chống tội phạm này, trong đó hướng dẫn về nguyên tắc và quyền trẻ em, yêu cầu các cơ quan tư pháp bảo vệ trẻ em trong quá trình tố tụng. Bên cạnh đó, Bộ cũng có hợp tác quốc tế để ngăn chặn loại tội phạm này từ nước ngoài vào. “Và trong quy trình rà soát các thủ tục pháp luật, chúng tôi thường xuyên có biện pháp giáo dục và răn đe”, Bộ trưởng Tô Lâm cho biết.

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình:

Xây dựng phòng xét xử thân thiện trong các vụ xâm hại trẻ em

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình.

Theo thống kê 5 năm, từ 2013-2017, tòa án giải quyết 8.100 tội phạm liên quan đến xâm hại tình dục trẻ em bao gồm năm tội danh khác nhau được quy định trong Bộ Luật hình sự 1999. Theo đó, xâm hại tình dục trẻ em đã trả hồ sơ 549 vụ, bằng 6%; xét xử đúng người đúng tội 93%, hơn 7.600 vụ. Mặc dù số vụ phải trả hồ sơ để sửa thì số lượng không nhiều, chỉ 6% nhưng gây bức xúc cho xã hội như một số vụ việc các đại biểu đã nêu.

Đây là những vụ việc không khó khăn trong quá trình xét xử nhưng khó khăn trong quá trình điều tra. Phần lớn đây là những vụ việc truy xét, không đủ bằng chứng, thời gian xảy ra đến khi phát hiện đã xa, gia đình và nạn nhân ngại khai báo, thậm chí còn che giấu, không hợp tác cơ quan điều tra. Có những loại tội, giám định là bắt buộc nhưng gia đình từ chối. Đây là việc khó khăn trong điều tra, truy tố, xét xử.

“Về giải pháp, tôi cho là các cơ quan tiến hành tố tụng tiến hành với nhau chặt chẽ và đã đưa phần lớn (hơn 90%) vụ việc ra xét xử đúng người, đúng tội”, Chánh án Nguyễn Hòa Bình khẳng định.

Ngành tòa án đã ban hành nhiều hướng dẫn nghiệm vụ, xuất bản ba tập giải đáp về mặt nghiệp vụ và có xây dựng bộ giáo trình riêng để tập huấn trong việc xử lý tội xâm hại tình dục trẻ em. Phối hợp với Viện Kiểm sát tối cao và Bộ Công an xây dựng Thông tư liên tịch hướng dẫn giải quyết các loại tội phạm này cả về nội dung và trình tự tố tụng. Nâng cao năng lực cho cán bộ thực thi; triển khai việc tập huấn cho hơn 6.000 thẩm phán và thường xuyên mở lớp tập huấn nâng cao năng lực.

Bên cạnh đó, Tòa án cũng ban thành Thông tư hướng dẫn xây dựng các tòa thân thiện, tòa gia đình với yêu cầu thân thiện với các cháu vị thành niên khi các vụ án xảy ra, trong đó có vụ án xâm hại tình dục. Luật giao cho Tòa án hướng dẫn Điều 423 về các trình tự thủ tục tố tụng thân thiện đối với trẻ em khi xảy ra các vụ việc này và Tòa án đã dự thảo xong và sẽ ban hành trong tháng tới.

Về mô hình xét xử, Tòa án đã có Thông tư ban hành mô hình xét xử với vụ án hôn nhân gia đình, vị thành niên mang tính chất thân thiện và đã triển khai ở TP Hồ Chí Minh, Đồng Tháp với sự hỗ trợ của các chuyên gia quốc tế. Dự kiến sẽ triển khai trong phạm vi toàn quốc trong năm nay.

Tòa án tối cao vừa báo cáo Chính phủ và được Chính phủ ủng hộ trong việc xây dựng Đề án để trang bị cho các phòng xét xử thân thiện với các cháu vị thành niên. Với các vụ xâm hại tình dục, kể cả người bị hại sẽ xét xử kín và thậm chí không phải ra tòa, có thể thẩm vấn thông qua hệ thống micro để bảo đảm ổn định về tâm lý với đối tượng này.

Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Lê Minh Trí:

Cần xác định “nhạc trưởng” trong bảo vệ quyền trẻ em

Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Lê Minh Trí.

Liên quan đến bảo vệ quyền trẻ em, kể cả vấn đề xâm hại trẻ em, trong đó đặc biệt xâm hại tình dục trẻ em là vấn đề gây bức xúc đời sống xã hội, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2018, ngành kiểm sát đã khởi tố 701 vụ, truy tố 753 vụ, tương tứng 805 bị can, đưa ra xét xử hơn 648 bị can.

“Tôi cho rằng, phải bảo đảm tính đồng bộ từ quyết tâm của cả hệ thống chính trị để chúng ta hoàn thiện hệ thống pháp luật để cuộc đấu tranh này không dừng lại. Cần có sự phối hợp cơ quan có liên quan, công tác tuyên truyền giáo dục, bảo đảm cảnh báo, giáo dục kỹ năng cho các em, tạo sức mạnh hệ thống chính trị vào cuộc, toàn xã hội lên án. Đặc biệt, khi phát hiện chúng ta sẽ phải xử lý nghiêm minh, răn đe chung”, Viện trưởng Lê Minh Trí nói.

Theo đại biểu, để bảo vệ trẻ em hiệu quả, cần phải bảo đảm đồng bộ cả phòng ngừa và khi phát hiện phải xử lý nghiệm, kịp thời tất cả các hành vi xâm hại trẻ em, trong đó có hành vi xâm hại tình dục. Nếu chúng ta chỉ tập trung xâm hại tình dục thì nhiều xâm hại trẻ em khác cũng bức xúc.

Quy định của pháp luật trong Luật Trẻ em 2016, Luật Hình sự sửa đổi 2015, Luật tố tụng hình sự 2015, Luật Dân sự đều có chương quy định rõ điều khoản bảo vệ trẻ em. Luật chúng ta ban hành là cơ sở pháp lý quan trọng cho cuộc đấu tranh này. Pháp luật đã hoàn thiện, nhưng đòi hỏi tính thực thi của pháp luật thì ở đây, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ của 17 cơ quan chức năng có liên quan vấn đề này.

“Nhạc trưởng” phối hợp trong công tác phòng ngừa là ai, trong phát hiện, xử lý là cơ quan nào để bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật. Có lẽ, tới đây các cơ quan cần cân nhắc khi có sự phân công của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội thì đó cũng là một cách chúng ta xác định rõ trách nhiệm chủ trì, phối hợp trong xử lý liên quan đến khách thể cần bảo vệ.

Trong phạm vi xâm hại tình dục trẻ em, tháng 12-2017 Bộ Công an, Viện Kiểm sát tối cao cùng một số bộ, ngành khác xây dựng ban hành Thông tư liên tịch 01 về việc phối hợp xử lý tiếp nhận tin báo tố giác và kiến nghị khởi tố với hành vi phạm tội, đặc biệt trong đó có tội xâm hại tình dục trẻ em. Hiện, Viện Kiểm sát tối cao đang chủ trì với Bộ Công an, Tòa án tối cao xây dựng Thông tư liên tịch trong hướng dẫn thực hiện một số điều của Luật Tố tụng hình sự 2015 xử lý đối tượng tham gia tố tụng dưới 18 tuổi. Dự thảo Thông tư này gồm 20 điều và đang chờ ý kiến của hội đồng thấm phán tối cao để có thể ban hành vào đầu quý 3. Đây là một trong cơ sở pháp lý cho việc phối hợp, hướng dẫn toàn bộ hệ thống cơ quan điều tra viện kiểm sát, tòa án thực thi nhiệm vụ khởi tố, điều tra, truy tố xét xử.

Đề nghị Bộ lên tiếng mạnh mẽ về các vụ xâm hại trẻ em

Nhiều đại biểu đã chất vấn Bộ trưởng Đào Ngọc Dung về vấn đề liên quan đến những vụ xâm hại trẻ em, đặc biệt là xâm hại tình dục trẻ em đang bùng lên trong thời gian vừa qua. Đại biểu Lưu Bình Nhưỡng chia sẻ về vụ trẻ em bị xâm hại ở Thủ Đức: “Tôi thấy nhiều đại biểu quan tâm đến vấn đề này. Tôi có theo dõi và có ý kiến rất nhiều về vụ xâm hại trẻ ở Thủ Đức. Sáng nay đại biểu Lê Thị Nga cũng có nói về vấn đề này, rất đau xót là khi cháu nói thì không ai nghe, chỉ khi cháu tự tử thì chúng ta mới bắt đầu vào cuộc. Tôi mong Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội có thái độ kiên quyết hơn nữa để có thái độ vào cuộc, và cũng mong các cơ quan tố tụng vào cuộc vụ này, có nhiều dấu hiệu mờ ám”.

Tương tự, đại biểu Ngô Thị Minh (ảnh trên) bày tỏ: “Tôi thấy Bộ trưởng trả lời liên quan đến bạo hành, xâm hại trẻ em, về các giải pháp là chưa thỏa đáng và chưa căn cơ, hiện tại chúng ta còn có tới 2.850 cơ sở, nhóm trẻ không được cấp phép, mà các gia đình gửi trẻ không có lựa chọn. Tư pháp thân thiện với trẻ em cũng chưa được quan tâm để có biện pháp tháo gỡ kịp thời. Những luật tư pháp bảo vệ trẻ vị thành niên chưa được đưa vào chương trình xây dựng luật năm 2019. Nhiều trẻ em đã bị xâm hại lại còn bị xâm hại lần thứ hai nữa khi nhiều điều tra viên xét hỏi chưa thể hiện rõ sự thân thiện với trẻ em trong nhiều vụ việc”. Đại biểu đề nghị Bộ trưởng trả lời về vấn đề này cùng Bộ Tư pháp và các bộ ngành liên quan.

Trả lời các đại biểu, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cho rằng, thời gian qua cơ bản hệ thống pháp luật để bảo đảm quyền trẻ em là đồng bộ từ Luật trẻ em, cho đến nghị định 61, nghị định 56, quyết định 18…, phân công công việc để bảo đảm quyền của các em cũng rất thống nhất theo Luật Công an. Bộ trưởng đồng ý với ý kiến của đại biểu là trong thời gian qua, một số vụ việc còn để kéo dài, thậm chí là xử không nghiêm minh, thậm chí có những vụ có ý kiến của lãnh đạo Đảng, Nhà nước thì mới xử lý. Đây cũng là việc các cấp, các ngành, cơ quan chức năng liên quan cần phải xem lại, đánh giá lại mình.

Bộ trưởng cho biết, hầu như những vụ liên quan đến xâm hại trẻ em, đặc biệt là những vụ nghiêm trọng Bộ đều chủ động có ý kiến, hoặc trực tiếp báo cáo Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ để có ý kiến trực tiếp. “Có những vụ chúng tôi trực tiếp đề nghị. Thí dụ như vụ Trần Văn Thủy, ngày 11-5, buổi sáng tòa tuyên án phúc thẩm vụ án Nguyễn Khắc Thủy dâm ô trẻ em, ngay buổi chiều tôi đã gọi điện trao đổi trực tiếp với Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao Lê Minh Trí và Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Nguyễn Hòa Bình, nói rõ quan điểm cũng như trách nhiệm của tôi không đồng tình với cách xét xử như vậy, và để nghị xử lý nghiêm minh, đúng luật. Và cả hai vị đều đã ghi nhận ý kiến của tôi và sau đó cũng thực thi các vụ việc rất nghiêm minh. Hay vụ Minh béo sau khi bị kết án về nước vẫn tiếp tục tổ chức sự kiện, tiếp tục các hoạt động với trẻ em, chúng tôi cũng đã lên tiếng và báo cáo và cũng được chấp nhận ý kiến đó. Như vậy không phải là Bộ không lên tiếng, mà cách lên tiếng tùy từng vụ việc, có việc thông báo với báo chí, có vụ áo cáo với cấp cao, có vụ thì làm việc với địa phương”.

Phân loại đối tượng xâm hại trẻ em để tìm ra giải pháp

Đại biểu Nguyễn Quang Tuấn (TP Hà Nội, ảnh trên) chất vấn: Tình trạng xâm hại tình dục ở trẻ em đang gia tăng và ngày càng nguy hiểm và trầm trọng. Chỉ tính riêng 5 tháng đầu năm 2018 đã có 572 vụ xâm hại tình dục trẻ em và đã có 562 cháu bị xâm hại. Nếu tính tối thiểu mỗi vụ một cháu thì có ít nhất 10 cháu bị hai vụ với tính chất cực kỳ nghiêm trọng. Nguyên nhân 6% liên quan đến hàng xóm, người quen, 21% liên quan đến người thân trong gia đình. “Vậy xin hỏi Bộ trưởng giải pháp nào để ngăn chặn tình trạng hết sức đau lòng này?”, đại biểu đặt câu hỏi.

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cho rằng, từ phân loại xâm hại trẻ em sẽ tìm ra giải pháp. Tỷ lệ 59,9% là người thân quen nên đây là đối tượng thời gian tới cần quan tâm giáo dục hơn

Giải pháp thời gian tới phải tăng cường quản lý Nhà nước, đặc biệt Bộ Công an, Lao động, Thương binh và Xã hội cần tập trung rà soát quy định pháp luật, tăng cường trách nhiệm của gia đình cùng nhà trường, xã hội, phối hợp thực thi pháp luật, bảo vệ quyền trẻ em trong tố tung. Phối hợp các bộ ngành để tăng cường xử lý các vụ việc một cách nhanh chóng nhất, phản ứng nhanh khi tình huống xảy ra, Đồng thời tập trung giáo dục kỹ nâng sống, kỹ năng tự bảo vệ của trẻ em. Sắp tới, Bộ sẽ phối hợp Chính phủ tổ chức hội nghị trực tuyến về phòng chống bạo lực, xâm hại trẻ em.

Ngay sau khi Bộ trưởng trả lời, đại biểu Nguyễn Quang Tuấn dã đăng đàn trả lời và cho rằng câu trả lời này chưa thuyết phục.

“Các giải pháp Bộ trưởng đưa ra tôi chưa hài lòng vì chưa có giải pháp nào mạnh. Vì đây là tội phạm khá đặc biệt, khó phát hiện, đặc biệt là bằng chứng mất dần qua thời gian, mà thời gian ở đây được tính theo giờ, theo ngày chứ không tính theo tháng, theo năm”, đại biểu Nguyễn Quang Tuấn nói.

Theo đại biểu Tuấn, vấn đề tiếp cận xử lý tin báo, tố cáo, xét xử thì chúng ta phải nhanh, mạnh mẽ mới có được bằng chứng kết tội. Đối tượng bị hại là các cháu bé khi xảy ra trường hợp đó rất hoảng loạn, và các cháu chưa nhận thức được nên khó trong lấy lời khai. Thêm nữa, việc nhận thức của cơ quan tố tụng khác nhau. Bằng chứng vừa rồi, vụ việc sơ thẩm xử ba năm tù với đối tượng nhưng phúc thẩm lại xử 18 tháng treo tại Vũng Tàu.

Đề xuất giảm nhẹ điều kiện hỗ trợ thất nghiệp

Đại biểu Trương Thị Bích Hạnh (Bình Dương) chất vấn: Tại Điều 47 Luật Việc làm 2013 có quy định: "Người sử dụng lao động được hỗ trợ kinh phí, đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp để duy trì việc làm cho người lao động đang đóng bảo hiểm thất nghiệp". Năm 2015, Chính phủ cũng ban hành Nghị định 28 để hướng dẫn thi hành điều này. Tuy nhiên, hiện nay, quy định này vẫn chưa được triển khai thực hiện. Trong khi đó, quỹ bảo hiểm thất nghiệp đang kết dư hơn 67.000 tỷ đồng.

“Xin Bộ trưởng cho biết giải pháp của bộ trong việc tổ chức thực hiện quy định này nhằm đảm bảo việc làm ổn định cho người lao động và cho doanh nghiệp, nhất là trong điều kiện doanh nghiệp phải chuyển đổi cơ cấu công nghệ trong sản xuất kinh doanh để thích ứng với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4?, đại biểu Hạn đặt câu hỏi.

Đầu giờ chiều 5-6, trả lời đại biểu Trương Thị Bích Hạnh, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cho biết, hiện Quỹ bảo hiểm thất nghiệp kết dư 67.000 tỷ đồng. 10 năm qua quỹ này đã hỗ trợ 3,6 triệu lượt người thất nghiệp; 3,2 nghìn người học nghề.

Theo quy định, doanh nghiệp muốn được hỗ trợ từ quỹ này thì phải bảo đảm ba điều kiện: đất nước suy giảm kinh tế, thay đổi cơ cấu doanh nghiệp, lý do bất khả kháng.

Bộ trưởng nói, tới đây Bộ sẽ đề xuất Ủy ban thường vụ Quốc hội cho giảm nhẹ các điều kiện để doanh nghiệp có thể tiếp cận được vốn từ quỹ này. Bộ cũng sẽ hoàn thiện chính sách bảo hiểm xã hội, nhất là bảo hiểm thất nghiệp để hỗ trợ doanh nghiệp theo thông lệ các nước đang áp dụng.

Việt Nam đủ khung pháp lý xử lý bạo lực, xâm hại trẻ em

Chất vấn Bộ trưởng Đào Ngọc Dung, đại biểu Nguyễn Tạo (Lâm Đồng) lo lắng trước tình trạng bạo lực, xâm hại trẻ em ngày càng tăng và đề nghị Bộ trưởng nêu giải pháp.

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cho rằng, hiện nay trên thế giới bình quân mỗi năm khoảng 150 triệu em bị bạo lực, trong đó 73 triệu là trẻ trai. Khu vực châu Á - Thái Bình Dương là nơi có tỷ lệ bạo lực lớn nhất.

Ở Việt Nam bình quân mỗi năm có 2.000 trường hợp bạo lực, xâm hại trẻ em, tuy nhiên thực tế có thể cao hơn do nhiều trường hợp không có thông tin.

Bộ trưởng khẳng định Việt Nam có đủ khung pháp lý để xử lý tình trạng trên, quy định trong Luật trẻ em và các Nghị định liên quan đã phân công rõ trách nhiệm từng ngành, địa phương. Chúng ta có nhiều giải pháp, như tuyên truyền vận động, đường dây nóng, xử nghiêm một số vụ nổi cộm, trực tiếp lãnh đạo Chính phủ có ý kiến chỉ đạo và với trách nhiệm quản lý nhà nước, Bộ Lao động đã trực tiếp theo dõi, đôn đốc xử lý.

Tuy nhiên, Bộ trưởng thừa nhận, gần đây xảy ra một số vụ việc xâm hại trẻ em phức tạp, gây bức xúc xã hội và dư luận lên án hành vi này.

Giải pháp thời gian tới, Bộ trưởng Lao động nói, sẽ rà soát hệ thống pháp luật, cụ thể hóa trách nhiệm của ngành, đề cao trách nhiệm gia đình, nhà trường trong phòng chống bạo lực, xâm hại trẻ em.

Tranh luận lại phần trả lời này, đại biểu Lê Thị Nga, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp (ảnh trên) cho rằng, trong số 2.000 vụ xâm hại, bạo hành trẻ em mỗi năm có 1.500 vụ xâm hại tình dục trẻ em. Đại biểu Lê Thị Nga đề nghị Bộ trưởng có giải pháp mạnh mẽ để chặn đứng tình trạng này. Đại biểu này cũng đặt câu hỏi đại diện ngành công an, cơ quan tư pháp, có khó khăn gì trong chứng minh vấn đề xâm hại trẻ em.

Khắc phục tình trạng lao động ở nước ngoài bỏ trốn

Chất vấn Bộ trưởng Đào Ngọc Dung, đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng) cho rằng: Số lượng người Việt Nam đi lao động ở nước ngoài ngày một tăng, góp phần giải quyết công ăn việc làm, tăng thu nhập cho gia đình những người đi xuất khẩu lao động, tuy nhiên lao động của chúng ta chủ yếu là lao động phổ thông, tay nghề kém nên thu nhập thấp. Nhiều doanh nghiệp thiếu trung thực, thiếu trách nhiệm với người lao động, cung cấp thông tin sai, đem con bỏ chợ khiến người lao động rơi vào tình cảnh bơ vơ, khi về nước mang công mắc nợ, tiền mất tật mang. Mặt khác, ở một số thị trường lao động tốt thì có hiện tượng nhiều lao động bỏ trốn sang làm cho doanh nghiệp khác...

Đại biểu Thúy đề nghị Bộ trưởng cho biết trách nhiệm của mình trong vấn đề này như thế nào? Bộ trưởng có giải pháp gì để nâng cao chất lượng lao động, khắc phục những bất cập nêu trên?

Trả lời câu hỏi của đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cho biết: “Có thể nói việc đưa người lao động Việt Nam đi lao động ở nước ngoài là một chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước ta. Điều này chúng ta đã được cụ thể bằng luật pháp và đặc biệt trong chương trình quốc gia về giải quyết việc làm cho người lao động thì chúng ta đã đặt mục tiêu phấn đấu đạt một triệu thanh niên, người lao động được đi lao động ở nước ngoài. Hiện tại chúng ta có khoảng 500.000 người lao động ở nước ngoài và đang tiếp tục tăng dần lên. Đặc biệt năm 2017 chúng ta đưa được 134.000 lao động sang thị trường các nước, đạt 128% so với chỉ tiêu đặt ra.

Những thị trường tiềm năng những năm trước đây chúng ta gặp khó khăn như Hàn Quốc sau bốn năm bị gián đoạn nay đã được ký kết trở lại. Gần đây lần đầu tiên chúng ta ký cấp quốc gia về quan hệ lao động với Nhật Bản và cũng là nước duy nhất ký hiệp định này với chúng ta, điều này mang lại lợi ích rất lớn, mỗi năm chúng ta có thể đưa được 100.000 người lao động sang thị trường Nhật Bản.

Tuy nhiên, một số thị trường tiềm năng có thu nhập cao tỷ lệ bỏ trốn và kết thúc hợp đồng nhưng không về nước có tỷ lệ lớn, đặc biệt là thị trường Hàn Quốc, có năm tỷ lệ bỏ trốn khi hết hợp đồng nhưng không về nước là 55%, trong khi các nước khác là 15%. Chính vì lý do này nên Hàn Quốc đã bốn năm không ký lại bản ghi nhớ với chúng ta.

Vừa qua, Chính phủ đã có quyết tâm rất cao, tập trung các giải pháp như: tổ chức ký quỹ, vận động doanh nghiệp, người lao động... Sau ba năm kiên trì, chúng ta đã ký lại được với Hàn Quốc, đặc biệt năm 2017, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ hiện nay tỷ lệ lao động trốn ở lại rút xuống còn khoảng 33%.

Bộ trưởng cho biết, qua thanh tra 51 doanh nghiệp đã phát hiện sai phạm, xử phạt hành chính hơn 3 tỷ đồng, thu hồi giấy phép hoạt động 5 doanh nghiệp, đình chỉ tạm thời 25 đơn vị. Trong số này có doanh nghiệp hoạt động 20 năm cũng bị đình chỉ, thu giấy phép.

2018 là năm đột phá về giáo dục nghề nghiệp

Mở đầu phiên chất vấn, đại biểu Trần Thị Hằng (Bắc Ninh) nêu chất vấn về nguồn nhân lực và vì sao Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội chọn năm 2018 là năm mở đầu đột phá chất lượng giáo dục nghề nghiệp?

Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cho biết, nguồn nhân lực góp vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội. Chất lượng nguồn nhân lực thấp cũng là nguyên nhân khiến năng suất lao động thấp. Trong khi đó, cơ cấu đào tạo nghề còn bất hợp lý. Chất lượng đào tạo chưa đáp ứng các yêu cầu về kỹ năng, thu nhập. Do đó, Bộ đưa giáo dục nghề nghiệp là ưu tiên hàng đầu, qua đó để góp phần chuyển dịch, nâng cao năng suất lao động.

Bộ chọn năm 2018 là năm đột phá về giáo dục nghề nghiệp, trong đó: Tiến hành quy hoạch lại toàn bộ mạng lưới giáo dục nghề nghiệp; chuyển mạnh sang tự chủ tạo động lực phát triển giáo dục nghề nghiệp; chuyển hẳn sang một hướng mới là kết nối đào tạo với doanh nghiệp, doanh nghiệp đồng hành với giáo dục nghề nghiệp, đào tạo theo đơn đặt hàng, đào tạo gắn với thị trường, với cung cầu lao động... Bộ trưởng khẳng định, đây mới là sự mở đầu, nhưng là sự mở đầu quan trọng cho một hướng đi mới.

Bên cạnh đó, Bộ sẽ đẩy mạnh sắp xếp lại các đơn vị đào tạo, sáp nhập các trung tâm cấp huyện, những trường nào không tuyển sinh được, không đáp ứng nhu cầu thì kiên quyết sắp xếp lại, thậm chí giải thể, theo tinh thần bảo đảm tinh gọn bộ máy, nhưng hoạt động có hiệu quả.

* Bộ trưởng Đào Ngọc Dung sẽ trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội về thực trạng thị trường lao động ở nước ta hiện nay, vấn đề giải quyết việc làm trong nước và đưa lao động Việt Nam ra nước ngoài làm việc theo hợp đồng. Các giải pháp nâng cao chất lượng dạy nghề; dạy nghề theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp và theo nhu cầu xã hội. Công tác chăm sóc và bảo vệ trẻ em; giải pháp khắc phục tình trạng bạo hành và xâm hại trẻ em.

Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam trả lời những chất vấn thuộc trách nhiệm, các Bộ trưởng tham gia trả lời chất vấn: Giáo dục và Đào tạo, Thông tin và Truyền thông, Ngoại giao, Công an và các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ khác tùy theo chất vấn có liên quan (nếu có).