- Thưa đồng chí, Hội nghị Trung ương 4 mới đây đã thống nhất mở rộng phạm vi, bổ sung, làm rõ hệ thống những biểu hiện của sự suy thoái về tư tưởng chính trị và đạo đức, lối sống... trong đó nhấn mạnh: nguy hiểm nhất là sự phai nhạt lý tưởng cách mạng, không kiên định con đường xã hội chủ nghĩa, mơ hồ, dao động, thiếu niềm tin. Xin đồng chí lý giải rõ hơn, vì sao Trung ương Đảng lại nhìn nhận vấn đề này ở vị trí quan trọng như vậy trong công tác xây dựng Đảng giai đoạn hiện nay?
- Tại Hội nghị Trung ương 4 khóa XIII mới đây, Trung ương chủ trương mở rộng phạm vi và nhận diện rõ hơn nữa những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" nhằm tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện. Trong bối cảnh đất nước bước vào thời kỳ phát triển mới với nhiều thuận lợi, thời cơ lớn, đồng thời cũng đối mặt với nhiều khó khăn, thử thách gay gắt; con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mở ra nhiều triển vọng tươi sáng, nhưng cũng còn phải phấn đấu lâu dài, gian khổ; các thế lực phản động, thù địch, cơ hội chính trị tăng cường chống phá Đảng, chống phá chế độ..., Ban Chấp hành Trung ương đặc biệt nhấn mạnh tính chất nguy hại của biểu hiện phai nhạt lý tưởng, không kiên định, mơ hồ, mất niềm tin vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội.
Dân ta có câu: Có niềm tin là có tất cả, mất niềm tin là mất hết. Đối với người đảng viên cộng sản, niềm tin và sự kiên định mục tiêu lý tưởng xã hội chủ nghĩa là phẩm chất có ý nghĩa nền tảng tạo thành bản lĩnh, dũng khí và sức mạnh. Với niềm tin mãnh liệt, sự kiên định không gì lay chuyển được, biết bao người con ưu tú, kiên trung của Đảng trong muôn vàn gian lao, thử thách khắc nghiệt đã chiến đấu, tự nguyện hy sinh cả cuộc đời mình cho sự nghiệp vinh quang của Đảng, của dân tộc, vì lý tưởng độc lập dân tộc, chủ nghĩa xã hội. Phai nhạt lý tưởng, mất niềm tin vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, giảm sút tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân chính là biểu hiện sự suy thoái từ gốc, từ bản chất của người đảng viên. Dao động, ngả nghiêng về lý tưởng, về lập trường là con đường rất ngắn xô đẩy người đảng viên vào con đường lầm lạc, hoặc buông xuôi, trốn tránh trách nhiệm; hoặc buông thả, tự đánh mất mình; thậm chí bất mãn, dễ bị lôi kéo, kích động phản lại chính con đường một thời đã lựa chọn. Những biểu hiện này nguy hại đối với bản thân người đảng viên, đồng thời làm tổn thương đến thanh danh của Đảng, làm giảm sút sự thống nhất và sức mạnh chiến đấu của Đảng, ảnh hưởng lớn đến sự đồng thuận xã hội, vì vậy phải kiên quyết ngăn ngừa và xử lý nghiêm minh.
- Chủ nghĩa cá nhân được coi là nguyên nhân chính của tình trạng suy thoái đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên. Vậy, phải khắc phục những hạn chế nào để vừa bảo đảm kỷ luật nghiêm minh đối với người sai phạm, vừa bảo vệ bằng được cán bộ liêm chính, thưa đồng chí?
- Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta luôn nhấn mạnh phải nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân, bởi suy đến cùng, chủ nghĩa cá nhân chính là nguyên nhân của mọi nguyên nhân dẫn đến những sai lầm, khuyết điểm nghiêm trọng, làm tổn hại đến lợi ích của đất nước, của nhân dân, của Đảng. Thực tiễn thời gian qua cho thấy, những cán bộ, đảng viên suy thoái về chính trị tư tưởng, đạo đức, lối sống, về bản chất, đều bị chủ nghĩa cá nhân tác động, chi phối mà biểu hiện phổ biến là đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích của tập thể; đặt ý muốn cá nhân trên các nguyên tắc, quy định của tổ chức; lợi dụng danh nghĩa tổ chức để mưu cầu lợi ích cá nhân, gia đình, phe nhóm. Thực tế này cho chúng ta bài học sâu sắc về công tác xây dựng Đảng nói chung, công tác cán bộ nói riêng. Thực hiện nghiêm các nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình; làm tốt công tác giáo dục, quản lý cán bộ, đảng viên, mấu chốt là phát hiện, đánh giá chính xác cán bộ, bố trí, đề bạt đúng, phát huy tốt năng lực, phẩm chất của cán bộ đi đôi với thường xuyên kiểm soát chặt chẽ, sàng lọc, thay thế kịp thời, xử lý nghiêm minh những cán bộ sai phạm, thoái hóa, biến chất. Thực hành dân chủ rộng rãi, thực chất đi đôi với siết chặt kỷ cương, kỷ luật của Đảng, bảo đảm phải - trái, công - tội phân minh, khen - chê, thưởng - phạt rõ ràng. Đó chính là phương thức hiệu nghiệm để khuyến khích, bảo vệ, phát huy cán bộ liêm chính, dám nói, dám làm và sàng lọc, đào thải kịp thời những cán bộ tha hóa, sai phạm.
- Từ kinh nghiệm thực tiễn, với bề dày công tác của mình, đồng chí có thể đề xuất giải pháp để xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng đòi hỏi của thời đại?
- Thực tiễn công tác cho thấy, muốn xây dựng được đội ngũ cán bộ tốt phải xây dựng được một môi trường hoạt động, cống hiến lành mạnh. Làm việc trong một môi trường đoàn kết, dân chủ, kỷ cương, nhân văn, người cán bộ được tôn trọng; có điều kiện phát triển toàn diện, hoàn thiện nhân cách; có động lực cống hiến; có khả năng tự kiềm chế, tự kiểm soát để tránh những sai lầm. Ở đây, vai trò người đứng đầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Hạnh phúc đối với cán bộ là được sống, làm việc trong một môi trường mà người đứng đầu thật sự có tâm, có tầm, có tài.
Theo thống kê, giai đoạn 2013 - 2020, cấp ủy, Ủy ban Kiểm tra các cấp đã thi hành kỷ luật hơn 131 nghìn đảng viên. Riêng trong nhiệm kỳ Đại hội XII của Đảng, đã thi hành kỷ luật hơn 87 nghìn cán bộ, đảng viên; trong đó, có hơn 3.200 đảng viên bị kỷ luật liên quan tham nhũng; thi hành kỷ luật hơn 110 cán bộ thuộc diện Trung ương quản lý. Số liệu mới đây nhất, trong 9 tháng năm 2021, cấp ủy các cấp đã thi hành kỷ luật 126 tổ chức đảng và hơn 9.300 đảng viên.
- Trân trọng cảm ơn giáo sư!
