Nguy cơ bùng nổ nội chiến ở Xy-ri

Sau khi Liên đoàn A-rập (AL) quyết định đình chỉ tư cách thành viên AL của Xy-ri, chính quyền của Tổng thống Át-xát đang phải đối mặt sức ép dồn dập ở cả trong và ngoài nước.

Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao AL tổ chức tại Thủ đô Ra-bát (Ma-rốc) đã đặt thời hạn ba ngày (từ 17 đến 19-11) để Xy-ri thực thi thỏa thuận hòa bình của AL mà trước đó Ða-mát đã chấp nhận. Thỏa thuận này yêu cầu chính quyền Xy-ri thả tù nhân, rút các lực lượng an ninh khỏi các đường phố và tiến hành đàm phán với phe đối lập. Tại hội nghị này, AL yêu cầu các bộ trưởng kinh tế AL soạn thảo một kế hoạch áp đặt trừng phạt kinh tế đối với Xy-ri để trình lên Hội đồng AL. Ðồng thời, AL đề nghị cử 500 quan sát viên tới Xy-ri để đánh giá tình hình nước này và giúp thực thi kế hoạch hòa bình. Tuy nhiên, bất chấp thời hạn chót, bạo lực tiếp tục gia tăng ở nước này. Gần đây nhất, ngày 20-11, sau vài giờ hết thời hạn chót, "Quân đội Xy-ri tự do" đã nã rốc-két vào trụ sở của đảng BAATH cầm quyền ở Thủ đô Ða-mát. Cuộc tiến công này nhằm trả đũa việc chính quyền Xy-ri từ chối thả hàng nghìn tù nhân và rút lực lượng an ninh khỏi các thành phố. Ðây là lần đầu lực lượng đối lập mở cuộc tiến công ở thủ đô kể từ khi bùng nổ các cuộc biểu tình chống Tổng thống Át-xát. Cùng ngày, AL đã bác bỏ yêu cầu của Xy-ri về việc sửa đổi kế hoạch của AL cử phái đoàn 500 quan sát viên đến Xy-ri để đánh giá tình hình tại nước này, vì yêu cầu sửa đổi của Ða-mát đã làm thay đổi cơ bản tính chất của phái đoàn tìm kiếm sự thật của AL.

Mặc dù lo ngại trước vòng xoáy bạo lực đang gia tăng, Tổng thống Át-xát vẫn khẳng định lực lượng an ninh của nước này phải thực thi các biện pháp cứng rắn để ngăn chặn những hành vi vi phạm pháp luật. Ông cho rằng, con đường duy nhất để truy quét các phần tử vũ trang, ngăn chặn các luồng vũ khí từ bên ngoài xâm nhập Xy-ri và chặn đứng các hành vi phá hoại là phải thực thi pháp luật và duy trì trật tự xã hội. Trong khi đó, "Quân đội Xy-ri tự do" đã tuyên bố thành lập một hội đồng quân sự tạm thời nhằm lật đổ chính quyền Xy-ri hiện nay, giúp người dân tránh các cuộc đàn áp của chính quyền và ngăn chặn tình trạng hỗn loạn trong nước. Hội đồng Dân tộc Xy-ri (SNC) đã kêu gọi LHQ cử lực lượng gìn giữ hòa bình tới Xy-ri.

 Chính quyền Xy-ri cũng đang chịu sức ép lớn từ bên ngoài. Anh, Pháp và Ðức đã trình lên Ủy ban nhân quyền của Ðại Hội đồng LHQ dự thảo nghị quyết lên án "hành vi lạm dụng nhân quyền" của Chính phủ Xy-ri. Các đại sứ của ba nước này tại LHQ đã tiếp xúc với đại sứ các nước A-rập tại LHQ nhằm tìm kiếm sự ủng hộ dự thảo nghị quyết này. Người phụ trách chính sách đối ngoại của Liên hiệp châu Âu (EU), bà C.A-stơn, đã mời Tổng Thư ký AL N.An A-ra-bi dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao EU, dự kiến vào ngày 1-12 tới, để thảo luận cách thức gia tăng sức ép đối với Xy-ri. Pháp cho biết, Pa-ri đang bàn bạc với phe đối lập ở Xy-ri để thành lập một chính quyền thay thế chính quyền của ông Át-xát. Quốc vương Gioóc-đa-ni Áp-đun-la II cho rằng vì lợi ích quốc gia, Tổng thống Át-xát nên từ chức. Ðây là nhà lãnh đạo A-rập đầu tiên công khai kêu gọi ông Át-xát từ chức. Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ đã ngừng các dự án khai thác dầu mỏ chung tại sáu giếng dầu ở Xy-ri và đang xem xét việc bán điện cho nước này nếu căng thẳng tiếp tục leo thang giữa những người biểu tình và các lực lượng của chính quyền Ða-mát. An-ca-ra cũng đang xem xét kế hoạch lập vùng cấm bay hoặc những vùng đệm để bảo vệ dân thường.

Những diễn biến nói trên khiến cộng đồng quốc tế lo ngại về nguy cơ bùng nổ nội chiến ở Xy-ri và sự can thiệp từ bên ngoài vào công việc nội bộ của nước này. Bộ trưởng Ngoại giao Pháp A.Guýp-pê đã cảnh báo rằng "hai gọng kìm đang ngày càng siết chặt" Tổng thống Át-xát. Bộ trưởng Ngoại giao Nga X.La-vrốp cho rằng, những cuộc tiến công của phe đối lập vào các cơ sở của Chính phủ Xy-ri "gần giống như một cuộc nội chiến toàn diện". Mát-xcơ-va cũng kịch liệt phản đối phương Tây đang mưu toan "quốc tế hóa cuộc khủng hoảng ở Xy-ri" và cảnh báo rằng, việc này có thể dẫn đến hành động can thiệp quân sự của phương Tây "theo nghị quyết của LHQ" như từng xảy ra đối với Li-bi trong thời gian qua. Trong cuộc trả lời phỏng vấn hãng truyền thông NBC (Mỹ), Bộ trưởng Ngoại giao H.Clin-tơn nêu rõ rằng, một lực lượng đối lập được vũ trang tốt và được hậu thuẫn tài chính tốt, do những thành phần ly khai của quân đội Xy-ri cầm đầu, có thể gây ra nội chiến chống lại chế độ của Tổng thống Át-xát.