Vùng ngã ba Hạc Trì (thuộc phường Bạch Hạc, TP Việt Trì, Phú Thọ) nằm trên hợp lưu của ba dòng sông: sông Hồng - sông Lô - sông Ðà. Bến Hạc trắng ngày xưa là cửa ngõ của châu thành, nơi bốn phương đổ về hội họp.
Ngã ba Hạc Trì nổi danh là vùng sông nước hữu tình, sơn thanh thủy tú; là nơi "đất lành chim đậu", "sơn chầu thủy tụ". "Khí thiêng sông núi" đã tạo nên thế "Tiến khả dĩ công, thoái khả dĩ thủ cho quân ta". Trải qua bề dày lịch sử dân tộc đấu tranh chống xâm lược, trong những cuộc giao tranh lớn và kéo dài ấy, không có cuộc đấu tranh chống xâm lược ngoại bang nào mà người dân Bạch Hạc không đóng góp sức người, sức của, tiêu biểu: thời kỳ Hai Bà Trưng xuất hiện nữ tướng Nàng Nội, thời Trần xuất hiện tướng Lân Hổ...
Từ lâu đời, nơi đây hình thành khu di tích đền chùa Tam Giang tọa lạc trên vị trí tuyệt đẹp được người xưa chọn phương cắm hướng ngay trên bãi sa bồi của hợp điểm Tam Giang. Ðền Tam Giang Bạch Hạc thờ Cao quan Ðại Vương, húy là Thổ Lệnh và Thạch Khanh đã có công tìm phương thuốc quý chữa trị bệnh tật cho muôn dân, khi mất lại rất linh ứng giúp cho các tướng lĩnh đánh giặc ngoại xâm giữ nước. Thời Trần, Trần Hưng Ðạo khi đánh giặc được Thổ Lệnh - Thạch Khanh ngầm theo giúp, Trần Hưng Ðạo đã gia phong làm Hộ quốc bảo dân Ðại Vương và cho trang Bạch Hạc cùng nhiều địa phương khác đời đời thừa tự. Tại bến sông Bạch Hạc, Chiêu Văn Vương Trần Nhật Duật đã luyện chiến thuyền, đánh đuổi giặc Nguyên Mông, có công với nước, với làng nên được cấp điền trạch nơi Bạch Hạc làm thái ấp. Nhân dân trân trọng vị vương hầu có nhiều công trạng này nên đã tạc tượng tôn thờ cạnh Thánh Hạc - Thổ Lệnh Ðại Vương.
Ðền chùa Tam Giang với cảnh trên đền dưới bến, trên bến dưới thuyền đời sống sông nước giữ vai trò chủ đạo của cư dân vùng này và con thuyền trở thành phương tiện vô cùng quan trọng trong cuộc sống của họ. Nơi đây đã từng diễn ra nhiều cuộc tập luyện quân thủy của Hai Bà Trưng, tiền Lê, Trần Nhật Duật... và cũng từ lâu đời nơi đây đã hình thành lễ hội bơi chải độc đáo. Không khí cuộc đua bơi chải thật tưng bừng náo nhiệt, âm vang cả một khúc sông, với hình ảnh dưới sông là các thuyền chải rực lên tiếng trống, tiếng chiêng, các sắc mầu ngày hội lộng lẫy, thuyền chải lướt nhanh, các tay chèo đều tăm tắp, trên bờ náo nhiệt tưng bừng tiếng reo hò, tiếng trống cổ động của khắp nơi hội tụ về. Hiện nay bơi chải truyền thống Bạch Hạc được khôi phục, phát triển trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương.
Quy mô lễ hội được mở rộng gồm các đội chải của các xã, phường trong toàn thành phố Việt Trì tham gia, đường đua 5 ki-lô-mét xuất phát từ bến Ðình bơi ngược xuyên qua gầm cầu Việt Trì vòng xuống bến Gót rồi trở lại bến Ðình. Không khí lễ hội thật sôi động và trở thành một chương trình hoạt động văn hóa thể thao rất hấp dẫn, thiết thực phục vụ Giỗ Tổ Hùng Vương. Ý tưởng này rất phù hợp với yêu cầu hiện tại nhằm mở rộng không gian lễ hội Ðền Hùng cả về bề rộng và chiều sâu. Từ năm 2000, lễ hội bơi chải truyền thống Bạch Hạc đã được đưa vào chương trình thi đấu các môn thể thao tại Ðại hội thể thao TP Việt Trì và Ðại hội thể dục thể thao toàn tỉnh Phú Thọ, ý tưởng này được đông đảo khán giả đồng tình ủng hộ.
Ðể bơi chải truyền thống Bạch Hạc có vị trí xứng đáng là nơi cửa ngõ Ðền Hùng có nội dung hoạt động phong phú, góp phần khai thác tiềm năng du lịch của TP Việt Trì và tỉnh Phú Thọ, ngoài việc giữ được phần lễ trang nghiêm, lại có thể mạnh dạn mở rộng không gian và quy mô lễ hội. Trước hết, lễ hội cần được mở rộng có quy mô vùng, miền không chỉ có các đội chải của TP Việt Trì mà còn có các đội chải của các huyện, thị trong toàn tỉnh và tiến tới các đội chải của các tỉnh bạn về dự cuộc đua trong mỗi dịp lễ hội. Tiếp tục nghiên cứu điều kiện tự nhiên, nếu điều kiện cho phép nên khôi phục lại lộ trình đường đua theo lệ cũ, bơi từ Bạch Hạc đến đền Tiên Cát, tạo ảnh hưởng của lễ hội rộng lớn hơn.
Trên bờ, cần khai thác đưa vào một số loại hình hoạt động văn hóa thể thao hấp dẫn kết hợp tổ chức các hoạt động thể thao truyền thống và thể thao hiện đại tại khuôn viên khu di tích như thi đấu quyền, kiếm, chọi gà, tung còn, cướp cầu, thi đấu bóng chuyền, cầu lông... tạo ra một không gian lễ hội hoành tráng và rộng lớn; kết hợp giới thiệu văn hóa ẩm thực địa phương như các món ăn về cá vùng Bạch Hạc, đặc biệt là cá, bánh dày Bạch Hạc, giới thiệu các hàng thủ công mỹ nghệ của địa phương, bán những kỷ vật riêng của hội.
