Những kỳ tích mới
ASIAD 2018 cho thấy những bước tiến dài của thể thao châu Á. Ðoàn Thể thao Trung Quốc vẫn khẳng định được sức mạnh vượt trội của mình khi dẫn đầu bảng xếp hạng huy chương với thành tích 132 Huy chương vàng (HCV), 95 Huy chương bạc (HCB), 65 Huy chương đồng (HCÐ), bỏ xa đoàn xếp thứ hai là Nhật Bản có 75 HCV, 56 HCB, 74 HCÐ. Các VÐV Trung Quốc đoạt nhiều huy chương ở nhiều nội dung như đua thuyền (21 HCV) bơi (19 HCV), điền kinh (12 HCV), nhảy cầu (10 HCV), u-su (chín HCV), thể dục dụng cụ, bắn súng (cùng giành tám HCV). Xếp thứ hai, nhưng đoàn Nhật Bản tự hào đã giành nhiều huy chương hơn đoàn Trung Quốc ở môn bơi lội (cùng giành 19 HCV nhưng Nhật Bản có 20 HCB, Trung Quốc chỉ có 17 HCB). Nhật Bản hy vọng sẽ cạnh tranh mạnh mẽ ngôi vị dẫn đầu châu lục với Trung Quốc tại Ô-lim-pích 2020 khi họ đăng cai tổ chức thế vận hội mùa hè và sẽ không có những nội dung, vốn là thế mạnh của Trung Quốc như u-su, đánh bài… Ðoàn Hàn Quốc cũng đạt được mục tiêu lọt vào tốp ba dẫn đầu toàn đoàn với 49 HCV, 58 HCB và 70 HCÐ trong đó có tấm HCV danh giá nhất là bóng đá nam.
Thể thao đang ngày càng thu hút sự quan tâm và đầu tư của các nước. Ngay như một nước nhỏ bé như Ba-ren cũng cho thấy những thay đổi bất ngờ, khi vươn lên giành 12 HCV điền kinh (ngang Trung Quốc) với đội tuyển phần lớn là các VÐV nhập tịch. Những đầu tư như vậy phần nào tạo ra sự đua tranh quyết liệt và hấp dẫn hơn, góp phần thúc đẩy thể thao châu Á phát triển. Bên cạnh đó, đại hội đã ghi nhận hàng loạt kỷ lục thế giới mới được xác lập, cho thấy các nước châu Á đã có sự chuẩn bị kỹ càng cho đại hội. Riêng ở môn cử tạ đã có bốn kỷ lục thế giới được xác lập. VÐV người I-ran Mô-ra-đi đoạt HCV hạng 94 kg nam đã xác lập hai kỷ lục mới, trong đó thành tích cử giật đạt 189 kg phá kỷ lục cũ đã có từ năm 1999, tổng trọng lượng tạ 410 kg cho hai động tác cử giật và cử đẩy của anh cũng là kỷ lục thế giới mới. VÐV người U-dơ-bê-ki-xtan lập hai kỷ lục thế giới mới là cử đẩy 230 kg và tổng thành tích 421 kg ở hạng 105 kg cử tạ nam. Ðội bắn cung Hàn Quốc cũng lập hai kỷ lục thế giới ở nội dung cung một dây 70 m hỗn hợp và nội dung cung ba dây 50 m hỗn hợp. Gây ấn tượng nhất tại Ðại hội là kỷ lục thế giới nội dung 50 m bơi ngửa nữ của “kình ngư” trẻ người Trung Quốc Lưu Sương với thành tích bơi 26 giây 98 phá kỷ lục cũ có từ năm 2009.
Nước chủ nhà In-đô-nê-xi-a xếp hạng thứ tư toàn đoàn cũng cho thấy những tiến bộ vượt bậc khi ASIAD 2018 được tổ chức trên sân nhà. Trong số 31 HCV giành được, các VÐV của nước chủ nhà đã thể hiện được sức mạnh đáng nể khi giành nhiều HCV ở nhóm môn thể thao Ô-lim-pích như: cầu lông, xe đạp và các môn đua thuyền râu-inh, cử tạ, quần vợt. Ðoàn thể thao Thái-lan (hạng 12) và Ma-lai-xi-a cũng chứng tỏ vị thế của thể thao Ðông - Nam Á khi Thái-lan có được 11 HCV, trong đó có bốn HCV ở chương trình thi đấu Ô-lim-pích là tê-cuôn-đô, bắn súng, đua xe đạp, trong khi Ma-lai-xi-a (hạng 14) được bảy HCV, đáng kể nhất là tấm HCV ở môn đua xe đạp...
Dấu ấn thể thao Việt Nam
Ðoàn thể thao Việt Nam đã hoàn thành được nhiệm vụ, thậm chí vượt mục tiêu đề ra với bốn HCV, 16 HCB và 18 HCÐ, trong đó đáng chú ý là HCV nội dung nhảy xa môn điền kinh của VÐV Bùi Thị Thu Thảo với thành tích 6 m 55, thành tích tốt nhất trong lịch sử tham dự ASIAD của các VÐV điền kinh Việt Nam và HCV ở nội dung đua thuyền râu-inh của bốn cô gái Tạ Thanh Huyền, Lương Thị Thảo, Hồ Thị Lý và Phạm Thị Thảo. Ngoài ra, còn có thành tích đáng tự hào vượt qua các đối thủ mạnh của châu lục để đoạt HCB môn bơi của VÐV trẻ Nguyễn Huy Hoàng (18 tuổi). Có thể thấy thể thao Việt Nam đã có được sự định hướng đúng đắn trong đầu tư trọng tâm, trọng điểm cho thể thao thành tích cao, nhất là ở các nhóm nội dung nằm trong hệ thống thi đấu cơ bản của Ô-lim-pích.
Mặc dù đội tuyển bóng đá Ô-lim-pích Việt Nam không thể giành tấm HCÐ trong trận đấu cuối cùng, song việc vào được tốp bốn đội dẫn đầu châu lục tại đại hội đã cho thấy sự tiến bộ vượt bậc cùng thực lực và vị thế của bóng đá trẻ Việt Nam trên đấu trường châu lục. Những lời ngợi khen, đánh giá của giới chuyên môn, báo chí châu lục và khu vực, cũng như tình cảm và sự cổ vũ của người hâm mộ nước nhà sau mỗi trận đấu chính là những ghi nhận đặc biệt về dấu ấn của thầy trò huấn luyện viên Pắc Hang-xo tại ASIAD 2018.
Bên cạnh các thành tích nổi bật nêu trên, có thể kể thêm chiến thắng 3 - 2 của đội tuyển bóng chuyền nam Việt Nam sau khi dẫn trước 2 - 0 trước đội tuyển bóng chuyền nam Trung Quốc, một đội bóng hàng đầu châu lục. Tuy không thể giành thứ hạng cao và huy chương, nhưng chiến thắng này chắc chắn sẽ làm thay đổi cách đánh giá về bóng chuyền nam nước ta và sự quan tâm đầu tư của các nhà quản lý thể thao, vì lâu nay bóng chuyền, nhất là bóng chuyền nam chưa được đầu tư mạnh.
Cùng với những thành công, thể thao Việt Nam cũng có những thất bại đáng tiếc tại kỳ đại hội lần này. Việc nhà vô địch Ô-lim-pích Hoàng Xuân Vinh ở môn bắn súng bị loại, không vào được chung kết nội dung sở trường 10 m súng ngắn hơi nam, VÐV bơi Nguyễn Thị Ánh Viên sụt giảm thành tích cá nhân dẫn đến “trắng” huy chương hay nhà vô địch thế giới môn cử tạ Thạch Kim Tuấn chỉ giành được HCB... là những cảnh báo, cho thấy khâu đầu tư và đào tạo cho thể thao thành tích đỉnh cao vẫn còn bất cập. Với Hoàng Xuân Vinh, sau ánh hào quang Ô-lim-pích, dường như anh không còn duy trì được phong độ cần thiết khi trước đó chỉ đứng thứ nhì bắn súng khu vực tại SEA Games 2017 và đến nay đã tụt xuống hạng chín tại đấu trường châu Á. Ðối với cả ba trường hợp VÐV đỉnh cao là Hoàng Xuân Vinh, Thạch Kim Tuấn và Ánh Viên thì bản lĩnh thi đấu là rất quan trọng, dường như các VÐV này cần có sự thay đổi về huấn luyện viên, kể cả phương pháp huấn luyện phù hợp, mới mong tạo được những đột phá cần thiết và bền vững.
ASIAD 2018 khép lại với công tác an ninh được bảo đảm tuyệt đối. Tuy vẫn còn đó nhiều hạn chế về cơ sở vật chất phục vụ công tác luyện tập, thi đấu hay trong khâu tổ chức, điều hành của trọng tài, song có thể nói, với những nỗ lực tổ chức, nước chủ nhà In-đô-nê-xi-a đã có được một kỳ đại hội thể thao châu lục thành công, để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp.
