Tham dự Diễn đàn có Thứ trưởng Công thương Việt Nam Trần Quốc Khánh, Thứ trưởng Công thương Lào Bounmy Manivong, Thứ trưởng Năng lượng và Mỏ Lào Thongphat Inthavong; đại diện một số bộ ngành và địa phương hai nước; cùng hơn 100 đại biểu là đại diện các doanh nghiệp Việt Nam và Lào. Đại biện lâm thời Việt Nam tại Lào Nguyễn Thanh Tùng cùng dự.
Phát biểu khai mạc diễn đàn, Thứ trưởng Công thương Trần Quốc Khánh cho biết, Diễn đàn thúc đẩy thương mại song phương Việt Nam - Lào là một hoạt động có ý nghĩa để góp phần vào chuỗi các hoạt động kỷ niệm Năm Đoàn kết hữu nghị Việt Nam - Lào 2017, thiết thực chào mừng 55 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao và 40 năm Ngày ký Hiệp ước hữu nghị và hợp tác hai nước.
Thứ trưởng Trần Quốc Khánh khẳng định, trải qua chặng đường dài hợp tác, quan hệ thương mại hai nước đã đạt được những thành tựu nhất định và có bước phát triển hơn trước. Năm 2017, kim ngạch thương mại song phương hai nước đã có sự tăng trưởng trở lại, ước đạt hơn 900 triệu USD, tăng 10% so năm 2016, đạt mục tiêu tăng trưởng kim ngạch thương mại mà Lãnh đạo cấp cao hai nước đề ra.
Thứ trưởng Công thương Lào Bounmy Manivong cho biết, đến nay Lào là địa chỉ đầu tư của hơn một nghìn doanh nghiệp Việt Nam.
Thứ trưởng Công thương Lào Bounmy Manivong đánh giá cao sự đóng góp của các doanh nghiệp Việt Nam đối với nền kinh tế Lào, trong đó từ năm 2008 đến nay, đã có hơn một nghìn doanh nghiệp Việt Nam sang đầu tư tại Lào. Việt Nam nằm trong nhóm ba nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Lào. Thứ trưởng Bounmy Manivong khẳng định, qua diễn đàn, Bộ Công thương Lào mong muốn thông tin một cách sâu, rộng đến doanh nghiệp hai nước về việc tổ chức thực hiện Hiệp định Thương mại song phương và Hiệp định Thương mại biên giới Lào - Việt Nam, nhất là các ưu đãi đặc biệt mà Lào được hưởng để giúp các nhà đầu tư nhận biết, tìm kiếm cơ hội đẩy mạnh đầu tư, kinh doanh tại Lào.
Tại diễn đàn, đại diện một số bộ, ngành và địa phương hai nước đã tập trung trình bày về định hướng và giải pháp phát triển thương mại song phương Việt Nam - Lào từ cả quan điểm của Việt Nam và quan điểm của Lào; phát triển nông nghiệp công nghệ cao gắn với khai thác, tận dụng các ưu đãi của Hiệp định Thương mại biên giới Việt Nam - Lào; những thành công và hạn chế của mô hình “Một cửa, một lần dừng” (SWI/SSI) tại cặp cửa khẩu quốc tế Lao Bảo (Quảng trị, Việt Nam) và Densavan (Savannakhet, Lào) để góp phần tạo thuận lợi thương mại tại khu vực cửa khẩu giữa hai nước; định hướng và giải pháp phát triển thương mại điện năng hai nước.
Theo ông Đỗ Quốc Hưng, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Á - châu Phi, Bộ Công thương Việt Nam, giữa Việt Nam và Lào có nhiều điểm thuận lợi, làm tiền đề để phát triển thương mại hai nước như: là hai nước láng giềng, có đường biên giới trên bộ dài, hoạt động qua lại giữa hai nước tương đối thuận lợi; thương mại hai bên có sự bổ sung cho nhau về các mặt hàng có khả năng đáp ứng được của mỗi nước; thị hiếu tiêu dùng của người dân Lào tương đối tương đồng với người dân Việt Nam, khiến hàng hóa Việt Nam và hàng hóa Lào dễ dàng được người tiêu dùng chấp nhận; tốc độ tăng trưởng kinh tế của hai nước đều đang tương đối ổn định, mức thu nhập cũng như tiêu dùng của người dân ngày càng tăng, là các thị trường ổn định cho phát triển quan hệ thương mại hàng hóa; thuế quan đối với hàng hóa xuất - nhập khẩu giữa hai nước cơ bản đã được bãi bỏ (98%) theo cam kết trong Cộng đồng Kinh tế ASEAN, Hiệp định Thương mại và Hiệp định Thương mại biên giới Việt Nam - Lào.
Về tầm nhìn và giải pháp phát triển thương mại thời gian tới, theo ông Laohua Cheuching, Vụ trưởng Vụ Chính sách ngoại thương, Bộ Công thương Lào, cơ quan chức năng hai nước sẽ tiếp tục phấn đấu nâng cao kim ngạch thương mại song phương; tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mại bằng việc đơn giản hóa thủ tục, cắt giảm quy trình xin giấy phép xuất - nhập khẩu hàng hóa, quy trình chứng nhận xuất xứ hàng hóa, chứng nhận kiểm dịch và thủ tục hải quan; cùng nhau xây dựng kế hoạch xúc tiến sản xuất hàng hóa có lợi thế của hai nước...
Mô hình “Một cửa, một lần dừng” tại cặp cửa khẩu quốc tế Lao Bảo - Densavan và nhu cầu mua, bán và khả năng đấu nối điện từ Lào của Việt Nam là hai tham luận được chú ý tại Diễn đàn.
Tại diễn đàn, việc triển khai mô hình “Một cửa, một lần dừng” tại cặp cửa khẩu quốc tế Lao Bảo - Densavan cũng được các đại biểu hết sức quan tâm. Theo ông Nguyễn Quân Chính, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, sau hai năm thực hiện, hai bên đã phối hợp làm thủ tục xuất nhập cảnh cho hơn 1,5 triệu lượt người và hơn 200 nghìn lượt phương tiện; làm thủ tục kiểm tra được hơn 11 nghìn tờ khai hải quan, với tổng trọng lượng hàng hóa xuất nhập khẩu hơn 600 nghìn tấn. Ông Nguyễn Quân Chính nhấn mạnh, việc triển khai mô hình “Một cửa, một lần dừng” là rất cần thiết, rút ngắn được 40% đến 50 % thời gian chờ đợi, di chuyển, làm thủ tục tại cửa khẩu so trước đây, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, thương mại, đầu tư hai nước.
Trên cơ sở các ý kiến đưa ra tại diễn đàn, Thứ trưởng Công thương Trần Quốc Khánh cho rằng, về định hướng và giải pháp phát triển thương mại Việt Nam - Lào thời gian tới, hai bên cần phối hợp chặt chẽ để cùng nhau hoàn thiện khung pháp lý theo hướng tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hoạt động thương mại, phục vụ sự phát triển quan hệ thương mại giữa hai nước; nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng giao thông, thương mại, logistics (giao nhận, kho vận) nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động trao đổi thương mại giữa hai nước; đẩy mạnh thương mại biên giới Việt Nam - Lào với cơ cấu hợp lý… Đặc biệt, việc tăng cường vai trò của các hiệp hội, ngành hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp có ý nghĩa rất quan trọng, vì đây là những lực lượng trực tiếp triển khai, hiện thực hóa các chính sách phát triển thương mại song phương do Chính phủ hai nước đề ra.
Phát biểu bế mạc diễn đàn, Thứ trưởng Công thương Lào Bounmy Manivong cho biết, sẽ phối hợp Bộ Công Thương Việt Nam tổng hợp tất cả các ý kiến trao đổi tại diễn đàn, về định hướng phát triển thương mại, đề xuất về cơ chế, chính sách cũng như các khó khăn, vướng mắc để trực tiếp xử lý những vấn đề thuộc thẩm quyền cũng như báo cáo Chính phủ hai nước xem xét, xử lý các vấn đề nằm ngoài phạm vi công việc được giao của hai Bộ để thúc đẩy thương mại và đầu tư song phương.