Trong bối cảnh đó, các đơn vị điện lực đã chủ động triển khai nhiều kịch bản vận hành lưới điện; đồng thời, tuyên truyền khách hàng chung tay sử dụng điện tiết kiệm theo đúng chỉ đạo của Chính phủ.
Nhu cầu tiêu thụ điện “nhảy vọt” vì nắng nóng
Nhiều ngày qua, tại Thành phố Hồ Chí Minh liên tục ghi nhận các đợt nắng nóng gay gắt với nhiệt độ dao động từ 36-37oC, thực tế ngoài trời có thời điểm nhiệt độ lên đến 40- 42oC. Nắng nóng khiến cho nhu cầu của các hộ gia đình và tòa nhà công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh sử dụng nhiều các thiết bị làm mát tăng cao, kéo theo sản lượng điện tiêu thụ cũng tăng vọt. Số liệu thống kê từ Trung tâm điều độ hệ thống điện Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy, ngày 7/4, sản lượng điện toàn thành phố đạt mức 185,67 triệu kWh với công suất đỉnh (Pmax) là 8.888 MW. Ngày tiếp theo (8/4), con số này đã tiếp tục bị phá vỡ khi sản lượng đạt ngưỡng 190,69 triệu kWh và công suất đỉnh vọt lên tới 9.107 MW. Đáng chú ý, lượng điện tiêu thụ ngày 8/4 đã vượt qua mức kỷ lục của năm 2025 (178,81 triệu kWh ghi nhận ngày 5/8/2025), cao hơn đến 6,63%.
Dự báo, đỉnh điểm tiêu thụ điện sẽ còn tiếp tục dịch chuyển lên cao vào cuối tháng 4 và tháng 5 khi thời tiết bước vào giai đoạn nắng nóng nhất. Thống kê cũng cho thấy, công suất cực đại (Pmax) tháng 3/2026 đạt 10.595 MW, tăng 6,67% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế quý I, sản lượng điện nhận đạt 17,804 tỷ kWh, tăng 4,17%; sản lượng điện thương phẩm đạt 17,23 tỷ kWh, tăng 4,93%. Trong đó, khu vực công nghiệp-xây dựng chiếm hơn 52% cơ cấu tiêu thụ, cũng là động lực chính kéo tăng trưởng phụ tải.
Để bảo đảm nguồn cung điện liên tục trong mọi tình huống, ngành điện Thành phố Hồ Chí Minh và ngành điện miền nam đã chủ động triển khai nhiều công tác bảo đảm cung cấp điện an toàn, đầy đủ và liên tục để phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và nhu cầu sinh hoạt của người dân. Theo đó, các đơn vị đã hoàn tất công tác bảo trì, sửa chữa lưới điện có gián đoạn cung cấp điện từ cuối tháng 3. Dự báo từ tháng 4 đến tháng 7, các tỉnh, thành phố phía nam bước vào cao điểm nắng nóng, phụ tải điện tiếp tục tăng mạnh, nhất là khung giờ cao điểm tối. Trong bối cảnh đó, ngành điện miền nam đã xây dựng các kịch bản phụ tải với công suất cực đại cả năm có thể đạt đến 12.002 MW, tăng hơn 15% so với năm 2025. Còn tại Thành phố Hồ Chí Minh, trong các tháng cao điểm mùa khô, ngành điện thành phố hạn chế tối đa việc cắt điện công tác theo kế hoạch, đồng thời ưu tiên áp dụng các công nghệ hiện đại như thi công live-line (sửa chữa trên lưới đang mang điện), rửa sứ online và sử dụng máy biến thế lưu động để bảo đảm sinh hoạt của người dân không bị ảnh hưởng.
Chú trọng công tác tuyên truyền tiết kiệm điện
Từ thực tế cao điểm mùa khô năm nay, ngành điện đã và đang triển khai quyết liệt các giải pháp theo Chỉ thị số 09/ CT-TTg (về tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng) và Chỉ thị số 10/CT-TTg (về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà) của Thủ tướng Chính phủ. Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực Thành phố Hồ Chí Minh Bùi Trung Kiên cho biết: Đơn vị đã chủ động làm việc và đạt được thỏa thuận với 3.150 khách hàng sản xuất lớn về việc dịch chuyển phụ tải (từ 5-10% công suất) khỏi khung giờ cao điểm đêm (từ 17 đến 20 giờ) sang sau 22 giờ. Cùng với đó, hơn 3.660 khách hàng sản xuất, dịch vụ đã ký cam kết thực hiện điều chỉnh phụ tải (DR) khi có thông báo, với tổng tiềm năng dịch chuyển lên đến 210 MW. Tương tự, ngành điện miền nam cũng đẩy mạnh các chương trình điều chỉnh và dịch chuyển phụ tải. Đến cuối tháng 3, đã có 5.205 khách hàng lớn tham gia chương trình điều chỉnh phụ tải, với tổng công suất tiết giảm hàng trăm MW. Đồng thời, hơn 4.500 khách hàng tham gia dịch chuyển phụ tải, với công suất tiềm năng khoảng 589 MW.
Để chủ động thực hiện công tác cấp điện ổn định, các đơn vị cũng đã trình Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố phê duyệt kế hoạch cung cấp điện năm 2026; xác định danh sách khách hàng quan trọng; đồng thời chuẩn bị phương án ứng phó trong trường hợp hệ thống điện mất cân đối cung-cầu. Ngoài ra, các đơn vị cũng tăng cường kiểm tra, xử lý các điểm có nguy cơ quá tải; đẩy nhanh tiến độ các công trình lưới điện trọng điểm; bảo đảm khả năng liên kết, chuyển tải linh hoạt giữa các khu vực. Ủy ban nhân dân các địa phương cũng có văn bản yêu cầu các sở, ngành chức năng thực hiện công tác phối hợp thực hiện công tác tiết kiệm điện với mục tiêu đặt ra là tiết kiệm tối thiểu 3% lượng điện năng trong năm và 10% trong các tháng cao điểm mùa khô.
Ngành điện, Sở Công thương các địa phương cũng xác định, mặc dù hệ thống hiện nay vẫn bảo đảm cân bằng cung-cầu, song những yếu tố bất định như thời tiết cực đoan, biến động thị trường năng lượng thế giới có thể tác động đến khả năng cung ứng điện. Do đó, các đơn vị xác định phải chủ động xây dựng phương án trong mọi tình huống, kể cả kịch bản xấu nhất. Về giải pháp dài hạn, các địa phương cần thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà và nguồn năng lượng tại chỗ. Mục tiêu đặt ra là nâng tỷ lệ lắp đặt tại cơ quan, doanh nghiệp và hộ gia đình, qua đó góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia. Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý vận hành cũng được đẩy mạnh, giúp nâng cao hiệu quả điều hành và giám sát hệ thống điện.
Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng cao, việc sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả không chỉ giúp giảm chi phí cho từng hộ gia đình mà còn góp phần bảo đảm vận hành an toàn, ổn định cho hệ thống lưới điện quốc gia. Các chuyên gia khuyến nghị: Người dân cần thay đổi thói quen sử dụng điện hợp lý như hạn chế sử dụng đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn vào giờ cao điểm; ưu tiên sử dụng điện vào các khung giờ thấp điểm, nên sử dụng các thiết bị điện hiệu suất cao, lựa chọn các thiết bị dán nhãn năng lượng, thay thế dần các thiết bị tiêu tốn nhiều điện năng. Người dân nên ứng dụng các công nghệ để theo dõi và quản lý lượng điện tiêu thụ. Việc tham gia các chương trình tiết kiệm điện do ngành điện và địa phương phát động sẽ giúp tạo hiệu ứng lan tỏa rộng rãi, góp phần hình thành văn hóa sử dụng điện tiết kiệm, bền vững trong xã hội.
