Đây là đợt trao trao kết quả cho thân nhân liệt sĩ lần thứ ba trong hoạt động xác định hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin của các chiến sĩ quân tình nguyện Việt Nam và chuyên gia quân sự giúp Lào hy sinh tại Mặt trận 31 thuộc khu vực Xiêng Khoảng, Lào. Hiện hài cốt đang an táng tại lô A5, A6, A7 Nghĩa trang liệt sĩ hữu nghị Việt - Lào, huyện Anh Sơn, tỉnh Nghệ An.
Trước đó, hai đợt đầu tiên đã trao thông tin và kết quả giám định ADN cho thân nhân của 49 liệt sĩ.
Về việc triển khai xác định hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin tại Nghĩa trang hữu nghị Việt - Lào, ông Đào Ngọc Lợi, Phó Cục trưởng Cục Người có công (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) cho biết, ngày 7-9-2012, Ban Liên lạc toàn quốc thân nhân liệt sĩ Mặt trận 31 khu vực Cánh đồng Chum - Xiêng Khoảng (Lào) đã có đơn gửi Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đề nghị xác định danh tính đối với 1.179 liệt sĩ quân tình nguyện Việt Nam và chuyên gia quân sự giúp Lào hy sinh trên Mặt trận 31 thuộc khu vực Xiêng Khoảng.
Triển khai hoạt động này, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã phối hợp cùng Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Nghệ An, Viện Pháp y quân đội thực hiện lấy mẫu hài cốt liệt sĩ từ ngày 29-11-2012 đến ngày 5-1-2013. Tổng số mộ đã khai quật là 1.834 mộ, tổng số hài cốt liệt sĩ đã lấy được mẫu là 1.804
Từ ngày 28-5 đến ngày 5-7-2013, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội chỉ đạo Sở Lao động, Thương binh và Xã hội các tỉnh, thành phố phối hợp cùng Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, Viện Pháp y quân đội tiến hành lấy mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, với tổng số thân nhân liệt sĩ đã lấy mẫu sinh phẩm là 1.078 trường hợp.
Số mẫu hài cốt liệt sĩ và mẫu sinh phẩn thân nhân liệt sĩ trên đã được giao cho ba đơn vị giám định là Viện Pháp y quân đội, Viện Công nghệ sinh học, Viện Kỹ thuật hóa sinh và tài liệu nghiệp vụ.
Các đơn vị đã phân tích được 696 mẫu hài cốt và 1.078 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, chuyển cho Viện Pháp y quân đội để tổng hợp, so sánh, đối khớp và kết luận.
Kết quả cụ thể, đã có 143 liệt sĩ được trao kết quả cho thân nhân. Số mẫu còn lại sẽ được các đơn vị tiếp tục giám định để so sánh, đối khớp, kết luận và trao kết quả.
Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Lao động, Thương binh và Xã hội Huỳnh Văn Tí nhấn mạnh, công tác quản lý liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ được Đảng, Chính phủ và Nhà nước rất quan tâm. Hiện nay, cả nước có hơn một triệu liệt sĩ được quy tập tại 3.077 nghĩa trang trên toàn quốc. Còn khoảng hơn 200 nghìn liệt sĩ chưa được quy tập Trong số liệt sĩ đã được quy tập, có khoảng hơn 300 nghìn hài cốt liệt sĩ còn chưa đủ thông tin. Việc xác định danh tính liệt sĩ là việc làm cần thiết, để đáp ứng được nguyện vọng tha thiết của nhân dân ta nói chung và của gia đình liệt sĩ nói riêng.
Năm 2011, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã chủ động triển khai thực hiện thí điểm việc xác định hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin bằng phương pháp giám định ADN. Phương pháp này bước đầu đã đạt kết quả khả quan, mang lại niềm tin đối với các thân nhân liệt sĩ. Từ kết quả đó, cơ quan này đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 150/QĐ-TTg ngày 14-1-2013 phê duyệt Đề án xác định hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, với mục tiêu từ nay đến năm 2020, có thể xác định được danh tính hơn 80 nghìn liệt sĩ.
Thứ trưởng Huỳnh Văn Tí cho rằng, mặc dù có rất nhiều nỗ lực, nhưng những kết quả đạt được vừa qua trong việc xác định danh tính liệt sĩ còn thiếu thông tin rõ ràng còn rất hạn chế. Thời gian tới, trên cơ sở rút kinh nghiệm từ những hoạt động đã làm thời gian qua, các cơ quan chức năng phối hợp chặt chẽ, có giải pháp quyết liệt, quyết tâm đẩy nhanh hơn nữa tiến độ và tiếp tục xác định danh tính liệt sĩ, coi đây là một việc làm thiết thực để bày tỏ tấm lòng đền ơn đáp nghĩa đến với những người con yêu quý của đất nước đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân.