Nâng cao chất lượng sống cho nhân dân, cần xây dựng khu tái định cư thành một “đô thị thông minh thí điểm” với hạ tầng số đồng bộ, cung cấp các dịch vụ công tiện ích; điều này củng cố niềm tin và sự đồng lòng của nhân dân, tạo ra sự đồng thuận xã hội cho các dự án lớn. Đây là tinh thần xuyên suốt trong công tác lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Đồng Nai, với phương châm đặt lợi ích của người dân bị thu hồi đất lên cao nhất.
Tái định cư đi trước một bước
Đơn cử như, phục vụ triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao bắc-nam đoạn qua địa bàn tỉnh, dù dự án chưa chính thức thực hiện trên thực địa, nhưng quán triệt tinh thần chỉ đạo của Tỉnh ủy, chính quyền tỉnh Đồng Nai và các xã liên quan đã sớm vào cuộc tính toán, chuẩn bị sẵn các khu tái định cư.
Theo đó, Ủy ban nhân dân tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư các khu tái định cư tại ấp Sông Nhạn, xã Xuân Quế, quy mô khoảng 25ha và khu tái định cư tại ấp Xuân Hưng 2A, xã Xuân Hòa từ nguồn vốn ngân sách tỉnh khi phù hợp các quy hoạch có liên quan để phục vụ tái định cư Dự án đường sắt tốc độ cao bắc-nam và các dự án của tỉnh, trung ương và địa phương.
Cùng với đó, tỉnh cũng chấp thuận chủ trương bố trí tái định cư của hộ dân đủ điều kiện và bị ảnh hưởng khi thực hiện Dự án đường sắt tốc độ cao bắc-nam trên địa bàn xã Xuân Hòa vào khu tái định cư 33ha tại xã Xuân Lộc. Đây có thể coi là bước chuyển đột phá mang tính bước ngoặt trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại Đồng Nai.
Dự án đường sắt tốc độ cao bắc-nam đoạn qua địa bàn tỉnh Đồng Nai dài khoảng 82km, đi qua 12 phường, xã của tỉnh, bố trí 1 nhà ga tại Cảng hàng không quốc tế Long Thành và trạm bảo dưỡng tại xã Xuân Đường. Để triển khai dự án, tỉnh Đồng Nai phải thực hiện thu hồi diện tích đất khoảng 262ha. Qua công tác kiểm đếm sơ bộ, trong khu vực dự án, có khoảng 374 hộ dân cần được bố trí tái định cư. Đối với công tác bố trí tái định cư, hiện có 3 địa phương gồm: phường Hàng Gòn và các xã Xuân Lộc, Cẩm Mỹ đã có sẵn các khu tái định cư đáp ứng nhu cầu cho 166 hộ. Đồng thời, có 8 phường, xã chưa có sẵn các khu tái định cư và cần xây dựng các khu tái định cư với nhu cầu khoảng 208 lô đất tái định cư phục vụ dự án.
Để tạo lập quỹ đất tái định cư phục vụ triển khai các dự án trên địa bàn tỉnh, trong giai đoạn từ nay đến năm 2030, tỉnh Đồng Nai sẽ triển khai 89 dự án xây dựng các khu tái định cư. Tỉnh đã lên kế hoạch khởi công xây dựng thêm 30 khu tái định cư trong thời gian tới. Theo tính toán sơ bộ, tổng kinh phí để triển khai 89 dự án xây dựng các khu tái định cư trên địa bàn tỉnh là hơn 10,3 nghìn tỷ đồng. Chủ trương này được tiến hành dựa trên kết quả tổng hợp của ngành chức năng cho thấy, tổng nhu cầu về tái định cư trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn 5 năm tới là hơn 47 nghìn lô đất tái định cư.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai Hồ Văn Hà cho biết, để bảo đảm bố trí tái định cư cho người dân có đất bị thu hồi, tỉnh đặt mục tiêu xây dựng các khu tái định cư với tổng số lượng các lô đất tái định cư phải lớn hơn hoặc bằng tổng số lượng các hộ dân bị ảnh hưởng khi triển khai các dự án.
Sở Xây dựng khẩn trương làm việc với các chủ đầu tư 30 dự án tái định cư dự kiến khởi công xây dựng trong thời gian tới về việc lập hồ sơ tiến độ của từng dự án, xác định khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện, đề xuất xử lý, tháo gỡ nhằm đảm bảo dự án khởi công và hoàn thành theo đúng kế hoạch.
Con người là trung tâm của sự phát triển
Các dự án tái định cư tỉnh Đồng Nai xây dựng thời gian gần đây, điển hình là khu tái định cư Lộc An-Bình Sơn phục vụ người dân di dời nhường chỗ xây dựng sân bay Long Thành, hay các khu tái định cư được kiến tạo trên địa bàn các phường trung tâm như Trấn Biên, Biên Hòa…thực sự hướng đến không chỉ giải quyết nhu cầu an cư cấp bách cho bà con, mà còn góp phần tái cấu trúc không gian đô thị và củng cố nền tảng an sinh xã hội bền vững.
Trong số này, dự án Đầu tư xây dựng hạ tầng khu tái định cư hơn 49ha tại phường Phước Tân là dự án cấp bách nhằm phục vụ cho Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu sắp hoàn thành và các dự án đầu tư xây dựng khác trên địa bàn tỉnh. Dự kiến, đến cuối tháng 12/2025, dự án tái định cư này được khởi công xây dựng, tổng mức đầu tư hơn 2.800 tỷ đồng.
Theo đại diện Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Đồng Nai, đơn vị được giao làm chủ đầu tư, dự án được đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, phù hợp với quy hoạch chung của thành phố Biên Hòa (cũ) và các dự án đã, đang triển khai trong khu vực. Qua đó, hình thành không gian phát triển mới, góp phần xây dựng hệ thống đô thị bền vững, hiện đại, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Lãnh đạo tỉnh Đồng Nai cho rằng, đây là dự án tái định cư thể hiện rõ tư duy lấy con người làm trung tâm, là bước đi quan trọng trong chiến lược phát triển đô thị, đảm bảo an sinh xã hội và tạo nền tảng để triển khai thành công các dự án trọng điểm của tỉnh trong giai đoạn tới.
Về phía người dân, ông Phạm Văn Lai, phường Phước Tân, thuộc diện được bố trí tái định cư tại dự án trên, cho hay: Điều mong mỏi nhất là khu tái định cư sớm khởi công xây dựng và rút ngắn tiến độ hoàn thành để gia đình ổn định cuộc sống. Tôi hy vọng nơi đây sớm trở thành khu đô thị đáng sống, có đầy đủ hạ tầng, dịch vụ để người dân gắn bó lâu dài.
Trong nỗ lực điều hành quyết liệt cụ thể hóa quan điểm chỉ đạo của Tỉnh ủy Đồng Nai lấy con người là trung tâm của sự phát triển, bảo đảm nơi ở mới cho người bị thu hồi đất phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, người đứng đầu chính quyền tỉnh Đồng Nai cho biết, để bảo đảm chỗ ở cho người dân bị thu hồi đất thực hiện các dự án phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng-an ninh, Đồng Nai sẽ quy hoạch, đầu tư xây dựng các khu tái định cư theo mô hình khu đô thị.
Yêu cầu đặt ra là các khu tái định cư phải được bố trí ở vị trí thuận lợi, hạ tầng giao thông kết nối tốt, đầy đủ tiện ích. Như vậy, không chỉ chất lượng cuộc sống của người dân được đảm bảo mà công tác giải phóng mặt bằng các dự án hạ tầng sẽ thuận lợi hơn, tạo dư địa phát triển cho địa phương.
