Tròn ba năm kể từ ngày xung đột giữa lực lượng Hamas và Israel bùng phát (7/10/2023), Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres kêu gọi các bên liên quan đạt được lệnh ngừng bắn lâu dài, cho phép viện trợ nhân đạo trên quy mô lớn và tôn trọng luật pháp quốc tế. Song, trên thực tế, bầu không khí vẫn đang trở nên ngày một căng thẳng, trên khắp Trung Đông.

Theo phóng viên TTXVN tại ASEAN, giới chuyên gia kinh tế dự báo khu vực ASEAN+3 sẽ đạt mức tăng trưởng kinh tế 4,1% trong cả 2 năm 2026 và 2027 bất chấp tác động từ cú sốc năng lượng tại Trung Đông.

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, tàu sân bay USS George H.W. Bush của Mỹ sẽ trở lại Trung Đông sau khi kết thúc chuyến nghỉ và tiếp tế tại Thái Lan, trong bối cảnh Washington tiếp tục duy trì lực lượng đáng kể tại khu vực và tăng cường hỗ trợ cho chiến dịch của Saudi Arabia nhằm vào lực lượng Houthi tại Yemen.

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Iran đề xuất mở lại Eo biển Hormuz sau 7 ngày, yêu cầu Mỹ tháo gỡ trừng phạt và chấm dứt các hoạt động không thiện chí tại Trung Đông.

Tình hình tại Trung Đông đang chứng kiến những diễn biến căng thẳng mới, với việc Syria có nguy cơ trở thành điểm nóng đối đầu giữa Israel và Thổ Nhĩ Kỳ. 

Tại cuộc họp báo trước thềm Tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc năm 2026, ngày 16/9, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng tại khu vực Trung Đông và Ukraine.

Tình trạng thiếu hụt nhiên liệu đang trở nên đặc biệt nghiêm trọng, khi các nhà máy lọc dầu dù đang hoạt động hết công suất vẫn không đủ để bù đắp nguồn cung từ Trung Đông và Nga bị mất.

Ngày 12/9, Bahrain tuyên bố sẽ không tham gia cuộc họp dự kiến giữa các quốc gia vùng Vịnh và Iran tại Oman nhằm thảo luận về eo biển Hormuz, cho đến khi quan hệ ngoại giao giữa Manama và Tehran được khôi phục.

Xung đột tại Trung Đông đã bước sang tháng thứ bảy mà chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Eo biển Hormuz vẫn dậy sóng. Việc Mỹ và Iran đều tỏ thái độ cứng rắn, không nhượng bộ khiến cuộc chiến còn dai dẳng.

Ngày 21/8, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho rằng đã đến lúc chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tháng giữa Iran với Mỹ và Israel, đồng thời nhấn mạnh Tehran đang ở “vị thế mạnh hơn”.

Chính quyền Syria ngày 18/8 cáo buộc Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào sân bay quân sự Abu al-Duhur ở tỉnh Idlib, miền tây bắc nước này. 

Theo phóng viên TTXVN tại Cairo, ngày 16/8, Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Jared Kushner, đã gặp các bên trung gian hòa giải Ai Cập, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ tại Cairo để thúc đẩy thực hiện kế hoạch hòa bình Gaza trong bối cảnh Israel vẫn tiếp tục không kích vào vùng lãnh thổ này.

Căng thẳng trên các tuyến hàng hải chiến lược ở khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi lực lượng Mỹ tấn công một tàu hàng tại vịnh Oman.

Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận tuyên bố sẽ đáp trả các cuộc tấn công liên tục của lực lượng Houthi, trong bối cảnh làn sóng tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái gia tăng nhằm vào các khu vực ở Yemen do Chính phủ kiểm soát, làm tăng nguy cơ xảy ra giao tranh quy mô lớn.

Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ngày 7/8 đã ký hiệp ước phòng thủ ba bên. Đây là bước ngoặt địa chính trị quan trọng, có thể làm biến đổi sâu sắc cấu trúc an ninh khu vực Trung Đông và Nam Á.

Lượng khí đốt dự trữ của Liên minh châu Âu (EU) đang ở mức thấp nhất kể từ năm 2011. Trong bối cảnh khí hậu biến đổi bất thường và khắc nghiệt, lượng khí đốt dự trữ ít ỏi khiến nhiều người dân và doanh nghiệp châu Âu không khỏi lo lắng trước viễn cảnh mùa đông lạnh giá sắp tới.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei ngày 4/8, cho biết tiến trình đàm phán giữa nước này và Oman về hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz đang diễn ra theo hướng tích cực, tập trung vào việc thiết lập các tuyến hàng hải an toàn cho tàu thuyền.

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Ngày 31/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump triệu tập cuộc họp Nội các tại khu nghỉ dưỡng dành cho tổng thống tại Trại David (bang Maryland) để thảo luận các vấn đề an ninh quốc gia, với trọng tâm là diễn biến xung đột với Iran và tình hình tại Dải Gaza.

Bộ Thương mại Mỹ ngày 30/7 cho biết nền kinh tế nước này tăng trưởng thấp hơn dự kiến trong quý II năm nay, khi Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nền kinh tế lớn nhất thế giới chỉ tăng với tốc độ thường niên 1,5%, trong khi lạm phát trong tháng 6 vẫn cao hơn mức mục tiêu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Lo ngại nguồn cung từ Trung Đông tiếp tục trở thành tâm điểm của thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới trong phiên giao dịch ngày 29/7, đưa giá các mặt hàng năng lượng đồng loạt tăng mạnh và góp phần kéo chỉ số MXV-Index tăng 1,1% lên 2.762 điểm.

Tại Trụ sở Liên hợp quốc ở New York, Mỹ, dưới sự chủ trì của Cộng hòa Dân chủ Congo, nước giữ vai trò Chủ tịch Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc tháng 7, Hội đồng Bảo an đã tổ chức phiên thảo luận mở về “Tình hình Trung Đông, bao gồm cả vấn đề Palestine”.

Việt Nam kiên định ủng hộ quyền chính đáng và bất khả xâm phạm của nhân dân Palestine về tự quyết, cũng như việc Nhà nước Palestine trở thành thành viên đầy đủ của Liên hợp quốc; đồng thời tiếp tục ủng hộ giải pháp hai Nhà nước, hướng tới một nền hòa bình công bằng, toàn diện và lâu dài tại Trung Đông.

Việc liên tiếp xảy ra các vụ tấn công vào tàu thuyền của Saudi Arabia ở Biển Đỏ có nguy cơ mở thêm một “mặt trận mới” trong cuộc xung đột căng thẳng tại Trung Đông.

Ngày 23/7, Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) về chính sách đối ngoại, bà Kaja Kallas, đã yêu cầu lực lượng Houthi ở Yemen ngừng các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền di chuyển trên Biển Đỏ sau khi có 2 tàu của Saudi Arabia bị lực lượng này tấn công.

Căng thẳng Trung Đông tiếp tục “đốt nóng” thị trường hàng hóa trong phiên giao dịch ngày 22/7. Giá dầu tăng mạnh trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung, trong khi mặt bằng giá năng lượng cao cũng tiếp thêm động lực cho thị trường nhiên liệu sinh học và đậu tương.

Trong bối cảnh giao tranh ở Trung Đông tiếp tục leo thang nghiêm trọng, các nỗ lực ngoại giao đang được khẩn trương thúc đẩy, Bộ trưởng Nội vụ Iran Eskandar Momeni và Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Pakistan Asim Munir đã nhất trí tăng cường phối hợp nhằm bảo đảm an ninh khu vực.

Xung đột tại Trung Đông tiếp tục leo thang khi giao tranh lan rộng tại khu vực Vùng Vịnh. Ngày 21/7, Kuwait, Bahrain và Jordan liên tiếp hứng chịu các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) từ Iran, trong khi Mỹ duy trì các đợt không kích nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự trên lãnh thổ Iran.